I OZ 1055/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 509/14 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 509/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 22 kwietnia 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, argumentując, że pozostaje pod opieką lekarza specjalisty i okresowo przyjmuje silne leki antydepresyjne. Taka sytuacja miała również miejsce na przełomie roku 2013 i 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że argumenty powoływane przez skarżącego nie stanowią wystarczającego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Załączone (datowane na dzień 16 października 2013 r.) skierowanie do szpitala psychiatrycznego pochodzi z okresu poprzedzającego odbiór decyzji o ponad 3 miesiące i nie wynika z niego w żaden sposób, czy skarżący faktycznie zgłosił się do szpitala, jak długo w nim przebywał i w jakim stanie zdrowia znajdował się na przełomie stycznia i lutego 2014 r., kiedy dotarła do niego decyzja organu. W ocenie Sądu I instancji poza tym dokumentem i oświadczeniami skarżącego nie ma żadnych przesłanek pozwalających przyjąć, że jego stan psychiczny uniemożliwiał terminowe podjęcie działań zmierzających do uchylenia niekorzystnej dla niego decyzji. Skarżący nie podjął próby uzupełnienia argumentacji zmierzającej do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, chociażby poprzez dołączenie zaświadczeń lekarskich lub zaświadczeń o pobycie w szpitalu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D. P., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", które miało wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że nie zostało w sposób dostateczny uprawdopodobnione, że skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia skargi; 2) art. 106 § 3 P.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy było to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości, tj. ustalenia czy stan psychiczny skarżącego uniemożliwiał terminowe złożenie przez niego skargi i jednocześnie nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu, przy czym ciężar uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy spoczywa na wnioskodawcy (art. 87 § 2 P.p.s.a.). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, komentarz do art. 87, teza 5 i cyt. tam literatura oraz orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi bowiem brak jest przesłanek pozwalających przyjąć, że jego stan psychiczny uniemożliwiał terminowe podjęcie działań zmierzających do uchylenia niekorzystnej dla niego decyzji. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić, gdyż zarówno z wniosku o przywrócenie terminu jak i treści zażalenia wynika, że dolegliwości, na które cierpi skarżący mają charakter przewlekły. Choroba, aby uprawdopodabniać niezawinioną przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej musi mieć natomiast charakter nagły, niespodziewany i uniemożliwiać stronie samodzielne działanie. Poza tym, strona winna przedstawić zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, określonym czasie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skierowanie z dnia 16 października 2013 r. do Szpitala Psychiatrycznego w P. przedstawione przez skarżącego nie jest wystarczające do stwierdzenia, że w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi miała miejsce przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie jest wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 925/08 oraz z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 877/12). W tej sytuacji, nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, w szczególności, że przedstawione skierowanie do szpitala psychiatrycznego nie obejmuje czasu, w którym skarżący był zobowiązany do wykonania czynności procesowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a.