I OZ 105/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1274/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.J. na pismo Starosty O. z dnia [...] września 2022 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z 30 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę B.J. na pismo Starosty O. z [...] września 2022 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W dniu 20 stycznia 2023 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 1 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że sporządzenie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. przymusem adwokacko-radcowskim, podczas gdy pismo z 20 stycznia 2023 r. zostało sporządzone osobiście przez skarżącą. Pismem z 21 lutego 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, co wynika z treści art. 175 § 2 ppsa w zw. z art. 194 § 4 ppsa. Jednocześnie w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze, wyjaśnić należy, że obowiązek wynikający z zacytowanego powyżej art. 194 § 4 ppsa ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 ppsa, co oznacza jego nieusuwalność (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12, z 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04, z 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 318/11, czy z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III FZ 545/22). W rozpoznawanej sprawie skarżąca została prawidłowo pouczona o prawie i trybie wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w tym o obowiązku sporządzenia go przez adwokata albo radcę prawnego. Pomimo tego pouczenia skarżąca osobiście wniosła skargę kasacyjną na przedmiotowe postanowienie. W tak ustalonym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 i art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.