I OZ 1010/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 142/14, o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 142/14, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał K. Z. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2014 r. Jako podstawę wezwania Przewodniczący Wydziału wskazał art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej "rozporządzenie"). K. Z. w zażaleniu na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzucił naruszenie: - art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej wniesione po prawomocnym zakończeniu postępowania jest pismem podlegającym opłacie; - art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od pisma niepodlegającego wpisowi; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 i 167 p.p.s.a. poprzez brak przedstawienia uzasadnienia wyjaśniającego przyczyny, dla których Sąd uznał, że zażalenie wniesione po prawomocnym zakończeniu postępowania na postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej podlega opłacie; - art. 6 p.p.s.a. poprzez brak poinformowania skarżącego w jaki sposób skarżący może odzyskać wpis sądowy od złożonego zażalenia , w sytuacji, jeżeli NSA uzna jego zasadność; - art. 77 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie zarządzenia, poprzez wydanie zarządzenia, którego wykonanie może doprowadzić do poniesienia przez skarżącego szkody w wysokości 100 zł wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu stwierdzone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie będzie możliwa do naprawienia z uwagi na brak przepisu uprawniającego NSA do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei z art. 214 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd - art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 230 § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231). Pismami zaś, o których mowa w art. 230 § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - art. 230 § 2 p.p.s.a. A zatem, przepis art. 230 § 1 p.p.s.a. ustanawia ogólną zasadę, iż zażalenia podlegają opłacie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki. A mianowicie, nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Nadto wolne od wpisu jest zażalenie, o którym mowa art. 220 § 4 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2014 r. o odmowie sprostowania uzasadnienia wyroku. Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odmowie sprostowania uzasadnienia wyroku nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, tj. wyszczególnionych w art. 220 § 4, art. 227 § 2 oraz art. 261 p.p.s.a. i nie jest objęte, tak przedmiotowym jak i podmiotowym, zwolnieniem od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis stały wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych - 100 zł. Wobec powyższego, skarżący zasadnie został wezwany do uiszczenia należnego wpisu, którego wysokość ustalona została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu podkreślić należy, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty powinno być opatrzone krótkim uzasadnieniem, wskazującym na podstawę do żądania opłaty w wyznaczonej wysokości, wynikającej z odpowiedniego przepisu jednego z dwóch rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.: w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych oraz w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zaskarżone zarządzenie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnia powyższe wymagania ponieważ zawiera wyżej określone elementy. Podkreślić również należy, że art. 220 p.p.s.a. jest normą bezwzględnie obowiązującą i nie ma żadnego znaczenia dla jego zastosowania okoliczność, że tak jak w rozpoznawanej sprawie, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Nie może być argumentem dla zwolnienia z obowiązku pobierania należnej opłaty brak możliwości jej odzyskania, jak twierdzi skarżący. Wskazane powyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obligują sąd administracyjny do podjęcia działań zmierzających do wezwania strony do uiszczenia należnej opłaty, za wyjątkiem sytuacji wskazanych w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Powołany przepis ma charakter zasady ogólnej zwanej zasadą udzielania pomocy stronom. Pouczenia winny dotyczyć tylko tego jakie czynności procesowe winny zostać podjęte w sprawie, w jakim terminie. Obowiązek, który spoczywa na sądzie dotyczy jedynie wskazówek celowych z punktu widzenia prawidłowości przebiegu procesu i gwarancji procesowych strony. Informacje pochodzące od sądu nie mogą dotyczyć kierunku rozstrzygnięcia sprawy, wykładni prawa materialnego, czy też wyczerpujących wskazówek o wszystkich skutkach prawnych podejmowanych czynności, jak twierdzi skarżący w zażaleniu. W szczególności Sąd Wojewódzki nie mógł podawać informacji co do ewentualnego rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny o kosztach postępowania zażaleniowego. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 i art.198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.