I OZ 1005/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Proboszcza [...]na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 1/17 w sprawie z wniosku W.M. o wymierzenie grzywny Proboszczowi [...] za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt IV SO/Wr 1/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Proboszczowi [...]grzywnę w wysokości 2000 zł za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że W.M. (dalej: wnioskodawca, skarżący) we wniosku z 19 maja 2016 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagał się wymierzenia Proboszczowi [...] na podstawie art. 55 §1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej P.p.s.a.), grzywny - za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. (Sygn. akt IV SO/Wr 16/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Proboszczowi grzywnę w kwocie 200 zł oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę 100 zł. We wniosku z dnia 5 stycznia 2017 r. skarżący ponownie wniósł o wymierzenie Proboszczowi grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 5 kwietnia 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd I instancji wskazał, iż z akt sprawy oraz urządzeń ewidencyjnych Sądu wynika, że strona przeciwna bezsprzecznie i w sposób rażący uchybiła obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i od dnia 7 lipca 2016 r. nadal nie uczyniła zadość wskazanemu obowiązkowi ustawowemu. Natomiast pozostaje poza sporem fakt, że skarga na bezczynność została nadana przez Sąd na adres Proboszcza i doręczona w dniu 8 kwietnia 2016 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący był uprawniony zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej grzywną po dniu 25 kwietnia 2016 r.(liczonym z uwzględnieniem regulacji art. 83 § 2 P.p.s.a.), kiedy to upływał 15 – dniowy termin , o którym mowa w przepisie art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie dość bowiem, że we wskazanym terminie podmiot, do którego została skierowana skarga nie przekazał doręczonej mu skargi do sądu administracyjnego, to obowiązek ten nie został dotychczas w ogóle wykonany, gdyż do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku, skarga nie została przekazana. Stwierdzenie powyższego zdaniem Sądu uzasadniało wymierzenie zobowiązanemu grzywny w wysokości 2000 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Proboszcz, zaskarżając je w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. 1) art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. poprzez uznanie, że Sąd musi wymierzyć stronie zobowiązanej grzywnę w przedmiotowej wysokości, podczas gdy okoliczności sprawy przemawiają za odstąpieniem od wymierzenia grzywny, ewentualnie wymierzeniem grzywny w niższej wysokości; 2) art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez uznanie, iż należy wymierzyć stronie zobowiązanej grzywnę w wysokości 2000 zł, którą w przedmiotowych okolicznościach sprawy tj. w kwestii braku podmiotowego zastosowania ww. ustawy, ocenić należy jako rażąco dotkliwą dla strony zobowiązanej. W konkluzji zażalenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie W.M. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 54 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Powołany przepis ustanawia obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Rozpoczęcie takiej kontroli uwarunkowane jest jednak posiadaniem przez Sąd materiałów koniecznych do jej przeprowadzenia, a także wiedzy, że skarżący wszczął postępowanie. Na gruncie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058, z późn. zm.), która w art. 21 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym w ust. 1 tego przepisu komentowana ustawa określa, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Ten przepis szczególny wyłącza stosowanie art. 54 § 2 P.p.s.a. Przytoczone regulacje oznaczają, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, będąca wszak pismem kierowanym do Sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi np. na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia podmiotu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Jedynie Sąd jest władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia NSA: z 20 września 2011 r., II OZ 799/11; z 30 czerwca 2010 r., I OZ 495/10; z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10; z 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że na zasadzie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym w sprawach o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt w sprawach dotyczących skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Sąd nie jest uprawniony do badania przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.), wynosi 15 dni. W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Bez znaczenia natomiast pozostaje w sprawie samego wymierzenia grzywny, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, wpłynąć jednak one mogą na wysokość wymierzonej grzywny. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Proboszcz pomimo uprzednio wymierzonej grzywny postanowieniem Sądu I instancji z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 16/16, nie przekazał skargi W. M. z dnia 5 kwietnia 2016 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w ustawowym terminie. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione było zatem wyłącznie od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Należy przy tym zaznaczyć, że choć wymierzenie grzywny nie ma charakteru obligatoryjnego, to jednak Sąd Wojewódzki zasadnie stwierdził brak podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, że ustawodawca w art. 154 § 6 P.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia, w jakim organ uchybił obowiązkowi przekazania akt, a zwłaszcza uwzględnienie okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw przekroczenia ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd Wojewódzki, wymierzając grzywnę, wziął pod uwagę okres opóźnienia organu w przekazaniu skargi oraz przyczyny niedopełnienia tego obowiązku. Zatem, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając w ramach powierzonej mu w tym zakresie dyskrecjonalnej władzy, wymierzył Proboszczowi grzywnę w stosownej wysokości, wyjaśniając powody rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p. Wymierzenie grzywny w wysokości 2000 zł nie mogło zatem w okolicznościach sprawy zostać uznane za nieadekwante. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.