I OW 89/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Elbląga o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Elbląga a Prezydentem Miasta Olsztyna przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku [...] o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia wskazać Prezydenta Miasta Elbląga jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. Burmistrz Miasta Elbląga wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem a Prezydentem Miasta Olsztyna, przez wskazanie Prezydenta Miasta Olsztyna, jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o skierowanie [...] do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] wystąpiła z wnioskiem o skierowanie jej do domu pomocy społecznej, podkreślając, że od 2015 r. zamieszkuje w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "Labirynt" w Olsztynie przy ul. [...], gdzie jest zameldowana na stałe. Wnioskodawca wyjaśnił, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021r., poz. 2268, dalej u.p.s.) - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Olsztynie błędnie przyjął stanowisko, że organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy jest Elbląskie Centrum Usług Społecznych. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów jednoznacznie wynika, że [...] od 2015 r. zamieszkuje w Olsztynie przy ul. [...], gdzie jest zameldowana na stałe. Poprzedni adres pobytu stałego [...] to ul. [...], 82-300 Elbląg. Mieszkanie jednak zostało przez ww. sprzedane, z powyższego adresu została wymeldowana 12.04.2018 r. Kolejno, zamieszkała w prywatnym domu opieki przy ul. [...] w Pucku, z powyższego adresu w dniu 10.10.2015r. trafiła do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "Labirynt" przy ul. Paukszty 57 w Olsztynie, gdzie przebywa do dnia dzisiejszego. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Olsztyna wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Elbląga jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, powołał się na treść art. 101 ust. 2a u.p.s. i wskazał, że poprzednim miejscem zamieszkania wnioskodawczyni był Elbląg, ul. [...]. Aktualny jej pobyt w Olsztynie wynika ze stanu zdrowia, a nie decyzji o zorganizowaniu sobie centrum życiowego w Olsztynie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta Elbląga, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta Olsztyna. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania kwestii rozpatrzenia wniosku o skierowanie [...] do domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa zawiera jednak wyjątki od tej zasady, i tak, w myśl art. 101 ust. 2a tej ustawy - w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. A zatem, zgodnie z przywołanymi przepisami miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta mieszkała przed rozpoczęciem pobytu w placówce. Analiza tego przepisu wskazuje, że do uznania określonej miejscowości za miejsce zamieszkania określonej osoby konieczne jest przebywanie w tej miejscowości oraz zamiar w niej pobytu przejawiający się co do zasady w postaci koncentracji spraw życiowych, zawodowych i rodzinnych (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2022 r., I OW 179/21; z 9 lutego 2022 r., sygn. akt I OW 152/21). W rozpoznawanej sprawie zainteresowana od 2015 r. zamieszkuje w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Olsztynie przy ul. [...], gdzie jest zameldowana na stałe. Poprzedni adres pobytu stałego [...] to ul. [...] w Elblągu. Mieszkanie zainteresowana sprzedała, a z adresu w Elblągu została wymeldowana 12 kwietnia 2018 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że za ostatnie miejsce zamieszkania zainteresowanej, w rozumieniu art. 101 ust. 2a u.p.s. należy uznać Elbląg. Powoduje to, że organem właściwym do rozpoznania wniosku zainteresowanej o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Elbląga. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.