I OW 75/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: NSA Elżbieta Kremer del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta L. a Prezydentem Miasta O. przez wskazanie organu właściwego w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy w sprawie

Pismem z 6 kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta L., reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta O. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej Z.W. zamieszkałej w O. We wniosku organ zaznaczył, że Z.W. od 1982 r. do 1986 r. zameldowana była w L. przy ul. [...], a po wymeldowaniu zamieszkała ze swoim partnerem w L. przy ul. [...], by w 2005 r. wyjechać do O. do koleżanki, z którą wspólnie zamieszkała. Po śmierci koleżanki Z.W. zamieszkiwała w różnych miejscach w O., przy czym najczęściej były to altanki i inne miejsca, w których koczowały osoby bezdomne. W 2020 r. z powodu utraty wzroku Z.W. została przewieziona do schroniska w O. Organ zaznaczył, że na podstawie tych okoliczności należy przyjąć, że centrum spraw życiowych tej osoby, pomimo niedopełnienia obowiązku meldunkowego, był O. Podkreślił, że zainteresowana nie utrzymywała kontaktów z rodziną zamieszkałą w L. i korzystała z pomocy społecznej ośrodka w O. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki zastosowania art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876, z późn. zm.), dalej: ups. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta O., reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., wniósł o uznanie, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Prezydent Miasta L. z uwagi na ostatni adres zameldowania Z.W. Organ podniósł, że pobyt zainteresowanej w O. wynika z jej stanu zdrowia, a nie decyzji o zorganizowaniu sobie w tym mieście centrum życiowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta L., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta O. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo w sprawie o skierowanie Z.W. do domu pomocy społecznej. Punktem wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie są przepisy art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, które określają właściwość miejscową organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ups właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednocześnie z art. 101 ust. 2 ups wynika, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, Z.W. po śmierci znajomej, u której przebywała w O., zamieszkiwała w altanach i miejscach zajmowanych przez bezdomnych, a obecnie przebywa w schronisku w O., co pozwala uznać ją za osobę bezdomną. Oznacza to, że właściwość miejscowa organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia pomocy społecznej powinna być określona według ostatniego zameldowania na pobyt stały, przy czym fakt długotrwałego przebywania poza miejscem ostatniego zameldowania na pobyt stały czy zerwanie kontaktów z rodziną należy uznać za okoliczności irrelewantne prawnie w świetle art. 101 ust. 2 ups. Z tych przyczyn organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta L. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.