I OW 6/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka ( spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Poznania o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Wójtem Gminy Krzykosy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. K. w sprawie wydania skierowania do schroniska wraz z opłaceniem kosztów pobytu i wyżywienia oraz o pomoc w formie zasiłku okresowego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Prezydentowi Miasta Poznania ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.

Prezydent Miasta Poznania, reprezentowany przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu, pismem z dnia 2 stycznia 2023 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Wójtem Gminy Krzykosy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie skierowania do schroniska wraz z opłaceniem kosztów pobytu i wyżywienia oraz wniosku o pomoc w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Krzykosach, pismem z dnia 8 grudnia 2022 r. przekazał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Poznaniu wniosek Z. K. o wydanie skierowania do Schroniska "[...]" w Poznaniu wraz z opłaceniem kosztów pobytu i wyżywienia oraz wniosek o pomoc w formie zasiłku okresowego. Jako podstawę przekazania wniosku wskazano, że z aktualnego rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że centrum życiowym Z. K. jest miasto Poznań. Organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wskazał, iż zainteresowany jest osobą bezdomną i od 29 listopada 2022 r. przebywa w schronisku [...]" w Poznaniu. W związku z powyższym organ powołał się na art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268), zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Krzykosy wskazał, iż winien on zostać odrzucony, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z powodu podlegania tego sporu właściwości samorządowego kolegium odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r., poz. 259 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Z art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a.") wynika, że spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 tego przepisu, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Dopiero w razie braku takiego organu, właściwym do rozpoznania sporu jest sąd administracyjny. Ustawodawca w art. 17 pkt 1 k.p.a. określił, że organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Mając na względzie, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera szczególnych regulacji dotyczących ustanowienia organu wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego, należy uznać, że organem takim jest samorządowe kolegium odwoławcze. Organem składającym wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest Prezydent Poznania. Gmina Krzykosy położona jest natomiast w powiecie śremskim. Zgodnie z § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu obejmuje swoją właściwością powiaty: gnieźnieński, grodziski, międzychodzki, nowotomyski, poznański, szamotulski, średzki, śremski i wrzesiński oraz miasto na prawach powiatu – Poznań. Oznacza to, że oba pozostające w sporze organy znajdują się na obszarze objętym właściwością miejscową tego samego samorządowego kolegium odwoławczego. Tym samym właściwym organem do rozpoznania sporu zaistniałego pomiędzy tymi organami jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu. Wobec powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.