I OW 33/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta G. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta G. a Wójtem Gminy C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B.M. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Burmistrzowi Miasta G. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku.

Pismem z 23 lutego 2026 r. Burmistrz Miasta G. (dalej "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B.M. (dalej jako "zainteresowany") w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że osoba ubiegająca się o świadczenie jest osobą bezdomną, a zatem organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Wójt Gminy C. z uwagi na jego ostatnie miejsce zameldowania na terenie gminy C.w, w miejscowości K., i jednoczesny brak zamieszkania zainteresowanego. W odpowiedzi Wójt Gminy C. wskazał, że to wnioskodawca jest właściwy do rozpoznania wniosku zainteresowanego, ponieważ zamieszkuje on w [...] w G. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), dalej – k.p.a., spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostkami samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 k.p.a. organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zawisły spór o właściwość dotyczy sprawy z zakresu administracji rządowej. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1208 ze zm.), dalej – u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym, zaś w myśl art. 20 ust. 1 u.ś.r. zadania w zakresie świadczeń rodzinnych są realizowane przez organ właściwy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Faktem znanym Sądowi z urzędu jest natomiast to, że organy pozostające w sporze mają siedziby w różnych województwach: G. leży bowiem w województwie m., natomiast gmina C. w województwie m1. Powyższe oznacza, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 22 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach, w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej, rozstrzyga minister właściwy do spraw administracji publicznej. Z tego względu należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu, a złożony wniosek podlega odrzuceniu, jako złożony w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a. postanowiono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. art. 64 § 3 p.p.s.a