I OW 33/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu [...] a Burmistrzem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wykładnię decyzji postanawia: wskazać Starostę Powiatu [...] jako organ właściwy w sprawie

Wnioskiem z 26 stycznia 2023 r. Starosta Powiatu G. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki [...] w G. o wykładnię decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w G. z 25 maja 1964 r. nr R.YIII-263/1/63. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek Spółki dotyczył wyjaśnienia (na podstawie decyzji), że nieruchomość o powierzchni 34 ha położona w G. obejmuje obecne działki: nr ewidencyjny [...] o powierzchni 0,0128 ha, nr ew. [...] o pow. 0.3718 ha, nr ew. [...] o pow. 4.1197 ha, nr ew. [...] o pow. 0.3448 ha, nr ew. [...] o pow. 0.9905 ha nr ew. [...] o pow. 0.4498 ha i nr ew. [...] o pow. 0.0400 ha położone w G. Zgodnie z art. 113 § 2 K.p.a., postanowienie o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści decyzji wydaje organ, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie decyzja została wydana przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w G. W toku reform administracyjnych starosta powiatu, ani powiat nie stał się następcą prawnym prezydium powiatowej rady narodowej. Organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 113 jest tylko ten organ, który jest następcą prawnym prezydium powiatowej rady narodowej. Zdaniem Starosty, powyższej oceny nie może zmienić fakt nowelizacji ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, która wskazała starostę jako organ właściwy do wydawania decyzji o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. W związku z powyższym Starosta uznał, że organem właściwym do wydania postanowienia na podstawie art. 113 § 2 K.p.a. o wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących wskazanej decyzji jest Burmistrz Miasta G.. Jednocześnie wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach postanowieniem z 17 listopada 2022 r. odmówiło rozstrzygnięcia sporu o właściwość wskazując, że organem wyższego stopnia dla starosty jest w tej sprawie wojewoda. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta G. podniósł, że zgodnie z art. 20 K.p.a. właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. W myśl zapisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (art. 8a ust. 4) to starosta jest organem, który przejął kompetencje należące do 1990 r. do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, które wydało decyzję nr R.VIII-263/l/63. Zdaniem Burmistrza, organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy jest zatem Starosta Powiatu G.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość w niniejszej sprawie powstał pomiędzy Starostą Powiatu G. a Burmistrzem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Spółki [...] w G. o wykładnię decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa w G. z 25 maja 1964 r. nr R.YIII-263/1/63 dotyczącej ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. Przedmiotowy spór powstał na tle właściwości rzeczowej organów pozostających w sporze, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Oznacza to, że wniosek jest dopuszczalny. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: K.p.a.), organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. W rozpoznawanej sprawie decyzja, której dotyczy wniosek o wykładnię została wydana przez organ – Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G., który z uwagi na transformacje ustrojowe już nie istnieje. W tej sytuacji właściwym do rozpatrzenia wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści w trybie art. 113 § 2 K.p.a. powinien być organ, który w świetle aktualnie obowiązujących przepisów określających zakres jego działania, jest organem właściwym do orzekania w tej kategorii spraw. Podstawę materialnoprawną decyzji Prezydium z 25 maja 1964 r. ustalającej, że "nieruchomość o powierzchni ok. 34ha, położona we B. grom G. pow. G., a uwidoczniona na załączonym szkicu sporządzonym przez L. G. (...), stanowi rolniczą wspólnotę gruntową w rozumieniu przepisów art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (...)", stanowił art. 8 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. (Dz. U. z 1963 r. Nr 28, poz. 169 z późn. zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 140, dalej zwanej "ustawą"). Zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 8 ust. 1 ustawy właściwe do spraw rolnych i leśnych organy prezydiów powiatowych rad narodowych ustalały stosownie do przepisów art. 1 i 3, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Ustalenie nieruchomości następowało w drodze decyzji (art. 8 ust. 6 ustawy). Aktualnie, wskutek licznych reform w funkcjonowaniu samorządu i organów administracji publicznej, właściwość rzeczowa do rozstrzygania w sprawach ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, została przypisana staroście. Zgodnie bowiem z obecnie obowiązującym art. 8a ust. 4 ustawy z 29 czerwca 1963 r. - starosta wydaje decyzję, o ustaleniu, które nieruchomości spośród nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 1, stanowią wspólnotę gruntową. W związku z powyższym organem właściwym do rozpoznania wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. dotyczącej ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową - z uwagi na aktualną właściwość rzeczową do załatwiania spraw tego rodzaju, będzie Starosta Powiatu G. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.