I OW 31/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu P. a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego przez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy odmowy lub przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych dla M.S. postanawia wskazać Starostę Powiatu P. jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 13 LUTEGO 2025 R. STAROSTA POWIATU POZNAŃSKIEGO WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A MARSZAŁKIEM WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ZAŁATWIENIA SPRAWY ODMOWY LUB PRZYZNANIA PRAWA DO ZASIŁKU DLA BEZROBOTNYCH DLA M. S., DALEJ: ZAINTERESOWANA. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że decyzją z 4 maja 2023 r. uznał zainteresowaną za osobę bezrobotną. Decyzją z 14 czerwca 2023 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego orzekł o przyznaniu jej prawa do zasiłku na okres 180 dni. Z uwagi na przekroczenie okresu 90 dni niezdolności do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym zainteresowana utraciła status oraz prawo do zasiłku z dniem 15 sierpnia 2023 r. o czym orzeczono decyzją Starosty Powiatu Poznańskiego z 30 sierpnia 2023 r. Następnie decyzją z 23 sierpnia 2023 r. zainteresowana ponownie uznana za osobę bezrobotną, ale odmówiono przyznania jej prawa do zasiłku. W dniu 20 października 2023 r. zainteresowana podjęła pracę, w związku z czym została wyrejestrowana z ewidencji osób bezrobotnych. Z uwagi na powzięcie informacji, że zainteresowana zatrudniona była w Niemczech, Starosta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku. Decyzją z 8 sierpnia 2024 r. orzeczono o uchyleniu decyzji Starosty z 23 sierpnia 2023 r. w części dotyczącej odmowy przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku. Marszałek decyzją z 27 września 2024 r. odmówił przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku. Decyzją z 18 grudnia 2023 r. Starosta Powiatu Poznańskiego orzekł o uznaniu zainteresowanej za osobę bezrobotną. Następnie decyzją Starosty Powiatu Poznańskiego z 5 lutego 2024 r. orzeczono o utracie przez zainteresowaną statusu osoby bezrobotnej w związku z podjęciem zatrudnienia. Zdaniem wnioskodawcy w tak ustalonym stanie faktycznym organem właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa Wielkopolskiego. W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Wielkopolskiego wniósł o wskazanie Starosty Powiatu Poznańskiego jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów o promocji zatrudnienia wyłącznie wydanie decyzji przez Starostę Powiatu Poznańskiego pozwala na kontynuację pobierania przez zainteresowaną zasiłku dla bezrobotnych, co leży w słusznym interesie strony na podstawie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a. Wskazał także, że zainteresowanego nie wyczerpała poprzedniego prawa do zasiłku, gdyż wykorzystała jedynie 108 ze 180 dni przysługiwania zasiłku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Starosty Powiatu Poznańskiego, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia załatwienia sprawy odmowy lub przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 214 z późn. zm.), dalej: u.p.z., na którą powołują się pozostające w sporze organy, została uchylona z dniem 1 czerwca 2025 r. na podstawie art. 460 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620, z późn. zm.). Odnotować jednakże należy, że w myśl art. 433 ust. 1 i 6 tej ustawy postępowania w sprawach indywidualnych, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, przy czym w przypadku osoby, która utraciła status bezrobotnego albo poszukującego pracy na podstawie przepisów uchylonej ustawy, ponowne nabycie statusu bezrobotnego albo poszukującego pracy może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, po upływie okresu wskazanego w uchylonej ustawie, przy spełnieniu warunków wynikających z niniejszej ustawy. Oznacza to, że wskazanie organu właściwego w rozpoznawanej sprawie powinno nastąpić na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zadania samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy zostały uregulowane w art. 8 u.p.z. Przepis ten przewiduje m.in., że do zadań samorządu województwa należy realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności wydawanie decyzji w sprawach wymienionych w art. 8a (art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c u.p.z.). Przyjąć zatem należy, że w pozostałych przypadkach rozstrzygnięcia w sprawach bezrobotnych wydawane są przez starostę na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a u.p.z. z uwzględnieniem art. 9d ust. 3 u.p.z., tj. przypadku, gdy marszałek ustali, że okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez bezrobotnego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. b i c, mają wpływ na wysokość lub okres pobierania zasiłku, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.z. W sytuacji takiej marszałek województwa wydaje decyzję, która powoduje ustanie bytu prawnego decyzji, wydanej przez starostę na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.z. Również zatem w tym przypadku pierwszeństwo wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej należy do starosty. W świetle powyższych wywodów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do załatwienia sprawy odmowy lub przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest Starosta Powiatu Poznańskiego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.