I OW 31/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem [...] a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. P. o przyznanie pomocy finansowej postanawia: wskazać Prezydenta [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Prezydent [...] wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem [...] a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie rozpoznania wniosku M. P. o przyznanie pomocy finansowej. We wniosku wskazał, że M. P. w dniu [...] listopada 2017 r. złożył wniosek w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. o przyznanie pomocy na dofinansowanie do opłat za akademik oraz zakup żywności. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2017 r. pracownik socjalny ustalił, że ww. przebywa na terenie miasta K., studiuje na Akademii [...] w trybie stacjonarnym, mieszka w Domu Studenckim nr [...] Politechniki [...] przy ul. [...] w K. Ponadto M. P. pisemnie oświadczył, że odwiedza rodziców zamieszkałych w W. jedynie 2-3 razy w miesiącu. Co więcej jest on zameldowany w K. na pobyt czasowy. Zdaniem Prezydenta [...] nie jest on właściwy do rozpatrzenia wniosku M. P. o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej, ponieważ jego miejscem zamieszkania jest K. W odpowiedzi na ww. wniosek Prezydent Miasta K. wniósł o wskazanie jako organu właściwego do rozpoznania wniosku M. P. Prezydenta [...]. W uzasadnieniu podniósł, że jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, M. P. jest zameldowany na pobyt stały w W.. W K. ma zameldowanie na pobyt czasowy i związany jest on z pobieraniem nauki. Co prawda od października 2017 r. nie przebywa w miejscu swojego zameldowania w W., lecz nie można stwierdzić, że w K. znajduje się jego centrum życiowe. Nie deklaruje on bowiem woli stałego przebywania w K. i obecnie nie posiada też własnych środków utrzymania, które umożliwiliby mu pobyt w K.. Zdaniem Prezydenta Miasta K. M. P. nie przebywa w K. z zamiarem stałego pobytu, gdyż sam fakt przebywania w K. w celu odbywania studiów akademickich nie świadczy o tym, że na terenie K. ześrodkowały się jego interesy majątkowe i osobiste. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Dla rozpoznania zaistniałego w niniejszej sprawie sporu o właściwość istotne znaczenie ma treść art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz.1769 - dalej jako "u.p.s.") zgodnie, z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). Podnieść tu należy, że ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania, zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459), należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie jej przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe. Przyjmuje się zarazem, że definicja ta przewiduje dwa elementy, które muszą wystąpić łącznie, mianowicie przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości i zamiar stałego w niej pobytu. O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza trudności, o tyle przy ustalaniu "zamiaru stałego pobytu" mogą decydować różnorakie okoliczności. W judykaturze przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że M. P. przebywa w K. i studiuje na Akademii [...], zamieszkując w Domu Studenckim nr [...] Politechniki [...], gdzie zameldowany jest na pobyt czasowy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego akta sprawy nie wskazują jednak, aby jego zamiarem było pozostanie w K. na stałe. Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2017 r. wynika, że do K. przyjechał, ponieważ "jest tam lepsza Uczelnia, jeżeli chodzi o malarstwo". Jednocześnie z zawartej w ww. kwestionariuszu informacji wynika, że do Warszawy, gdzie mieszkają jego rodzice przyjeżdża często. Rodzice pomagają mu finansowo. M. P. poprosił ponadto o przelewanie pieniędzy na konto wspólne z rodzicami. Oświadczył, że do konta nie ma karty, a pieniądze będzie mu wypłacała matka, kiedy będzie w W. Powyższe zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi, że pomimo przebywania w K., centrum życiowe M. P. skoncentrowane jest w W.. Przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy wprost wskazuje na jego silny związek z rodziną mieszkającą w W.. Podkreślić także należy, że oceniając sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy, pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy uznał, że centrum życiowe M. P. "jest nadal w W.". W aktach brak jest również jakiejkolwiek informacji, z której wynikałoby, że po zakończonej nauce na Akademii [...] zamierza on zostać w K. Reasumując uznać należy, że przebywanie M. P. w K. ma charakter jedynie czasowy i związane jest wprost z przyjęciem na Akademię [...]. Jego pobyt tam ograniczony jest jednak wyłącznie do pobierania nauki, nie koncentruje się tam jego życie ani sprawy osobiste. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściwym do załatwienia wniosku M. P. będzie Prezydent [...]. Mając to na względzie w oparciu o przepis art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.