I OW 265/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Irena Kamińska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. T. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezesem [...] S.A. z siedzibą w W. a Prezesem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku P. T. w sprawie przyznania zasiłku pogrzebowego i renty rodzinnej postanawia odrzucić wniosek.

Patrick Texas zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z 14 grudnia 2016r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezesem [...] a Prezesem [...] S.A. w W., w przedmiocie wskazania organu właściwego do wypłaty wnioskodawcy rety rodzinnej i zasiłku pogrzebowego po zmarłym ojcu W. T. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że oba organy uchylają się od wypłaty wymienionych wyżej świadczeń. W odpowiedzi na wniosek, Powszechny [...] S.A. w Warszawie wniósł o odrzucenie wniosku, ewentualnie o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu odpowiedzi stwierdzono, że treść art. 25 § 1 p.p.s.a. wyklucza przyjęcie, że Prezes [...] S.A. ma zdolność sądową, nie jest bowiem osobą prawną, ani organem administracji publicznej. Zdolność taką jako spółka ma natomiast P[...] S.A. i to ten podmiot może co do zasady pozostawać w sporze kompetencyjnym w przeciwieństwie do Prezesa Zarządu, który nie jest nawet organem spółki. Dalej w uzasadnieniu wskazano, że także Prezes [...] nie ma zdolności sądowej, ma ją natomiast sam Zakład, jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną (art. 66 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Z uzasadnienia wynika następnie, że P. [...] S.A. jest spółką prawa handlowego prowadzącą działalność ubezpieczeniową i reasekuracyjną, zaś Z [...] jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną, działającą na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wyklucza to zatem uznanie, że pomiędzy tymi podmiotami może zaistnieć spór kompetencyjny w rozumieniu art. 4 p.p.s.a., co powinno skutkować odrzuceniem wniosku. Następnie, z ostrożności procesowej, przedstawiono argumentację przemawiającą za oddaleniem wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Ze sporem kompetencyjnym mamy do czynienia wtedy, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy - spór pozytywny, albo gdy każdy z nich uważa się za organ niewłaściwy do jej załatwienia - spór negatywny. Natomiast spór o właściwość związany jest ze sprawą indywidualną i kształtuje się na bazie rozbieżnych poglądów organów jednostek samorządu terytorialnego, bądź samorządowych kolegiów odwoławczych, co do zakresu ich działania. Zgodnie z art. 15 § 2 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wskazano już wyżej, spór kompetencyjny może zaistnieć pomiędzy organem jednostki samorządu terytorialnego albo samorządowym kolegium odwoławczym, a organem administracji rządowej. Nie ulega wątpliwości, że P. [...] S.A. w Warszawie nie zalicza się do kategorii podmiotów, które wymienia art. 4 p.p.s.a. [...] S.A. jest spółką prawa handlowego, prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie ubezpieczeń i reasekuracji. Zatem pomiędzy wskazanymi przez wnioskodawcę podmiotami nie ma i nie może być sporu kompetencyjnego, gdyż jeden z nich - [...] S.A. - nie jest organem administracyjnym. W związku z powyższym należy uznać, że sytuacja którą opisał wnioskodawca nie może zostać uznana za spór kompetencyjny w rozumieniu przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a co za tym idzie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Podkreślić jedynie należy, że jak wynika z przesłanej przez Z. [...] dokumentacji, podmiot ten uznaje swoją właściwość w przedmiocie zgłoszonych przez P.T. wniosków o przyznanie renty rodzinnej oraz zasiłku pogrzebowego po zmarłym ojcu W.T. , a co więcej wszczęte już zostało postępowanie wyjaśniające. Jednak wnioskodawca P.T. nie przedłożył jeszcze dokumentów wymaganych przez Z. [...] do ustalenia uprawnień do tych świadczeń, co uniemożliwia wydanie stosownych decyzji. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a.