I OW 235/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Matek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Z. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Z. a Prezydentem W. przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia wskazać Prezydenta W. jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 3 WRZEŚNIA 2024 R. BURMISTRZ Z. WYSTĄPIŁ Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM W. W SPRAWIE WYDANIA DECYZJI W PRZEDMIOCIE SKIEROWANIA A. M. DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowany jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną reprezentowaną przez opiekuna M. M.. Wnioskodawca wskazał, że wprawdzie zainteresowany mieszka w Z., ale miejscem zamieszkania jego opiekuna jest W.. W jego ocenie właściwość miejscowa organu, który powinien załatwić sprawę, należy wyznaczyć z uwzględnieniem miejsca zamieszkania opiekuna zainteresowanego. Jednocześnie wskazał, że organ pozostający w sporze odmówił załatwienia sprawy z uwagi na ustalenie, że zainteresowany przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Z., który nie posiada miejsc komercyjnych. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że w stosunku do zainteresowanego nie było prowadzone postępowanie i nie została wydana decyzja o skierowaniu zainteresowanego do domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na wniosek Prezydent W. wniósł o oddalenie wniosku rozstrzygnięcie sporu o właściwość bądź wskazanie Burmistrza Z. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowany przebywa we wskazanej powyżej placówce nieposiadającej miejsc komercyjnych, co wskazuje, że został tam umieszczony na podstawie właściwej decyzji administracyjnej. Niezależnie od powyższego wskazał, że pobyt zainteresowanego w tej placówce potwierdza właściwość miejscową gminy Z., gdyż aktualnym miejscem zamieszkania zainteresowanego jest Dom Pomocy Społecznej w Z.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Burmistrza Z., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem W.. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia skierowania zainteresowanego do domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednakże w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej – zgodnie z art. 101 ust. 2a u.p.s. – właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Jak ustalono w sprawie, zainteresowany od 23 maja 2024 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Z. (por. rodzinny wywiad środowiskowy z 16 lipca 2024 r.). Jednocześnie, jak wynika z pisma Dyrektora wskazanej powyżej placówki z 23 grudnia 2024 r. kwestię odpłatności oraz pobytu zainteresowanego w placówce reguluje umowa zawarta pomiędzy placówką a opiekunem zainteresowanego. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 101 ust. 2a u.p.s. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie skierowania zainteresowanego do domu pomocy społecznej jest organ gminy miejsca zamieszkania zainteresowanego sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Mając jednocześnie na uwadze, że zainteresowany jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a od 24 lutego 2015 r. jego opiekunem pozostaje syn M. M. zamieszkały we W., to za miejsce zamieszkania zainteresowanego sprzed rozpoczęcia pobytu w domu pomocy społecznej należało – na podstawie art. 27 ustawy – Kodeks cywilny – uznać W.. Tym samym organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie skierowania zainteresowanego do domu pomocy społecznej jest Prezydent W.. Na marginesie powyższego wskazać należy, że z uwagi na ustalenie, że pobyt zainteresowanego w domu pomocy społecznej ma miejsce na podstawie umowy zawartej pomiędzy tą placówką a opiekunem zainteresowanego, a nie na podstawie decyzji administracyjnej, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do oddalenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.