I OW 198/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Marian Wolanin del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Parysów o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Parysów a Prezydentem m.st. Warszawy przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji przyznającej tymczasowe schronienie postanawia wskazać Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 23 WRZEŚNIA 2024 R. WÓJT GMINY P. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM W. W SPRAWIE O WSKAZANIE ORGANU WŁAŚCIWEGO DO WYDANIA DECYZJI PRZYZNAJĄCEJ TYMCZASOWE SCHRONIENIE. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 24 czerwca 2024 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wpłynął wniosek z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W.1 W. o pomoc w formie tymczasowego schronienia osoby w kryzysie bezdomności S.J., przebywającego w bunkrze przy ul. B. w W. wraz z całą dokumentacją do rozpatrzenia zgodnie z właściwością miejscową. Ostatnim miejscem zameldowania zainteresowanego na pobyt stały jest ul. K. [...], [...] P.. Wójt zaznaczył, że zainteresowanemu Prezydent W. udzielił decyzją z 2023 r. wydaną w trybie art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283), dalej: u.p.s., przyznał świadczenie w formie tymczasowego schronienia schronisku dla osób w kryzysie bezdomności. Zaznaczył, że sytuacja zainteresowanego, który opuścił po kilku dniach ten ośrodek, nie uległa zasadniczej zmianie, a o okolicznościach szczególnych sprawy świadczy adnotacja pracownika organu pomocy społecznej Dzielnicy W.2 W. przeprowadzającego w 2024 r. wywiad środowiskowy z zainteresowanym. Ponadto Wójt wskazał, że zainteresowany od kilkunastu lat przebywa na terenie W., gdzie utrzymuje kontakt z siostrą i przeniesienie go do placówki właściwej dla Gminy P. wiązałoby się z przerwaniem dotychczasowych więzi zainteresowanego i kontaktów rodzinnych. Z uwagi na powyższe Wójt wniósł o uznanie Prezydenta W. za organ właściwy w sprawie. W odpowiedzi na wniosek Prezydent W. wniósł o wskazanie na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s. Wójta Gminy P. jako organu właściwego. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że sytuacja zainteresowanego nie wskazuje, że jest ona szczególna w rozumieniu art. 101 ust. 3 u.p.s., a zatem wyznaczenie właściwości miejscowej powinno odbyć się z uwzględnieniem ostatniego adresu zameldowania na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Wójta Gminy P., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem W.. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do wydania decyzji przyznającej zainteresowanemu tymczasowe schronienie. Mając na uwadze niekwestionowany w sprawie status zainteresowanego jako osoby bezdomnej, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Jednakże należy odnotować, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, o czym stanowi art. 101 ust. 3 u.p.s. W rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent W. wprawdzie stwierdził, że sprawa wydania decyzji przyznającej zainteresowanemu tymczasowe schronienie nie ma charakteru niecierpiącej zwłoki, ale nie powołał na poparcie tego twierdzenia żadnych okoliczności wskazujących na zwykły charakter sprawy. Zauważyć przy tym należy, co prawidłowo wskazał wnioskodawca, że w toku wywiadu środowiskowego pracownik organu opieki społecznej W. stwierdził, że w jego ocenie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 101 ust. 3 u.p.s. Okoliczność ta została utrwalona w aktach wraz z informacją o stanie zdrowia zainteresowanego, a w szczególności jego pogorszeniem w związku z występującymi od roku bólami biodra. Uznać zatem należy, że w rozpoznawanej sprawie właściwość miejscową organu właściwego do wydania decyzji przyznającej zainteresowanemu tymczasowe schronienie należało wyznaczyć zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. przez wskazanie, że organem właściwym jest organ miejsca pobytu zainteresowanego, tj. Prezydent W. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.