I OW 195/21

Dnia 8 kwietnia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy P. a Burmistrzem Miasta i Gminy Ł. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku T. B. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Ł. jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z dnia 29 listopada 2021 r. Wójt Gminy P. wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy P. w a Burmistrzem Miasta i Gminy Ł. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. B. z dnia [...] października 2021 r. o skierowanie do Niepublicznego Domu Pomocy Społecznej w Z. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w dniu [...] października 2021 r. wpłynął do Miejsko-Gminnego Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. wniosek T. B. dotyczący skierowania do Niepublicznego Domu Pomocy Społecznej w Z. Pismem z dnia 22 października 2021 r. znak [...] Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Ł. przesłał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. powyższy wniosek T. B. powołując się na art. 65 § 1 k.p.a., co – zdaniem organu przekazującego – przesądza o właściwości do załatwienia sprawy. Powołując się na art. 101 ust. 2a ustawy z dnia 13 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2020.1876 ze zm.), dalej jako "u.p.s.", wg którego, w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej, właściwą miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Zatem decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję o ustaleniu opłaty wydaje organ właściwy dla tej osoby ze względu na miejsce zamieszkiwania tej osoby przed rozpoczęciem pobytu w placówce zapewniającej całodobowa opiekę. Oznacza to, że organem właściwym jest organ miejsca zamieszkania T. B. sprzed umieszczenia w domu pomocy społecznej, a wg nadesłanych dokumentów, T. B. przed umieszczeniem w Niepublicznym Domu Pomocy Społecznej w Z., zamieszkiwał pod adresem: W. [...], [...] Ł. i taki też adres wskazuje w dokumentach. Fakt iż obecnie przebywa w ww. Niepublicznym Domu Pomocy Społecznej, jako w prywatnej placówce opiekuńczej, nie przesądza o tym, że jego miejscem zamieszkania jest ww. dom opieki. Z tych względów brak jest podstaw do uznania Wójta Gminy P. za organ właściwy do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy Ł. poinformował, że T. B. od dnia 23 listopada 2020 r. do chwili obecnej przebywa w Domu Seniora w Z., gdzie po wypisie ze szpitala przewiozła go rodzina. Wnioskodawca sam podjął decyzję o umieszczeniu i pobycie w placówce, w której już przebywa, przez co stawia organ przed faktem dokonanym. Ponadto, jak zaznacza Wójt Gminy P. jest to prywatna placówka opiekuńcza, do której nie wymagane jest skierowanie z jednostki samorządowej. Na podstawie art. 54 ust. 1 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę wymagającą całodobowej opieki, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania (art. 54 ust. 2 u.p.s.). Nadto organ wskazał, że. potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Udzielana pomoc uzależniona jest więc nie tylko od potrzeb osoby uprawnionej, ale i od realnych możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, który ma za zadanie tej pomocy udzielić. Mając na uwadze fakt przebywania T. B. od dnia 23 listopada 2020 r. z zamiar stałego pobytu w Domu Seniora w Z. organ zadecydował o przekazaniu sprawy do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Wójta Gminy P. należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Miasta i Gminy Ł. Organy te bowiem uznają się za niewłaściwe do wydania decyzji o skierowaniu T. B. do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2021.2268 ze zm.), dalej jako "u.p.s.", decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Jednocześnie w myśl art. 101 ust. 2a u.p.s., w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej, właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Mając na uwadze, iż T. B. od dnia 23 listopada 2020 r. nieprzerwanie przebywa w Niepublicznym Domu Pomocy Społecznej w Z., gdzie został umieszczony po wypisie ze szpitala, uznać należy, iż właściwość organu w sprawie decyzji kierującej do domu pomocy społecznej i ustalającej opłatę za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej winna zostać określona na podstawie regulacji szczegółowej art. 101 ust. 2a u.p.s. T. B. przebywa już bowiem w Niepublicznym Domu Pomocy Społecznej w Z. na podstawie umowy cywilnej. Nie jest natomiast kwestionowane, że przed rozpoczęciem pobytu w tej placówce zamieszkiwał na terenie Ł. W konsekwencji, organem właściwy do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej należało uznać Burmistrza Miasta i Gminy Ł. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.