I OW 187/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy S. a Prezydentem Miasta Elbląg w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. B. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy S. jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z 6 września 2024 r. Wójt Gminy S. (dalej: "wnioskodawca"), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy S. a Prezydentem Miasta Elbląg w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W.B. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że W.B. wyprowadziła się z dotychczasowego miejsca zamieszkania na terenie gminy S. i przeniosła całą swoją aktywność życiową do Elbląga, gdzie obecnie zamieszkuje w Domu Opieki "[...]". W ocenie wnioskodawcy właściwość miejscowa organu powinna zostać ustalona według obecnego miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa"). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie żaden z organów nie uznaje się za właściwy w sprawie, a zatem zaistniały spór o właściwość ma charakter negatywny. Jak wynika z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm., dalej: "ups"), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby, w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową organu gminy, do rozpoznania wniosku osoby zainteresowanej, reguluje art. 101 ups. Zgodnie z ust. 1 wskazanego artykułu, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie natomiast do jego ust. 2a, w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Z akt sprawy wynika, że W.B. zamieszkuje obecnie w Domu Opieki "[...]" w Elblągu. Wprawdzie w aktach sprawy brak jest ustaleń na ten temat, jednak z informacji powszechnie dostępnych w Internecie wynika, że powyższa placówka ma charakter komercyjny, a zatem należy przyjąć, że W.B. zamieszkuje w placówce zapewniającej całodobową opiekę na podstawie umowy cywilnej. Tym samym zastosowanie w sprawie znajduje art. 101 ust. 2a ups, przez co właściwość organu należy ustalić według gminy miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej sprzed rozpoczęcia pobytu w ww. placówce. Z akt sprawy oraz z treści samego wniosku wynika, że przed rozpoczęciem pobytu we wskazanej placówce wymieniona zamieszkiwała pod adresem: S., ul. [...]. Zgodnie z art. 101 ust. 2a ups organem właściwym w sprawie jest zatem Wójt Gminy S. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa w zw. z art. 4 ppsa postanowił jak w sentencji.