I OW 116/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie NSA Marian Wolanin (sprawozdawca) del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Ostróda o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Ostróda a Wójtem Gminy Radziejowice przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku E.S. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia wskazać Wójta Gminy Radziejowice jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 8 CZERWCA 2026 R. BURMISTRZ MIASTA OSTRÓDA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY RADZIEJOWICE, W SPRAWIE WSKAZANIE ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU E.S., DALEJ: ZAINTERESOWANA, W SPRAWIE SKIEROWANIA DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zainteresowana po śmierci matki została zabrana przez siostrę do Stanów Zjednoczonych, gdzie pozostawała pod jej opieką przez okres około siedmiu lat. Po powrocie do Polski we wrześniu 2025 r. nie zamieszkała w Ostródzie, lecz od razu udała się do miejscowości K., gm. Radziejowice, gdzie pozostaje do chwili obecnej pomimo wymeldowania z pobytu czasowego. Zaznaczył, że stan taki wynika ze stanu zdrowia zainteresowanej i niemożliwością samodzielnego funkcjonowania. Wnioskodawca wskazał, że zainteresowana od lat nie mieszka w Ostródzie, w związku z czym to miasto nie może zostać uznane za jej centrum interesów życiowych. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Radziejowice wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta Ostródy jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowana jest zameldowana w Ostródzie, a jedynie krótkotrwale przebywa w K. Zaznaczył przy tym, że pozyskana w sprawie dokumentacja medyczna potwierdzająca jej stan zdrowia wytworzona została przez placówki medyczne znajdujące się w Ostródzie, gdzie przebywała przez okres sześciu tygodni po powrocie ze Stanów Zjednoczonych. Podniósł także, że Ostróda była miejscem zamieszkania zainteresowanej przed wyjazdem do Stanów Zjednoczonych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Burmistrza Miasta Ostródy, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy Radziejowice zaistniał spór negatywny. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej o skierowanie do domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2026 r. poz. 639), dalej: u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Jednocześnie w myśl art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia miejsca zamieszkania, w związku z czym, kierując się postulatem spójności systemu prawnego, pojęciu temu należy nadać to samo znaczenie, jakim posługuje się art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W rozpoznawanej sprawie zainteresowana miała miejsce zamieszkania na terenie Ostródy zarówno przed wyjazdem do Stanów Zjednoczonych, jak i w okresie sześciu tygodni po powrocie do Polski. Zauważyć jednakże należy, że obecnie nie przebywa w tej miejscowości, a jej centrum interesów życiowych w związku ze stanem zdrowia i koniecznością opieki znajduje się w K., gm. Radziejowice. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt wymeldowania zainteresowanej z pobytu czasowego. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt dokonania obowiązku meldunkowego w określonej miejscowości nie jest równoznaczny z faktem umiejscowienia w niej centrum interesów życiowych świadczących o zamiarze zamieszkania w tej miejscowości. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje również fakt, że stan zdrowia zainteresowanej został potwierdzony dokumentacją medyczną wytworzoną w placówkach medycznych w Ostródzie. W rozpoznawanej sprawie okolicznością przesądzającą o właściwości organu jest fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu, a nie miejsce wytworzenia dokumentacji medycznej. W świetle powyższych wywodów za organ właściwy w sprawie należało uznać Wójta Gminy Radziejowice. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.