I OW 112/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Biskupiec o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Biskupiec a Prezydentem Miasta Olsztyna w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z.K. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Wójtowi Gminy Biskupiec ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Pismem z 24 czerwca 2025 r. Wójt Gminy Biskupiec (dalej: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Olsztyna w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z.K. (dalej także: "zainteresowany") o skierowanie do domu pomocy społecznej. Wnioskodawca wskazał, że ustalenie właściwości miejscowej powinno nastąpić na podstawie miejsca zamieszkania zainteresowanego, które znajduje się w Olsztynie. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Olsztyna podniósł, że na podstawie oświadczenia zainteresowanego, należy uznać go za osobę bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa") spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostkami samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 kpa organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu. Zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Jak wynika z § 1 pkt 14 ppkt b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., nr 198, poz. 1925), organy pozostające w sporze mają siedzibę na obszarze właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. Obszar właściwości powyższego kolegium obejmuje bowiem zarówno obszar miasta Biskupiec, znajdującego się w powiecie olsztyńskim, jak i miasta na prawach powiatu Olsztyna, na obszarze których siedziby mają pozostające w sporze organy. W sprawie brak jest przepisów szczególnych w zakresie właściwości organów, co oznacza że wspólnym dla organów pozostających w sporze organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, przez co zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa to ten organ jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu. Z tego względu, w świetle przytoczonych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia niniejszego sporu a złożony wniosek podlegał odrzuceniu, jako złożony w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 ppsa orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie wpisu w pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.