I OW 110/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie NSA Marian Wolanin (sprawozdawca) del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Burzenin o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Burzenin a Wójtem Gminy Nowosolna przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia sprawy skierowania T.K. do domu pomocy społecznej postanawia wskazać Wójta Gminy Burzenin jako organ właściwy w sprawie.

PISMEM Z 9 KWIETNIA 2026 R. WÓJT GMINY BURZENIN WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY NOWOSOLNA W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA SPRAWY SKIEROWANIA T.K., DALEJ: ZAINTERESOWANY, DO DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ PRZEZ WSKAZANIE ORGANU POZOSTAJĄCEGO W SPORZE JAKO ORGANU WŁAŚCIWEGO. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zainteresowany od kilkudziesięciu lat nie zamieszkuje na terenie gminy Burzenin, faktycznie i stale przebywał u konkubiny w D., gm. Nowosolna, i tam też znajduje się centrum jego spraw życiowych. Obecnie zainteresowany przebywa w szpitalu i z powodu podeszłego wieku konkubiny, która nie może podjąć opieki nad zainteresowanym, nie może powrócić pod dotychczasowy adres. W ocenie wnioskodawcy dopiero po wypisaniu z placówki medycznej zainteresowany nabędzie status osoby bezdomnej. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Nowosolna wniósł o wskazanie Wójta Gminy Burzenin jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowany jest osobą bezdomną, w związku z czym organem właściwym w sprawie jest organ gminy miejsca ostatniego zameldowania na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Wójta Gminy Burzenin, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy Nowosolna. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o skierowanie go do domu pomocy społecznej. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2026 r. poz. 639), dalej: u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W myśl art. 101 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). Zauważyć przy tym należy, że pojęcie osoby bezdomnej nie ma w tym przypadku powszechnego znaczenia słownikowego, gdyż przywołana ustawa w art. 6 pkt 8 zawiera definicję legalną tego pojęcia. Stosownie do tej definicji przez osobę bezdomną należy rozumieć osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że zainteresowany w dacie złożenia wniosku przebywał w szpitalu bez możliwości powrotu do lokalu, w którym mieszkał z konkubiną. Jednocześnie z ustaleń organów wynika, że skarżący nie jest obecnie zameldowany na pobyt stały. Oznacza to, że zainteresowany spełnia przesłanki uznania go za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. Szpital bowiem bezsprzecznie nie jest lokalem mieszkalnym, ale placówką, której celem jest świadczenie usług medycznych w okresie pobytu w nim pacjentów. Tym samym pobyt zainteresowanego w tej placówce powoduje, że nie zamieszkuje on w lokalu mieszkalnym, a co za tym idzie, nie można podzielić stanowiska wnioskodawcy, zgodnie z którym zainteresowany nabędzie status osoby bezdomnej dopiero w dniu wypisania go ze szpitala. W konsekwencji powyższego gminą właściwą do rozpoznania wniosku zainteresowanego o skierowanie go do domu pomocy społecznej jest organ gminy ostatniego jego zameldowania na pobyt stały, tj. zgodnie z informacjami utrwalonymi w aktach sprawy, Wójt Gminy Burzenin. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.