I OSK 992/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 802/21 w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 9 lipca 2021 r. nr DLI-II.766.2.2020.PMJ.7 w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. T. na rzecz Ministra Rozwoju i Technologii kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 21 grudnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 802/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę A. T. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 9 lipca 2021 r., znak: DLI-II.766.2.2020.PMJ.7, którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 22 kwietnia 2020 r., znak: WI-III.756.1.44.2019 w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku pełnomocnik skarżącego, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: ppsa) zarzucił "naruszenie: przepisów prawa przez błędną ich wykładnię i zastosowanie" wskazując, że "Sąd rozpoznając sprawę naruszył następujące przepisy prawa: art. 33 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa. Został również naruszony słuszny interes strony - skarżącego na etapie postępowania administracyjnego oraz egzekucyjnego przez organ administracyjny pierwszej i drugiej instancji jak również przez Sąd. W ocenie skarżącego sąd poprzestał na stwierdzeniu w uzasadnieniu wyroku, że organy działały zgodnie z prawem, co wskazuje na brak analizy prawnej zebranych w sprawie dowodów i tym samym naruszenie przepisów postępowania." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa). Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które okazały się nieskuteczne. Zgodnie z art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne, powoływane w ramach ww. podstaw kasacyjnych, dla swej skuteczności powinny zostać poprawnie skonstruowane, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do konkretyzowania tych zarzutów, ich uściślania, korygowania, czy uzupełniania. Skarga kasacyjna stanowi bowiem sformalizowany środek zaskarżenia, dlatego rozpoznanie zawartych w niej zarzutów jest możliwe tylko wtedy, gdy zostały sformułowane w sposób odpowiadający ustawowym wymogom określonym w art. 174 ppsa. Treść skargi kasacyjnej nie może stwarzać wątpliwości interpretacyjnych, ponieważ wadliwe określenie jej podstaw uniemożliwi sądowi kasacyjnemu zweryfikowanie racji strony skarżącej pod względem merytorycznym. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia warunków ustawowych dotyczących formułowania zarzutów w ramach poszczególnych podstaw kasacyjnych. Autor skargi kasacyjnej w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zarzucił "naruszenie przepisów prawa przez błędną ich wykładnię i zastosowanie". Z art. 174 pkt 2 ppsa wynika natomiast, że podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania ze wskazaniem, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie zarzutu kasacyjnego w tym zakresie wymaga więc precyzyjnego wskazania, które przepisy postępowania zostały naruszone i w czym przejawia się skutek tego naruszenia, jako mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem takie określenie podstawy skargi kasacyjnej umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie oceny zasadności zarzutu kasacyjnego opartego na tej podstawie zwłaszcza, że rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje wyłącznie w jej granicach. Tymczasem w skardze kasacyjnej nieprawidłowo zakwalifikowano przepisy art. 33 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.; dalej: upea), jako przepisy proceduralne. Zgodnie z art. 33 § 1 upea – w mającym zastosowanie w sprawie brzmieniu tego przepisu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. - podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2), określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (pkt 3). Przepisy te, jakkolwiek ujęte w akcie prawnym regulującym procedurę egzekucyjną, są przepisami prawa materialnego, którego naruszenie powinno zostać podniesione w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej. Natomiast zgodnie z art. 174 pkt 1 ppsa, stanowiącym podstawę konstruowania zarzutu naruszenia przez sąd przepisów prawa materialnego, skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Stawiając tego rodzaju zarzut autor skargi kasacyjnej winien określić, jak wskazany przez niego przepis prawa materialnego powinien być prawidłowo rozumiany i na czym polegał błąd sądu przy jego interpretacji albo wyjaśnić, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie danego przepisu przez sąd. Powołując tego rodzaju zarzuty kasacyjne pełnomocnik zobowiązany jest zatem wskazać na konkretne przepisy prawa materialnego, które naruszył Sąd I instancji, a następnie rzetelnie je uzasadnić w sposób zgodny z ustawowymi wymogami. Abstrahując od tego, że zarzut naruszenia ww. przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został podniesiony w ramach niewłaściwej podstawy kasacyjnej, to z petitum skargi kasacyjnej, jak również z jej uzasadnienia nie wynika, w czym miałaby się przejawiać błędna wykładnia art. 33 § 1 pkt 2 i 3 upea przez Sąd I instancji i jakie brzmienie powinna przybrać ich prawidłowa wykładnia. Nie wykazano również na czym miałoby polegać nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów przez WSA. Autor skargi kasacyjnej wskazał jedynie ogólnikowo, że "sąd poprzestał na stwierdzeniu w uzasadnieniu wyroku, że organy działały zgodnie z prawem, co wskazuje na brak analizy prawnej zebranych w sprawie dowodów i tym samym naruszenie przepisów postępowania". Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych, skoro to skarżący jest zobowiązany wskazać te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa. Obowiązek ten jest jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 ppsa wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami ppsa. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa, którego WSA nie zastosował. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany na podstawie art. 151 ppsa. Sąd I instancji nie mógł więc naruszyć przepisu prawa, którego nie stosował. W skardze kasacyjnej nie wskazano również, aby doszło do naruszenia - zastosowanego przez WSA - art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa. Nie podważono zatem prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji powołanego art. 151 ppsa. W petitum skargi kasacyjnej zarzucono również naruszenie "słusznego interesu strony - skarżącego na etapie postępowania administracyjnego oraz egzekucyjnego przez organ administracyjny pierwszej i drugiej instancji jak również przez Sąd", nie wskazując jednak jakiegokolwiek aktu prawnego w tym zakresie, jak również jego konkretnych jednostek redakcyjnych, które miałyby zostać naruszone przez WSA. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie sformułowania podstaw kasacyjnych czynią skargę kasacyjną nieskuteczną, uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.