I OSK 98/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 69/16 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.Ż. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M.Ż. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skargą z dnia 14 grudnia 2015 r. skarżąca zaskarżyła decyzję z dnia [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania, wydaną przez Wojewodę Małopolskiego, który orzekał w sprawie jako organ I instancji. Od powyższej decyzji przysługiwało odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju i jak wynika z akt administracyjnych, takie odwołanie do organu II instancji skarżąca wniosła i zostało ono przez organ II instancji rozpoznane (k.80 akt adm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd ten przytoczył treść art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Sąd I instancji podał, że w niniejszej sprawie, od zaskarżonej do Sądu decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...], skarżącej przysługiwało odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Skoro zatem skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie decyzję organu I instancji, skargę tę należy ocenić jako niedopuszczalną, która podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej M.Ż., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 52 § 1 i § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z uznania, iż skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, chociaż Sąd dysponował aktami sprawy administracyjnej, w które wciągnięto odwołanie skarżącej do Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz jego decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] dowodzące, że skarżąca wyczerpała przysługujące jej w toku postępowania administracyjnego środki zaskarżenia, co miało kluczowy wpływ na wynik postępowania, gdyż było podstawą przekonania Sądu o niedopuszczalności skargi; 2) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż oznaczenie decyzji organu I instancji jako decyzji zaskarżanej jest przyczyną odrzucenia skargi, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem spowodowało zawężenie granic rozpoznania skargi w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi bez rozpoznania sprawy co do meritum; 3) art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, objawiające się wydaniem postanowienia bez uwzględnienia akt sprawy, a w szczególności znajdujących się w aktach sprawy odwołania skarżącej do Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz jego decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...], co doprowadziło do niezgodnego z prawdą uznania przez Sąd, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego i miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało uznaniem skargi za niedopuszczalną i skutkowało jej odrzuceniem; 4) art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się w zawężeniu przez Sąd zakresu zaskarżenia w sprawie oraz związaniu się podstawą prawną zaskarżenia wskazaną przez skarżącą, tj. decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...], mimo iż Sąd powinien ustalić, że intencją skarżącej, a przede wszystkim przedmiotem sprawy jest spór co do zaniżonego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości stanowiącej jej własność, przyznanego na mocy decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...], utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...], a nie samo zaskarżenie przedmiotowej decyzji Wojewody Małopolskiego, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż stanowiło bezpośrednią przyczynę odrzucenia skargi; 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 6 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu, przejawiające się w niedostatecznym i wprowadzającym w błąd wyjaśnieniu, jaka to inna przyczyna stanowiła podstawę odrzucenia skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż stanowi przejaw nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd; 6) art. 222 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie oraz zarządzenie wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w dniu 23 czerwca 2016 roku, mimo iż w ocenie Sądu skarga podlegała odrzuceniu i pomimo tego, że wpis został uiszczony przed wniesieniem skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem jest kolejnym przejawem orzekania bez analizy materiału procesowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności skargi z dnia 14 grudnia 2015 r. oraz bezzasadnie przedłużyło niniejsze postępowanie. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i rozpoznanie skargi z dnia 14 grudnia 2015 roku, jeżeli Sąd uzna, że powyższe podstawy skargi kasacyjnej są uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Procedura wnoszenia skargi do sądu administracyjnego została określona w art. 52 P.p.s.a. Przepis ten określa obowiązek uprzedniego wyczerpania przez skarżącego środka zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Jeżeli zatem skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracyjnym, może w terminie przewidzianym w art. 53 P.p.s.a. wnieść skargę do sądu administracyjnego. Termin, o którym mowa w tym przepisie, wynosi 30 dni i jest terminem ustawowym, co oznacza, że sąd administracyjny nie może go modyfikować. Termin ten ma charakter procesowy, tzn. w razie jego uchybienia sąd może go przywrócić po spełnieniu określonych warunków; ma charakter prekluzyjny, co oznacza, że sąd administracyjny uwzględnia jego upływ z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Niewątpliwie rację ma pełnomocnik skarżącej, że M.Ż. wyczerpała środki zaskarżenia służące jej w postępowaniu przed organami administracyjnymi. Z akt sprawy administracyjnej wynika bowiem, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji – Wojewody Małopolskiego w dniu [...] Po rozpoznaniu tego odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] Skargą wniesioną w niniejszej sprawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżyła jednak decyzję organu I instancji, zamiast decyzję organu II instancji, co jednoznacznie wynika z treści skargi. W tej sytuacji wyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia przysługujących jej w postępowaniu przed organami administracyjnymi pozostaje w sprawie bez znaczenia. Za nietrafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze złożonej przez legitymowany podmiot. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu albo czynności pod względem ich zgodności z prawem. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek zajęcia się sprawą co najmniej w zakresie, w jakim domaga się strona skarżąca, formułując konkretne zarzuty skargi. Brak związania sądu I instancji zarzutami i wnioskami skargi nie może być rozumiany jako prawo sądu do pominięcia kwestii podnoszonych przez stronę, przyjęcia przez Sąd, że przedmiotem zaskarżenia jest inny akt niż wskazany w skardze sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika lub wybiórczego potraktowania zarzutów - poprzez rozpoznanie tylko niektórych z nich, przy jednoczesnym braku odniesienia się do pozostałych. Powinnością sądu, niezależnie od przyjętego kierunku rozstrzygnięcia, jest rozważenie wszystkich zarzutów strony i dokonanie oceny ich zasadności na gruncie danej sprawy. A zatem, nie jest rzeczą sądu ustalenie intencji skarżącej, tak jak to w ramach zarzutu naruszenia art. 134 P.p.s.a. podniósł profesjonalny pełnomocnik skarżącej. Zwrócić należy uwagę, że skarżąca działała w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika posiadającego odpowiednią wiedzę prawniczą. Biorąc pod uwagę jednoznacznie wskazany akt administracyjny będący przedmiotem zaskarżenia oraz jednoznacznie sformułowane w skardze zarzuty, Sąd I instancji nie miał obowiązku wzywania pełnomocnika skarżącej, tym bardziej samej skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia. Trafnie w tej sytuacji Sąd ten odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, w niczym nie naruszając art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 222 P.p.s.a., przez wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi. Zgodnie z art. 222 P.p.s.a., nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Wprawdzie zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2016 r. wezwano skarżącą do rąk jej pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej w niniejszej sprawie skargi, po czym postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., to jednak powyższe uchybienie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej także nie wykazał aby uchybienie powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak tego wymaga art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a.