I OSK 950/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Wr 33/18 w sprawie ze skargi T.B. na przewlekłość Wojewody [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Wr 33/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę T.B. na przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że kwestia sporna w sprawie dotyczy możliwości uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, która wniesiona została do sądu administracyjnego już po wydaniu przez organ administracji decyzji kończącej postępowanie w sprawie, której dotyczy zarzut przewlekłości. Sytuacja taka ma miejsce w sprawie, gdyż postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzającą, że skarżącemu przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący nie zakwestionował powyższego rozstrzygnięcia przez złożenie odwołania, a przyznana rekompensata (z uwzględnieniem waloryzacji) została zrealizowana w dniu [...] września 2013 r. w formie świadczenia pieniężnego. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd I instancji podzielił prezentowany zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie pogląd, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego podlega oddaleniu. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł T.B., zaskarżając wyrok ten w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzeczenia w zakresie stwierdzenia, czy przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w efekcie także nierozważenie wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej według żądania skargi, tj. w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego we Wrocławiu, a także orzeczenie w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu. Skarżący zakwestionował stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym wyroku wskazując, że kwestia skuteczności skargi wniesionej już po zakończeniu postępowania wydaniem decyzji jest przedmiotem rozbieżnych poglądów wyrażanych tak w orzecznictwie, jak i doktrynie. Jednocześnie skarżący przychylił się do stanowiska, że wydanie przez organ administracji decyzji przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania nie stanowi przeszkody do merytorycznego jej rozpoznania przez sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sądowi z urzędu wiadome jest, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3732/18, przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu i wydaniu ostatecznej decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?". Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą II OPS 3/19. W uzasadnieniu ww. postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zagadnienie prawne dotyczące możliwości wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu i wydaniu decyzji nie jest jednolicie postrzegane i wywołuje liczne wątpliwości zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości będzie miało również bezpośredni wpływ na wynik rozpoznawanej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie wniósł bowiem skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którym oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] z uwagi na fakt, że przed wniesieniem skargi została wydana decyzja. Zagadnienie to występuje zatem także w sprawie niniejszej. Wyjaśnienie powyższej kwestii będzie zaś stanowiło podstawę do oceny zarzutów skargi kasacyjnej podlegającej rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie. Świadczy to o wystąpieniu w sprawie niniejszej wskazanej w przepisie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanki zawieszenia postępowania. Wzgląd na jednolitość wykładni przepisów prawa, których stosowanie jest przedmiotem kontroli sądu administracyjnego uzasadnia zatem zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą II OPS 3/19. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie.