I OSK 915/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 436/24 w sprawie ze skargi A.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2024 r. nr SKO 4540.19.2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 19 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 436/24 uchylił zaskarżoną przez A.A. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 3 lipca 2024 r. nr SKO 4540.19.2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.": 1. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w związku z art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1993 ze zm.) przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skierowanie decyzji o przyznaniu świadczenia do przedstawiciela ustawowego osoby uprawnionej, to jest do osoby, która nie ma statusu strony w postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawie administracyjnej, nie uzasadnia zastosowania tego unormowania, a w konsekwencji błędne jego zastosowanie, sprowadzające się do uznania, że wskazanie w treści rozstrzygnięcia decyzji z 18 stycznia 2023 r. "orzekam przyznać Panu świadczenie z funduszu alimentacyjnego", to jest A.A., i określenie A.A. w tej decyzji mianem "wierzyciela" należy traktować w kategoriach oczywistej omyłki czy "dość niefortunnego" sformułowania (jak to stwierdzono w zaskarżonym wyroku), a w efekcie przyjęcie, iż brak jest podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 18 stycznia 2023 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.; I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. przez: a. uznanie, że Kolegium naruszyło art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., choć nie ma podstaw do takiej konstatacji, gdyż nie budzi wątpliwości, że decyzja z 18 stycznia 2023 r. została skierowana do A.A., to jest do osoby, której nie przysługiwał status strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym tą decyzją, a tym samym Kolegium zasadnie stwierdziło nieważność tej decyzji; b. uchylenie decyzji z 3 lipca 2024 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. choć przepis art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. ma charakter przepisu prawa materialnego a nie procesowego, co wyklucza uchylenie decyzji organu administracji publicznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w sytuacji uznania przez Sąd I instancji, że doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. z uwagi na to, że Sąd I instancji, nie kwestionując zasadności (prawidłowości) zastosowania przez Kolegium art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. (co wprost wynika z treści zaskarżonego wyroku – "Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., z uwagi na istotne naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., należało orzec jak w pkt I wyroku"), nie mógł zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.; 3. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. z uwagi na to, że Sąd I instancji, nie kwestionując zasadności (prawidłowości) zastosowania przez Kolegium art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. (co wprost wynika z treści zaskarżonego wyroku: "Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., z uwagi na istotne naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., należało orzec jak w pkt I wyroku"), powinien oddalić skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.; 4. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine i pkt 4 K.p.a., gdyż skarga A.A., jako nieuzasadniona, powinna być oddalona z uwagi na to że decyzja Kolegium z 3 lipca 2024 r. nie narusza prawa, a w efekcie, że nie ziściła się podstawa do wydania wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zasadności. A.A. w piśmie z 3 czerwca 2025 r., "działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniej B.B., a także w interesie własnym", wniósł o "oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej, a w razie jej uwzględnienia, skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia" oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie z 14 kwietnia 2026 r. A.A. "z ostrożności procesowej" ponownie przesłał odpowiedź na skargę kasacyjną z 3 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna jako niezasadna nie podlegała uwzględnieniu. Zarzuty sformułowane w punktach I i II.1 i 4.a, mimo że oparte są na dwóch różnych podstawach kasacyjnych, opierają się w istocie na zarzucie naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. (prawidłowo określonym przez autorkę skargi kasacyjnej jako przepis o charakterze materialnoprawnym). W doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 174 P.p.s.a. stauuje dwie odrębne podstawy wniesienia skargi kasacyjnej. Nie jest dopuszczalne przemienne (bez zachowania koniecznej odrębności obu podstaw skargi kasacyjnej) przytaczanie ich na poparcie argumentacji pomijającej rozdzielność tych podstaw bądź zbędne dublowanie, gdy prawidłowe jest zgłoszenie zarzutów w ramach jednej z podstaw kasacyjnych (wyrok NSA z 21 lutego 2005 r. sygn. akt GSK 1310/04 akceptowany przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 672, nb 5, 6; ,wyrok NSA z 24 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 2025/14, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza skargi kasacyjnej wskazuje, że zasadniczy problem sprowadza się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, który według skarżącego kasacyjnie organu przyjął, że skierowanie decyzji o przyznaniu świadczenia do przedstawiciela ustawowego osoby uprawnionej, to jest do osoby, która nie ma statusu strony w postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawie administracyjnej, nie uzasadnia zastosowania art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – w tym zakresie podniesiono zarzut błędnej wykładni, oraz błędnego zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., skoro przepis art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. ma charakter przepisu prawa materialnego a nie procesowego – w tym zakresie podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania. Przed odniesieniem się do powyższych zagadnień, należało przypomnieć, że z niespornego ustaleń przyjętych przez Sąd I instancji wynika, że Prezydent Wrocławia, po rozpoznaniu wniosku A.A. z 14 grudnia 2022 r., decyzją z 18 stycznia 2023 r. nr DZSW/FA/002500/2022 przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną B.B., na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 września 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Niniejsza decyzja została zaadresowana do wnioskodawcy jako przedstawiciela ustawowego osoby uprawnionej. Po wznowieniu postępowania, organ I instancji decyzją z 5 lutego 2024 r. nr DZSW/FA/000118/2024 uchylił w całości decyzję z 18 stycznia 2023 r. i odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną B.B. na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 września 2023 r. Organ I instancji wskazał, że 29 grudnia 2023 r. wpłynął wyrok Sądu Okręgowego [...] Wydział XIII Cywilny Rodzinny z 20 grudnia 2023 r. o sygn. akt [...], z którego wynika, że na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Rejonowego [...] z 10 kwietnia 2022 r. sygn. akt [...], powództwo o alimenty zostało oddalone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z 24 kwietnia 2024 r. nr 4540.16.2024 uchyliło w całości decyzję organu I instancji z 5 lutego 2024 r. i umorzyło postępowanie. Następnie, SKO w piśmie z 8 maja 2024 r. zawiadomiło A.A., jako adresata decyzji organu I instancji z 18 stycznia 2023 r., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z 3 lipca 2024 r. nr 4540.19.2024 stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji z 18 stycznia 2023 r. wskazując, że organ I instancji skierował badaną decyzję do osoby niebędącej stroną, na skutek uznania za stronę postępowania administracyjnego A.A. (ojca osoby uprawnionej) a nie B.B. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu opisanym na wstępie wyrokiem uwzględniając skargę A.A. i uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 3 lipca 2024 r., w uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazał, że "na gruncie ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1993; dalej: ustawa), świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują - osobie uprawnionej - do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo (art. 9 ust. 1 ustawy). "Osobą uprawnioną" jest natomiast osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 11 ustawy). W przypadku osób uprawnionych - dzieci, nieposiadających zdolności do czynności prawnych (np. dzieci, które nie są pełnoletnie, tak jak to miało miejsce w sprawie), są one reprezentowane w postępowaniu przez swoich ustawowych przedstawicieli (art. 30 § 2 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 98 ustawy z 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2809) przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską są jego rodzice. Z brzmienia przepisu wynika wprost, że dotyczy on jedynie dziecka niepełnoletniego, władza rodzicielska bowiem z mocy art. 92 k.r.o. ustaje z mocy prawa z chwilą uzyskania przez dziecko pełnoletności. Reprezentacja wynikająca z art. 98 k.r.o. jest typowym przykładem przedstawicielstwa ustawowego w rozumieniu art. 96 k.c. dającego zatem przedstawicielowi umocowanie do działania w cudzym imieniu opierające się na przepisie prawa, bez konieczności składania w tym zakresie żadnego oświadczenia przez reprezentowanego, czyli dziecko. Reprezentacja taka stanowi jeden z elementów wykonywania władzy rodzicielskiej. Istota przedstawicielstwa w ogóle, a ustawowego w szczególności, polega na tym, że obejmuje ono zastępstwo bezpośrednie, a zatem działanie w cudzym imieniu ze skutkami bezpośrednio dla osoby reprezentowanej. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania powoduje powstanie związanych z tą czynnością skutków prawnych, bez względu na ewentualne późniejsze ustanie przedstawicielstwa. Tym samym zatem, fakt reprezentacji osoby uprawnionej w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego przez ustawowego przedstawiciela nie zmienia faktu, że nadal osobą uprawnioną, której przysługuje świadczenie jest dziecko. W konsekwencji powyższego, decyzja przyznająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego kierowana jest (w ww. wskazanym rozumieniu) do osoby uprawnionej (dziecka), tylko reprezentowanej przez ustawowego przedstawiciela. Innymi słowy, w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego uprawnionymi są osoby, na rzecz których zostały zasądzone alimenty. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż stroną w znaczeniu materialnoprawnym jest zawsze uprawniony, natomiast przedstawiciel ustawowy reprezentuje jedynie interesy małoletniego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2424/11, CBSA).". Z przytoczonego obszernie fragmentu uzasadnienia wynika, że nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji dokonania błędnej wykładni art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd I instancji wyraźnie uznał, że stroną w znaczeniu materialnoprawnym jest zawsze uprawniony, natomiast przedstawiciel ustawowy reprezentuje jedynie interesy małoletniego. Oznacza to, że nie ma sporu między skarżącym kasacyjnie Kolegium a Sądem I instancji w zakresie uznania za stronę postępowania w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego B.B. a nie jej ojca A.A. Spór natomiast koncentruje się w istocie na zagadnieniu, czy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. wystarczy samo "nieprawidłowe oznaczenie strony", na które powołało się SKO, czy konieczne jest jeszcze ustalenie, że postępowanie administracyjne było prowadzone w stosunku do podmiotu nie mającego przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. oraz czy w decyzji jedynie "omyłkowo" wskazano inny podmiot jako stronę, które to stanowisko przyjął Sąd I instancji. W tak zarysowanym spornym zakresie należy zgodzić się z wykładnią Sądu I instancji, wedle której określenie z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. "skierowanie decyzji" nie powinno być utożsamiane z czynnościami materialno–technicznymi związanymi z doręczeniem decyzji, gdyż w przepisie tym nie chodzi o omyłkę w doręczeniu decyzji lub o doręczenie decyzji podmiotowi, któremu przymiot strony nie przysługiwał, lecz o rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach osoby niebędącej stroną postępowania. Do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 4 K.p.a. nie wystarczy zatem samo "nieprawidłowe oznaczenie strony", ale ustalenie, że postępowanie administracyjne było prowadzone w stosunku do podmiotu nie mającego przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Natomiast, jeśli w decyzji "omyłkowo" wskazano inny podmiot jako stronę, to nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności w oparciu o omawianą przesłankę (tak też cyt. przez Sąd I instancji wyroki NSA z 14 września 2018 r. sygn. akt. II FSK 1904/18 i 4 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2735/15). W okolicznościach kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy, konieczne było zatem dokonanie oceny ustaleń, które są istotne dla zastosowania art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, czyli etapu ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydania decyzji Prezydent Wrocławia z 18 stycznia 2023 r. nr DZSW/FA/002500/2022 przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną B.B., na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 września 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Prawidłowo ten problem zidentyfikował Sąd I instancji wskazując, że ocena zaistnienia przesłanki nieważnościowej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., powinna zostać dokonana w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, pozwalający na weryfikację, czy podmiot, do którego decyzję skierowano, w istocie powinien być adresatem wydanego rozstrzygnięcia, czy też nie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w ocenie Sądu I instancji, decyzja SKO z 3 lipca 2024 r. została wydana w oderwaniu od całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także od całościowej - a nie tylko fragmentarycznej części - treści rozstrzygnięcia wskazanej decyzji organu I instancji z 18 stycznia 2023 r., co zostało pominięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W ocenie Sądu I instancji, prawidłowe rozróżnienie ról procesowych znajduje odzwierciedlenie w aktach rozpoznawanej sprawy, gdyż jest bezsporne, że z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na małoletnią córkę (urodzoną [...] czerwca 2007 r.) B.B. wystąpił jej ojciec (skarżący) jako jej przedstawiciel ustawowy. Całe postępowanie prowadzone było wobec B.B. będącej osobą uprawnioną w rozumieniu art. 9 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a tym samym będącej, w rozumieniu art. 28 K.p.a., stroną tego postępowania. Z tego powodu "nieprawidłowe określenie strony" w części rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, przez użycie - jak określił to Sąd I instancji - dość niefortunnego sformułowania "orzekam przyznać Panu świadczenie", nie daje podstaw do zastosowania w sprawie tylko z tego powodu sankcji nieważności decyzji. Tym bardziej że, jak zwrócił uwagę Sąd I instancji, organ I instancji po słowach "orzekam przyznać Panu świadczenie", orzekł jednocześnie dalej że świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostało "przyznane na B.B., w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 2022-12-01 do 2023-09-30" – określając ją jako "osobę uprawnioną". Poza tym, z nagłówka decyzji organu I instancji również wynika, że decyzja ta została skierowana do A.A. z wyraźnym doprecyzowaniem, że jest on "przedstawicielem ustawowym osoby uprawnionej", a nie stroną postępowania, którą jest B.B. (jako osoba uprawniona). Wskazane okoliczności – zdaniem Sądu i instancji – zdecydowały, że w sprawie doszło do oczywistej omyłki podlegająca sprostowaniu (art. 113 § 1 K.p.a.), nie doszło natomiast do naruszenia przepisów, tak jako dowodziło SKO w zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn, Sąd I instancji nie zgodził się z SKO, aby decyzja organu I instancji z 18 stycznia 2023 r. orzekła o uprawnieniach podmiotu "niebędącego stroną postępowania", a tym samym, aby decyzja ta została obarczona wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Skoro Sąd I instancji podważył ocenę organu co do wskazanych powyżej okoliczności, to jest wytknął organowi rozstrzygnięcie sprawy w oderwaniu od całości zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niepełną ocenę treści rozstrzygnięcia, to prawidłowo w postawie prawnej uzasadnienia wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., odnoszący się właśnie do stwierdzonego przez Sąd naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podważenie natomiast oceny Sądu I instancji w powyższym zakresie wymagałoby postawienia stosownego zarzutu kasacyjnego podważającego stanowisko Sądu I instancji kwestionujące ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odniesieniu do decyzji z 18 stycznia 2023 r. i poprzedzających jej wydanie wskazanych powyżej okoliczności, a zatem zarzutu dotyczącego błędnej oceny materiału dowodowego. Skuteczne zarzucenie błędnej oceny materiału dowodowego wymaga podniesienia zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ administracji ma obowiązek rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ten obowiązek pozostaje w ścisłym związku z wyrażoną w art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie tylko nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, ale oznacza ocenę wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych według wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania organu. Zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a. skarga kasacyjna nie zawiera. Należy dostrzec, że w skardze kasacyjnej podjęto próbę podważenia stanowiska Sądu I instancji sprowadzającego się – zdaniem kasatora - do uznania, że wskazanie w treści rozstrzygnięcia decyzji z 18 stycznia 2023 r. "orzekam przyznać Panu świadczenie z funduszu alimentacyjnego", to jest A.A., i określenie A.A. w tej decyzji mianem "wierzyciela" należy traktować w kategoriach oczywistej omyłki czy "dość niefortunnego" sformułowania (jak to stwierdzono w zaskarżonym wyroku), w ramach postawionego zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a zatem w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. W związku z tym, należy zauważyć, że w judykaturze podkreśla się, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 717/12, wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I GSK 934/12). Niedopuszczalne jest natomiast zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12, wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09, wyroki NSA z 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11, z 3 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 2071/09). W świetle powyższego nie zostało skutecznie podważone stanowisko Sądu I instancji, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o omawianą przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Odnośnie zaś do zarzutów dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. (punkt II ppkt 2,3 i 4 skargi kasacyjnej), należy wskazać, że przepis art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. nie był w sprawie stosowany i w żaden sposób w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano na czym polegać miało jego naruszenie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zgłoszony przez A.A. w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie mógł być uwzględniony, gdyż skarżący nie wykazał aby poniósł koszty postępowania, które mogą być objęte rozstrzygnięciem o zwrocie kosztów. Zgodnie z art. 204 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 P.p.s.a. oraz mając na uwadze uchwałę składu 7 sędziów NSA z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12, podstawą do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną jest sporządzenie jej przez profesjonalnego pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie pomimo wskazania przez skarżącego w nagłówku odpowiedzi na skargę, że jest reprezentowany przez adwokata C.C., podpisał pismo osobiście i nie przedstawił do akt sprawy stosownego pełnomocnictwa. Nie można było zatem uznać, że wniesiona odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, ale należało uznać, że została złożona osobiście przez skarżącego.