Sygnatura
I OSK 9/25
Wyrok NSA z 13 stycznia 2026 r., I OSK 9/25
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 stycznia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 520/24 w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r. nr KOA/6195/Sr/23 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2024r. sygn. akt I SA/Wa 520/24, oddalił skargę E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r. nr KOA/6195/Sr/23 w przedmiocie umorzenia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E. C. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzuciła: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) naruszenie przepisu art. 15 h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 (Dz.U. z 2021r. poz. 2095 ze zm., dalej "ustawa covidowa") poprzez błędną wykładnię oraz art. 7a §1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne wygasła z mocy prawa w dniu 29.03.2022r., tj. w dacie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 2) naruszenie przepisu art. 23 w związku z art. 10 ustawy z dnia 9.03.2023 r. (Dz.U. z 2023 r poz. 852) o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw oraz art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r. poz. 2768) oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne nie obowiązywała do dnia 31.03.2024r., a następnie po zmianie przepisów ostatecznie do dnia 30.09.2024 r. lecz wygasła z mocy prawa w dniu 29.03.2022r., tj. w dacie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 3) naruszenie art. 162 ust 1 pkt 1 k.p.a. w związku z 7a § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie do wygaśnięcia decyzji z dnia 09.08.2016 r. nie jest konieczne wydanie decyzji o jej wygaśnięciu, gdyż decyzja ta miała charakter czasowy, a jej termin końcowy jest jasno określony, w sytuacji, gdy sformułowania zawarte w decyzji z dnia 7.12.2021 r. (MOPS.III.4453.19.01.2.2021) zmieniającej decyzję z dnia 09.08.2016 r., powtarzają niejasną treść przepisu art. 15 h ust 2 pkt 1 ustawy o koronawirusie i wzbudzają problemy interpretacyjne, czego dowodzi utrwalone już orzecznictwo sądów administracyjnych, stosujące odmienną od Sądu I Instancji wykładnię tychże przepisów. Uzasadnia to i obliguje, z uwagi na interes społeczny oraz interes prywatny uprawnionej do stwierdzania decyzją wygaśnięcia tego rodzaju decyzji, ze wskazaniem konkretnej daty i jej uzasadnieniem, tak aby osoba uprawniona mogła podjąć się obrony swoich praw, a nie pozbawiana jednostronnie, wbrew utrwalonemu orzecznictwu praw, bez możliwości podjęcia ich obrony. 2. na podstawie art. 174 pkt 2 naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP zawierając niezgodne z obowiązującymi przepisami uzasadnienie prawne wydanej decyzji, co miało wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe zarzuty wniosła o: 1. Uchylenie zaskarżonego orzeczenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 2. Zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej postawiono zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Ich treść wskazuje jednak, że istota problemu występującego w przedmiotowej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, do kiedy - w świetle treści art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm. - dalej: "ustawa covidowa") oraz art. 23 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2023 r. poz. 2768) oraz art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności ( Dz.U. z 2023 r. poz. 2768) - skarżącej przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przyznane decyzją z 9 sierpnia 2016 r. W ocenie skarżącej kasacyjnie takie prawo przysługiwało jej do dnia 31 marca 2024 r., a następnie po ponownej zmianie przepisów ostatecznie do dnia 30 września 2024 r., bez względu na fakt uzyskania przez skarżącą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 21 stycznia 2022 r. Przed odniesieniem się do tego problemu w pierwszej kolejności wskazać należy na niesporne okoliczności faktyczne w sprawie: 1. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Żyrardowie z dnia 26 lipca 2016 r. córka skarżącej A. M. została zaliczona do osób niepełnosprawnych do 7 grudnia 2021 r. wraz ze wskazaniem konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. Na podstawie tego orzeczenia Prezydent Miasta Żyrardowa Łomża decyzją z 9 sierpnia 2016 r. przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną córką od 1 czerwca 2016 r. do 31 grudnia 2021 r. Decyzja ta była następnie zmieniana w zakresie wysokości świadczenia i okresu, na który było przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Decyzją z 7 grudnia 2021 r. po raz kolejny zmieniono decyzję z 9 sierpnia 2016 r. m.in. poprzez wydłużenie okresu przysługiwania prawa świadczenia pielęgnacyjnego do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności. 2. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Żyrardowie orzeczeniem z dnia 21 stycznia 2022 r. zaliczył córkę skarżącej okresowo do 31 stycznia 2025 r. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu tym nie wskazano na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W związku ze złożeniem przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie orzeczeniem z 29 marca 2022r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Orzeczenie to jest ostateczne. Od ww. orzeczenia Skarżąca złożyła odwołanie do sądu. Sprawa toczy się obecnie przed Sądem Rejonowym w Płocku I V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt IV U 238/22. W tych bezspornych okolicznościach faktycznych Sąd I instancji zaakceptował treść uzasadnienia organu II instancji w zakresie w jakim stwierdzono, że wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności powoduje skutek w postacie wygaśnięcia, wcześniej terminowej – decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodził się również z twierdzeniem organu, że skoro orzeczenie to było ostateczne w toku administracyjnym, organ miał prawo przyjąć, że z tą datą doszło do wygaśnięcia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustalonego w związku z posiadaniem wcześniejszego orzeczenia o zaliczeniu do niepełnosprawności. Tym samym wydanie przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie orzeczenia z 29 marca 2022 r. o utrzymaniu w mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Żyrardowie o zaliczeniu A. M. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, bez wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki, uprawniało Kolegium do uznania, że decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przestała obowiązywać. Sąd kasacyjny powyższe stanowisko podziela i stwierdza, że orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 21 stycznia 2022 r. miało w sprawie znaczenie, mimo że zostało wydane w okresie epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego. W tym okresie a także po ich odwołaniu, ustawodawca w poszczególnych aktach rangi ustawowej przedłużał ważność takich orzeczeń. Pierwszą taką ustawą była ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., zwanej "ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19). Stosownie do treści art. 15h ust. 1 pkt 2 tej ustawy, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność: upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Przepis art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 przewidział dwie zasadnicze sytuacje, w których mogło dojść do przedłużenia ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanych na czas określony. W przypadku pierwszej z nich wydłużeniu uległy terminy ważności orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności, których ważność upłynęła maksymalnie na 90 dni przed dniem wejścia w życie ustawy. Orzeczenia, które utraciły ważność między 9 grudnia 2019 r. a 8 marca 2020 r. zachowują zatem swoją ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (przedmiotowa sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie). Wprowadzona regulacja obejmuje zatem sprawy wszczęte a niezakończone wydaniem orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność wyłącznie z powodu wprowadzonego stanu epidemicznego, jak i stanu epidemii" (art. 15h ust. 1 pkt 1). Z kolei druga sytuacja zakładała wydłużenie terminu ważności orzeczeń o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, których termin ważności upłynął po 8 marca 2020 r. W tym zakresie ustawodawca przewidział, że maksymalny termin ważności wydłużonych orzeczeń upływa w terminie do 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". Na tej właśnie podstawie prawnej po raz kolejny zmieniono decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (decyzja zmieniająca z 7 grudnia 2021r.). Przepis art. 15h ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 został uchylony z dniem 6 sierpnia 2023 r. mocą art. 10 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 852). W ww. ustawie uchylającej przedłużenie ważności dotychczasowych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności uregulował przepis art. 23., który przewidział końcowe daty zachowania ważności dotychczasowych orzeczeń w zależności od wskazanego w orzeczeniach okresu ich ważności. Orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, o którym mowa w art. 15h ustawy zmienianej w art. 10, w brzmieniu dotychczasowym, którego okres ważności: 1) upłynąłby do dnia 31 grudnia 2020 r. - zachowuje ważność do dnia 31 grudnia 2023r., 2) upłynąłby w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. - zachowuje ważność do dnia 31 marca 2024 r., 3) upłynąłby w okresie od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszego przepisu - zachowuje ważność do dnia 30 września 2024r. - jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kolejną regulacją prawną przedłużającą ważność dotychczasowych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności stanowi ustawa z 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r. poz. 2768). Z art. 1 tej ustawy wynika, że orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 852 i 1429) w brzmieniu dotychczasowym, albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023 r. i przed dniem 30 września 2024 r. zachowuje ważność do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne. Wszystkie te regulacje przewidywały zatem przedłużenie ważności orzeczenia o niepełnosprawności, a zawarte w nich uregulowania prawne zawierały zwrot "jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności", z zaznaczenie że chodzi o orzeczenie ostateczne. Zatem datą graniczną, do której ustawodawca przewidział obowiązywanie poprzednio wydanego orzeczenie dotyczące niepełnosprawności jest data wydania nowego ostatecznego orzeczenie w tym zakresie (jak prawidłowo uznał Sąd I instancji), a nie data 30 września 2024 r. jak wywodzi skarżąca kasacyjnie. Wskazany przez sąd sposób określenia daty granicznej, do której przedłużono orzeczenia o niepełnosprawności znajduje też uzasadnienie w ratio legis "przepisów covidowych". Przedłużenie okresu obowiązywania ważności orzeczenia o niepełnosprawności miało umożliwić stronom wydłużenie możliwości korzystania z przyznanych wcześniej świadczeń w okresie, w którym obowiązywały rygory związane z zagrożeniem epidemicznym (utrudniony kontakt z urzędami, placówkami medycznymi itp.). A zatem w tym okresie intencją ustawodawcy była ochrona interesu osób, które nie mogły z przyczyn od siebie niezależnych uzyskać nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Ustawodawca zastrzegł jednak, że ta ochrona trwa najdłużej do 30 września 2024 r. Może jednak zakończyć się wcześniej, o czym świadczy właśnie zwrot "jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". Zatem stanowisko skarżącej opierające się na poglądzie, że orzeczenie nie o stopniu niepełnosprawności z 2016 r. w jej przypadku obowiązywało do 30 września 2024 r., mimo wydania nowego orzeczenia w 2022 r., nie mogło zyskać akceptacji. Takie rozumienie tego przepisu pozostaje w sprzeczności z jego brzmieniem i celem. Nie ma w sprawie istotnego znaczenia także okoliczność, że zostało złożone odwołanie od decyzji wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i w tym zakresie toczy się sprawa przed sądem rejonowym. W ww. wyżej regulacjach dotyczących przedłużenia ważności orzeczenia o niepełnosprawności ustawodawca posługuje się terminem decyzji ostatecznej (tj. takiej, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), a nie prawomocnej (tj. takiej, której nie można zaskarżyć do sądu). W związku z tym w ocenie Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy prawidłowo uwzględnił w swoich rozważaniach skutki wydania orzeczenia z dnia 21 stycznia 2022 r., zaliczającego córkę skarżącej okresowo do 31 stycznia 2025 r. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz utrzymania powyższego orzeczenia w mocy przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie w dniu 29 marca 2022 r. Sąd stwierdził także (uznając prawidłowość decyzji SKO z 20 grudnia 2023 r.), że z nadejściem terminu końcowego (tu wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności), decyzja zmieniająca przestaje obowiązywać, wygasa per se i nie ma potrzeby ani też uzasadnienia stwierdzanie jej wygaśnięcia na podstawie przepisu art. 162 k.p.a. W decyzji z 7 grudnia 2021 r. wskazano zdarzenie, które powoduje wygaśnięcie orzeczenia a w konsekwencji decyzji poprzez odniesienie się m.in. do daty wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Po tym okresie, decyzja traci moc, bez potrzeby stwierdzania jej wygaśnięcia, a to z kolei miało wpływ na prawo skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Pogląd ten należy uznać również za prawidłowy. Zauważyć należy, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z art. 162 § 1 k.p.a. należy - do środków nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznych ze względów celowościowych. Mieści się zatem w grupie tych środków prawnych, które służą administracji publicznej do kontroli decyzji na etapie ich wykonywania, przy czym wzorca czynności kontrolnych trzeba poszukiwać w "przedmiotowości" decyzji. Ową "przedmiotowość" decyzji należy rozumieć jako pozostawanie aktu w obrocie prawnym w wymiarze materialnym, a więc w takim, który pozwala na jej stosowanie przez adresata oraz inne podmioty, jak i przez organ administracji. A contrario takiej "przedmiotowości" nie ma, gdy decyzja wygasła z upływem terminu, na jaki została wydana. Decyzja z 7 grudnia 2021 r. była z pewnością decyzją czasową, gdyż wskazywała okres przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określając go "do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności". Brak wskazania w niej daty dziennej obowiązywania, nie oznacza jej wadliwości. Jest bowiem oczywiste, że utrata ważności dawnego orzeczenia o niepełnosprawności nie wiąże się z jakąkolwiek wadą decyzji administracyjnej, lecz jedynie z upływem czasu jej obowiązywania. Oznacza to, że z dniem wydania nowego (ostatecznego) orzeczenia o niepełnosprawności tj. w niniejszej sprawie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie z dnia 29 marca 2022r. doszło do wygaśnięcia przysługującego skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W tej sytuacji ocena działania organów dokonana przez Sąd Wojewódzki zasługuje na aprobatę, więc za bezzasadne należało wobec tego uznać zarzuty naruszenia art. 15 h ust 2 pkt 1 (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) oraz art. 162 ust 1 pkt 1 k.p.a. w związku z 7a § 1 k.p.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Należy też nadmienić, że w pierwszej decyzji wydanej w sprawę, organ zamieścił adnotację, w której informował, że każdorazowa zmiana stanu prawnego skarżącej, może mieć wpływ na otrzymywane świadczenie, tak więc jeszcze przed wejściem w życie przepisów covidowych, ustawodawca przewidywał sytuację, w której wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności może spowodować wygaśnięcie prawa. Sytuacja ta wynika wprost z art. 32 ust. 1 u.ś.r., który stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Reasumując dokonana przez Sąd I instancji kontrola wydanych w sprawie decyzji zasługuje w pełni na aprobatę. Twierdzenie Wojewódzkiego Sądu, że z nadejściem terminu końcowego (tu wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności), decyzja przestaje obowiązywać, wygasa per se i nie ma potrzeby ani też uzasadnienia stwierdzanie jej wygaśnięcia na podstawie przepisu art. 162 k.p.a., jest w pełni uzasadnione, a informacja o wygaśnięciu prawa ma charakter czynności materialno-technicznej. Bezzasadny jest również zarzuty naruszenia przepisu art. 23 w związku z art. 10 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw oraz art. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności bowiem nie miały one w niniejszej sprawie zastosowania. Nowe orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane 29 marca 2022 r., a więc na ten moment należało zbadać prawo skarżącej do świadczenia. Końcowo niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., w związku z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że każde działanie organu władzy, w tym Samorządowego Kolegium Odwoławczego, musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. Działanie na podstawie i w granicach prawa to działanie organu, który na podstawie przepisu prawa jest właściwy, i którego działanie oparte jest na przepisie prawa, który daje umocowanie do jego podjęcia. Umorzenie w badanej spawie nastąpiło z mocy samego prawa, tak więc nie wymagało wydawania nowej decyzji, dlatego przepis art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. nie miał w tej sprawie zastosowania. Przy czym ograny działały w granicach prawa nie naruszając art. 6 k.p.a., bowiem podjęły prawidłowe czynności w sprawie. Końcowo należy tylko wskazać, że sygnalizowane przez skarżącą kasacyjnie kwestie związane z "jakością" stanowienia prawa w odniesieniu do treści art. 15 h ustawy covidowej" nie były przedmiotem kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, zaś powołane w skardze kasacyjnej orzecznictwo nie jest adekwatne do stanu faktycznego badanej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie zrzekł się rozprawy, zaś strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z treścią art. 193 zd. drugie p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 stycznia 2025
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Joanna Skiba /sprawozdawca/ Karol Kiczka Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (t. j.)
art. 10 · Dz.U. 2023 poz. 852
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 162 ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OZ 793/25 · 13 stycznia 2026
Postanowienie NSA z 13 stycznia 2026 r., I OZ 793/25
Sygnatura: I SA/Wa 1820/25 · 13 stycznia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2026 r., I SA/Wa 1820/25
Sygnatura: I SA/Wa 1821/25 · 13 stycznia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2026 r., I SA/Wa 1821/25
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny