I OSK 892/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1919/20 w sprawie ze skargi M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2021 r., I SA/Wa 1919/20 oddalił skargę M. S.na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 czerwca 2020 r. nr 1987/2020 SPN-III.7534.1.2.2020.EK w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. S., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 k.p.a. przez brak odniesienia się w zaskarżonym wyroku do zarzutu w zakresie doręczenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 listopada 2019 r. skarżącej; a wyłącznie pełnomocnikowi nie reprezentującemu skarżącej w postępowaniu przed organem I instancji (posiadającego pełnomocnictwo szczególne wyłącznie do przeglądania akt postępowania), co doprowadziło do skutku w postaci braku zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu wznowionym; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy błędnie zostało wydane przez Prezydenta m.st. Warszawy postanowienie z dnia 27 listopada 2019 r. nr 388/BM/WWO/DZ/2019 odmawiające zawieszenia postępowania bez przeprowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia zaginionego dokumentu, tj. wniosku skarżącej o zwrot nieruchomości z 1991 r.; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez oddalenie skargi w sytuacji braku dokonania – w ramach wznowionego postępowania – wyczerpujących ustaleń odnośnie złożenia przez skarżącą w 1991 r. wniosku o zwrot nieruchomości przy ul. [...] [...] w [...], podczas gdy skarżąca przed organem I instancji złożyła oświadczenie, że wniosek ten został faktycznie złożony, zaś w myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, wobec czego nie ulega wątpliwości, iż oświadczenie strony jest środkiem dowodowym, który powinien podlegać ocenie przez organ administracji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianych w k.p.a. Na podstawie powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Rekapitulując okoliczności sprawy wypada zauważyć, że zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji potwierdził prawidłowość zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 czerwca 2020 r. Z treści tej decyzji jasno wynika fakt niedoręczenia stronie postępowania – M. S. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 5 września 2012 r. odmawiającej zwrotu, w trybie art. 136 ust. 3 w związku art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2010.102.651 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w [...]. Potwierdzona została tym samym podstawa wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie wskazano, iż uchylenie powyższej decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., a takie podstawy wznowienia przywołała skarżąca inicjując postępowanie wznowieniowe, nie może nastąpić bowiem od doręczenia tej decyzji upłynęło pięć lat. Uwzględniając fakt doręczenia powyższej decyzji użytkownikowi wieczystemu gruntu objętego wnioskiem zwrotowym, tj. [...] Sp. z o.o. w [...], Wojewoda Mazowiecki uznał, iż 7 września 2017 r. upłynął pięcioletni termin na uchylenie ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy. Powyższe pozwala stwierdzić, że to negatywna przesłanka uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji administracyjnej, wskazana w art. 146 § 1 k.p.a., stała się podstawą rozstrzygnięcia sprawy w toku postępowania wznowieniowego. Przepis art. 151 § 2 k.p.a. wskazuje bowiem, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Odnosząc się w takiej sytuacji do oceny skargi kasacyjnej należy zauważyć, iż zarzuty kasacyjne nie zostały skierowane wobec podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia, tj. art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. Uniemożliwia to podważenie w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym prawidłowości zaskarżonego wyroku, akceptującego legalność decyzji Wojewody Mazowieckiego stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji Prezydenta m.st. Warszawy o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów kasacji wypada zauważyć, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 k.p.a. przez brak odniesienia się w zaskarżonym wyroku do zarzutu wadliwego doręczenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 listopada 2019 r. pozbawiony jest wykazania Istotności zarzucanego naruszenia przepisów postępowania. Z okoliczności sprawy wynika, iż to skarżąca inicjowała postępowanie odwoławcze od ww. decyzji, a zatem nie sposób doszukać się możliwości oddziaływania zarzucanego naruszenia prawa, odnoszącego się do postępowania przed organem pierwszej instancji, na ukształtowany decyzją ostateczną procesowy stosunek administracyjnoprawnego. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się bowiem prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść podjętego rozstrzygnięcia (vide: T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016r., uwaga 21 do art. 145; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r., II OSK 566/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 k.p.a. nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Podobnie nieistotne są z punktu widzenia charakteru kontrolowanego rozstrzygnięcia zarzuty kasacji związane z podstawą wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazującą, iż wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżąca w tym zakresie wskazuje zarówno na konieczność uwzględnienia jej oświadczenia złożonego przed organem I instancji, wskazującego, iż faktycznie złożony został w 1991 r. wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości, jak i na konieczność przeprowadzenia postępowania w przedmiocie odtworzenia zagubionego wniosku z 1991 r. o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Kwestie powyższe nie mają istotnego znaczenia wobec upływu terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a. Przepis art. 151 § 2 k.p.a. nakazuje w takiej sytuacji organowi administracji publicznej ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Podjęta w sprawie decyzja prawidłowo uwzględnia treść powyższej normy prawnej wskazując, iż decyzja Prezydenta m.st Warszawy z dnia 5 września 2012 r. narusza prawo, bowiem nie została doręczona skarżącej, a upływ 5 lat od momenty jej doręczenia stanowi o braku możliwości jej wyeliminowania z obrotu prawnego poprzez uchylenie. Tak więc z punktu widzenia powyższego rozstrzygnięcia kwestia daty złożenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości nie ma istotnego znaczenia. Tym samym podnoszone w tym kontekście zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mogą być uznane za trafnie. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.