I OSK 888/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Inspektor sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2775/21 w sprawie ze skargi E.M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2021 r. nr DSZ.V.5321.386.2021.MD w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od E.M. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2775/21 (dalej wyrok I SA/Wa 2775/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2021 r. nr DSZ.V.5321.386.2021.MD w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego (k. 72, 79-84 akt sądowych). Skargę kasacyjną wniosła E.M. (dalej skarżąca lub skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez adw. B.M., zaskarżając wyrok I SA/Wa 2775/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 [ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej] ppsa przez brak ustaleń, jakie ustalenia faktyczne zostały przyjęte przez Sąd jako własne i które stanowiły podstawę do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. brak stwierdzenia, czy zdaniem [Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego] w Warszawie: a. P.M. przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, b. [P.M.] zamieszkuje wspólnie z E. i M.C., c. [P.C.] opiekuje się M.C., d. [P.C.] interesuje się synem, e. E.C. jest osobą samotnie wychowującą dziecko, co nie pozwala ustalić stanu faktycznego niezbędnego do stwierdzenia, czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; II. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię: 1. art. 2 pkt 12 i 16 ustawy [z dnia 11 lutego 2016 r.] o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm., dalej uppwd), w brzmieniu ustalonym ustawą [z dnia 7 lipca 2017 r.] o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r. poz. 1428) w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 uppwd i uznanie, że dla ustalenia znaczenia członka rodziny bez znaczenia jest sytuacja, czy dziecko przebywa pod stałą opieką rodzica oraz czy rodzic faktycznie opiekuje się i interesuje się dzieckiem, a także czy dziecko pozostaje na utrzymaniu członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób, podczas gdy [w] definicji rodziny zawartej w uppwd wyraźnie zaakcentowano wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem i pozostawanie na utrzymaniu dziecka przez rodzica; 2. art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. "z 2017 r. poz. 1952 ze zm." [winno być "z 2020 r. poz. 111 ze zm." - uw. NSA], dalej uśr) przez brak stwierdzenia, że z tego przepisu nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny, a organ winien analizować każdą konkretną sprawę, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę słowa "odpowiednio", najwyraźniej uznając, że możliwe [są] komplikacje stosunków rodzinnych. Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uwzględnienie skargi [kasacyjnej] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie o uwzględnienie skargi i w razie stwierdzenia, że zachodzi przesłanka dostatecznego wyjaśnienia sprawy, na podstawie art. 188 ppsa, uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz uchylenie [zaskarżonej] decyzji i decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 marca 2021 r. i przekazanie sprawy do organu właściwego w celu przyznania świadczenia wychowawczego w okresie od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r.; zasądzenie od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na jej rzecz zwrotu kosztów sądowych za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (k. 88-91v akt sądowych). Pismem z 25 stycznia 2023 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 100 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rodziny i Polityki Społecznej, zastępowany przez r. pr. J.J., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości; zasądzenie zwrotu od skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego; rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 110-116 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie zarówno skarżąca kasacyjnie, jak i Minister zażądali przeprowadzenia rozprawy (k. 100, 111). W rezultacie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na rozprawie (art. 182 § 2 a contrario ppsa). Zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które - jej zdaniem - zostały naruszone przez Sąd I instancji (art. 174 i 176 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny i to, że skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Powołanie się przez skarżącą kasacyjnie na obie podstawy wymaga - co do zasady - rozważenia w pierwszej kolejności prawidłowości zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 ppsa przez brak ustaleń, jakie ustalenia faktyczne zostały przyjęte przez Sąd jako własne i które stanowiły podstawę do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. brak stwierdzenia, czy zdaniem Sądu: a. P.C. przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, b. [P.C.] zamieszkuje wspólnie z E. i M.C., c. [P.C.] opiekuje się M.C., d. [P.C.] interesuje się synem, e. E.C. jest osobą samotnie wychowującą dziecko, co nie pozwalało ustalić stanu faktycznego niezbędnego do stwierdzenia, czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tak skonstruowany zarzut kasacyjny jest niezasadny w konfrontacji z treścią art. 141 § 4 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten wymienia elementy uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, które uzasadnienie winno zawierać. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada standardom zakreślonym przez dyspozycję art. 141 § 4 ppsa, zawierając wszystkie niezbędne elementy i poddając się kontroli instancyjnej w ramach niniejszego postępowania kasacyjnego. W tej sytuacji zarzut kasacyjny odwołujący się samoistnie do tego przepisu nie może zostać uwzględniony. O ile przypuszczalnie zamiarem skarżącej kasacyjnie było podważenie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji, które następnie stanowiły podstawę do oceny przez Sąd I instancji zarzutów naruszenia prawa materialnego, o tyle powołanie w tym celu zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa jest błędem eliminującym jego zasadność. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie elementów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku sądu. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Treść zarzutów kasacyjnych jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążąca. Nie jest rolą Sądu domyślanie się, na czym rzeczywista intencja skarżącej kasacyjnie formułującej zarzuty, a więc wyręczanie skarżącej kasacyjnie w prawidłowym powołaniu właściwych przepisów prawa i przypisaniu mu odpowiedniej treści zarzutu, która byłaby wewnętrznie spójna i kompatybilna z powołanym przepisem, szczególnie, że skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 175 § 1 ppsa, jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. W konsekwencji, zaskarżony wyrok nie narusza art. 141 § 4 ppsa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać trzeba, że - zgodnie z art. 16 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - w przypadku gdy matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie (ust. 1). W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje (ust. 2). W przypadku gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 (ust. 5). W myśl art. 2 pkt 15 uppwd, ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30.4.2004, str. 1 ze zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72 ze zm., dalej rozporządzenie 883/2004) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1 ze zm., dalej rozporządzenie 987/2009). Gdy rodzice dziecka zamieszkują w różnych państwach członkowskich, zagadnienie prawa do świadczeń z uppwd regulują art. 67 i 68 rozporządzenia 883/2004. Zgodnie z art. 67 rozporządzenia 883/2004, osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. W myśl art. 68 tego rozporządzenia, w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa, które przewidują że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów w pierwszej kolejności prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na podstawie miejsca zamieszkania. Nadto rozporządzenie 883/2004 zawiera odniesienie do pojęcia członka rodziny. Zgodnie z art. 1 lit. i akapit pierwszy rozporządzenia, za członka rodziny uważa się każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego jest przyznawane świadczenie. Art. 1 lit. i akapit drugi rozporządzenia, stanowi, że jeżeli ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, które ma zastosowanie zgodnie z akapitem pierwszym, nie dokonuje rozróżnienia pomiędzy członkami rodziny a innymi osobami, do których się ono stosuje, to za członków rodziny uważa się małżonków, nieletnie dzieci i dzieci pozostające na utrzymaniu, które osiągnęły pełnoletniość. Zgodnie z art. 1 lit. i akapit trzeci rozporządzenia 883/2004, jeżeli, na podstawie ustawodawstwa, które ma zastosowanie zgodnie z akapitem pierwszym i drugim, osoba jest uważana za członka rodziny lub członka gospodarstwa domowego tylko wtedy, gdy mieszka ona w tym samym gospodarstwie co ubezpieczony albo emeryt lub rencista, to warunek ten uważa się za spełniony, jeśli wspomniana osoba pozostaje głównie na utrzymaniu ubezpieczonego albo emeryta lub rencisty. Art. 2 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 stanowi, że jego przepisy stosuje się również do członków rodzin obywateli Unii Europejskiej. W świetle przytoczonych regulacji prawnych, niewątpliwie w sprawie dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego biologiczny ojciec dziecka winien być traktowany jako członek rodziny. Ustawa regulująca zasady przyznawania świadczeń wychowawczych nie zawiera definicji legalnej rodziny czy członka rodziny, ani nie definiuje pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko. Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zawierała początkowo (w wersji nieobowiązującej) własną definicję legalną pojęcia "rodziny". Definicja ta jednak, z dniem 1 lipca 2019 r., na podstawie art. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i innych ustaw (Dz.U. 2019 r. poz. 924), została z tekstu ustawy usunięta. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej, było to spowodowane wprowadzeniem do wspomnianej ustawy nowych rozwiązań, warunkujących przyznanie świadczenia wychowawczego. Aktualnie świadczenie wychowawcze obejmuje wszystkie dzieci do 18 roku życia, niezależnie od sytuacji dochodowej rodziny. Ustawodawca uznał, że zmiana ta czyniła koniecznym usunięcie z ustawy z dnia 11 lutego 2016 r., jako zbędnych, wszystkich przepisów dotyczących rozwiązań z zakresu kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia wychowawczego. Należały do nich przepisy, które bezpośrednio odnosiły się do pojęcia dochodu oraz przepisy, które pośrednio związane były z uzależnieniem świadczenia od dochodu, jak np. definicja "rodziny". Autorzy projektu zmiany wskazywali przy tym w jego uzasadnieniu, że pozostawienie w niektórych przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci pojęcia "członek rodziny" (bez zdefiniowania jego znaczenia), jak np. w art. 8 ust. 1 pkt 4, służyć miało potrzebom realizacji przepisów o koordynacji systemów, z uwagi na to, że w różnych państwach członkowskich obowiązują niejednolite wymogi uprawniające do odpowiednika świadczenia wychowawczego. Z tej przyczyny dopuszczono w art. 13 ust. 3 pkt 3 uppwd możliwość przedstawienia we wniosku informacji o osobach "bliskich", bliżej ich nie precyzując. Mając na uwadze, że ustawa o świadczeniu wychowawczym nie zawiera definicji rodziny, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku odwołał się do ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. "z 2017 r. poz. 1952 ze zm." [winno być "z 2020 r. poz. 111 ze zm." - uw. NSA], dalej uśr) i zawartej w tej ustawie w art. 3 pkt 16 definicji rodziny. Zgodnie z art. 3 pkt 16 uśr, ilekroć w tej ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2020 r. poz. 1297 i z 2023 r. poz. 1429); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W świetle tej definicji członkiem rodziny jest niewątpliwie ojciec dziecka, przy czym ustawodawca nie stawia jakichkolwiek dalszych wymagań - w szczególności, by był to rodzic wspólnie zamieszkujący, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe czy uczestniczący w wychowaniu dziecka. Skoro ustawa nie wprowadza żadnych kryteriów (warunków) zaliczenia ojca dziecka do członków rodziny, to niedopuszczalne jest konstruowanie takich kryteriów w drodze wykładni. Sąd I instancji odwołał się wyłącznie do definicji rodziny zwartej w art. 3 pkt 16 uśr, natomiast oczywiste jest, że pozostałe warunki określone w tej ustawie, które muszą być spełnione dla uzyskania poszczególnych świadczeń rodzinnych, np. dochodowe są prawnie irrelewantne w niniejszej sprawie. Dodatkowych argumentów uzasadniających przedstawione stanowisko można poszukiwać w samym rozporządzeniu 883/2004. Wprowadzony system koordynacji swoim zakresem przedmiotowym obejmuje szereg różnorodnych działów zabezpieczenia społecznego określonych w art. 3. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia, niniejsze rozporządzenie stosuje się do całego ustawodawstwa odnoszącego się do następujących działów zabezpieczenia społecznego: a) świadczeń z tytułu choroby; b) świadczeń z tytułu macierzyństwa i równoważnych świadczeń dla ojca; c) świadczeń z tytułu inwalidztwa; d) świadczeń z tytułu starości; e) rent rodzinnych; f) świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i choroby zawodowej; g) zasiłków na wypadek śmierci; h) świadczeń dla bezrobotnych; i) świadczeń przedemerytalnych; j) świadczeń rodzinnych. W poszczególnych rozdziałach rozporządzenia, dla wskazanych działów zabezpieczenia społecznego określone zostały szczególne zasady, w przypadku świadczeń rodzinnych zasady te określne zostały w rozdziale 6 zatytułowanym "Świadczenia rodzinne" (art. 67-69 rozporządzenia). W art. 2 lit. 1 akapit pierwszy rozporządzenia wskazano, że "członek rodziny" oznacza każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia, aby następnie wskazać na art. 2 lit. i, zgodnie z którym określenie "ustawodawstwo" oznacza, w odniesieniu do każdego Państwa Członkowskiego, przepisy ustawowe, wykonawcze i inne oraz obowiązujące środki wykonawcze odnoszące się do działów systemu zabezpieczenia społecznego, objętych art. 3 ust. 1. Tym samym, odwołując się do ustawodawstwa krajowego, należy odwoływać się do ustawodawstwa odnoszącego się do danego działu zabezpieczenia społecznego, w rozpoznawanej sprawie do art. 3 lit. j rozporządzenia, tj. do świadczeń rodzinnych, a nie do ustawodawstwa krajowego odnoszącego się do innych działów zabezpieczenia społecznego, np. do art. 3 lit. a - świadczeń z tytułu choroby bądź lit. b - świadczeń z tytułu macierzyństwa. Przenosząc powyższe uwagi dotyczące rozumienia pojęcia rodziny na grunt niniejszej sprawy, Sąd I instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję, prawidłowo przyjął, że członkiem rodziny jest ojciec dziecka, niezależnie, czy zamieszkuje z dzieckiem i czy uczestniczy w wychowaniu dziecka. Bez względu na to, czy ojciec i matka dziecka są małżeństwem, ich dziecko nie powinno być pozbawione możliwości pobierania świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów unijnych z państwa zatrudnienia drugiego z rodziców. W tej kwestii interpretację przepisów europejskich przedstawił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 26 listopada 2009 r. w sprawie C-363/08, w którym w zakresie wykładni art. 2 ust. 1 i art. 1 lit. f ppkt (i) rozporządzenia 1408/71, które to przepisy odpowiadają co do istoty treści odpowiednio art. 2 ust. 1 i art. 1 lit. 1 ppkt (i) rozporządzenia 883/2004, wskazał, że osoba (dziecko), która mieszka ze sprawującym nad nim opiekę rodzicem w państwie członkowskim, innym niż państwo właściwe do przyznania świadczeń, i którego drugi rodzic, zobowiązany do wypłaty alimentów, pracuje lub jest bezrobotny w państwie właściwym, wchodzi do podmiotowego zakresu zastosowania rozporządzenia 1408/71, jako członek rodziny pracownika w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia 1408/71 w zw. z art. 1 lit. f ppkt (i) tego rozporządzenia, nawet jeśli rodzic nie został uznany za członka rodziny dziecka w myśl ustawodawstwa danego państwa. Trybunał uznał, że bez względu na to, czy ojciec i matka dziecka są małżeństwem, ich dziecko nie powinno być pozbawione możliwości pobierania świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów unijnych z państwa zatrudnienia drugiego z rodziców. Bez znaczenia jest sytuacja, czy dziecko przebywa pod stałą opieką rodzica i czy rodzic faktycznie spełnia obowiązek alimentacyjny, a także czy rodzice są małżeństwem. Stosownie do art. 16 ust. 1, 2 i 5 uppwd, w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ze względu na fakt, że ojciec dziecka jest aktywny zawodowo na terytorium Irlandii, a skarżąca jest osobą nieaktywną zawodowo w Polsce, gdzie zamieszkuje wraz z dzieckiem. W związku z tym, że ojciec dziecka jest aktywny zawodowo na terytorium Irlandii, a skarżąca wyłącznie zamieszkuje z dzieckiem na terytorium Polski, państwem właściwym na zasadzie pierwszeństwa do wypłaty świadczeń, z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004, była Irlandia. Prawidłowo przyjęto, że Irlandia, jako kraj pierwszeństwa na podstawie art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004, była właściwa do wypłaty świadczeń za okres od 1 lipca 2019 r. do dnia 31 maja 2021 r. ze względu na zatrudnienie ojca. Tym samym, organy w tej sprawie prawidłowo odmówiły przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego we wskazanym okresie. W konsekwencji, zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczyły wyłącznie naruszenia prawa materialnego, są niezasadne, a przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. W sytuacji wydania decyzji przez odpowiednią instytucję irlandzką (na podstawie przepisów krajowych tego państwa) w zakresie wysokości przysługujących świadczeń lub odmowy przyznania tych świadczeń z uwagi na niespełnienie kryteriów wynikających z ustawodawstwa irlandzkiego i przesłania tej decyzji do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, Wojewoda ponownie dokona weryfikacji kwoty świadczenia należnego w Polsce. Zwrócić należy uwagę, że brak rozpatrzenia wniosku przez instytucję zagraniczną, spowodowany brakiem współpracy ze strony wnioskodawcy, skutkować będzie brakiem możliwości ponownego przeliczenia świadczeń przez stronę polską. Wnioskodawca nie ma możliwości wyboru kraju pierwszeństwa do wypłaty świadczeń, gdyż jest to ustalane w oparciu o przepisy unijne, co znalazło również swoje pełne potwierdzenie w treści zaskarżonego wyroku. Miejsce zamieszkania dziecka stanowi kluczową kwestię podczas ustalania pierwszeństwa danego kraju do wypłaty świadczeń w przypadku, gdy na terytorium dwóch państw członkowskich istnieje prawo do pobierania świadczeń rodzinnych na podstawie tego samego tytułu (tj. np. gdy oboje rodzice są zatrudnieni na terytorium dwóch różnych państw członkowskich). W niniejszej sprawie sytuacja w spornym okresie była odmienna o tyle, że prawo do świadczeń rodzinnych przysługiwało na terytorium Irlandii ze względu na miejsce aktywności zawodowej ojca dziecka, a w drugiej kolejności w Polsce ze względu na miejsce zamieszkania skarżącej nieaktywnej zawodowo, a zatem z dwóch różnych tytułów. Organy obu instancji nie wskazywały, że osobą uprawnioną do świadczenia wychowawczego w Polsce jest ojciec dziecka. W pierwszej kolejności należy w tym miejscu wskazać, że rozpatrzeniu podlegał wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. W drugiej kolejności zaś, należy zaakcentować, że w toku postępowania administracyjnego, jak i przed wojewódzkim sądem administracyjnym legitymacja skarżącej do ubiegania się o świadczenie wychowawcze nie została zakwestionowana. Powodem odmowy świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego, a zatem w formie nadwyżki w wysokości świadczeń, za okres od 1 lipca 2019 r. do dnia 31 maja 2021 r. była wyłącznie kwestia pierwszeństwa instytucji irlandzkiej do wypłaty świadczeń. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła przekonywających argumentów, by podważyć zaskarżony wyrok. Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie stanowi jedynie polemikę z zaskarżonym wyrokiem strony nieusatysfakcjonowanej rozstrzygnięciem Sądu I instancji, które co do zasady odpowiada prawu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Z uwagi na charakter sprawy i zrozumiałe dla Sądu subiektywne przekonanie skarżącej kasacyjnie o słuszności prezentowanego przez nią stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 ppsa, odstąpił od zasądzenia od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.