I OSK 882/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1912/13 w sprawie ze skargi Z. L. w przedmiocie wymierzenia Wojewodzie Mazowieckiemu grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/12 oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1912/13, po rozpoznaniu skargi Z. L., wymierzył Wojewodzie Mazowieckiemu grzywnę w wysokości 300 zł, płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/12. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 20 lutego 2008 r. Z. L., spadkobierca C. J., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Tarczyn z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] ustanawiającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w dawnej wsi T., ozn. jako działka nr [...]. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Naczelnika Gminy Tarczyn. Decyzja Wojewody została utrzymana w mocy decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z. L., wyrokiem z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1061/12 uchylił ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2011 r. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. zostały zwrócone w dniu 27 lutego 2013 r. do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Pismem z dnia 19 marca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej akta dotyczące opisanej nieruchomości przekazał Wojewodzie Mazowieckiemu. Pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wojewoda Mazowiecki poinformował strony postępowania, iż z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego załatwienie sprawy nastąpi do dnia 31 lipca 2013 r. Wobec bezczynności Wojewody Mazowieckiego pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. Z. L. wniósł do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zażalenie na bezczynność organu w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał zażalenie za nieuzasadnione. Pismem z dnia 13 maja 2013 r. Z. L. wezwał Wojewodę Mazowieckiego do wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1061/12. Organ w odpowiedzi pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. poinformował strony postępowania, że względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. Z. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Wojewodzie Mazowieckiemu w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/12. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podniósł, że pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. poinformował skarżącego o przyczynie niezałatwienia sprawy (konieczność uzupełnienia materiału dowodowego) i wskazał, iż postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzając organowi grzywnę powołał się na art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi, tj. w rozpoznawanej sprawie od dnia 19 marca 2013 r. Sąd I instancji podkreślił, że z akt sprawy wynika, że Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. rozstrzygnął sprawę i wydał decyzję stwierdzającą nieważność wskazanej decyzji Naczelnika Gminy Tarczyn. Skoro zatem Wojewoda w terminie przewidzianym w przepisach k.p.a., jak również przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 300 zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Sąd uwzględnił także fakt wydania decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Mazowiecki, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego tj. art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/12 podczas gdy w sprawie brak było przesłanki ustawowej w postaci bezczynności organu umożliwiającej wydanie rozstrzygnięcia w przyjętej przez sąd treści; 2) przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenia przez sąd stanu faktycznego w sprawie i wskazanie, że termin na wykonanie wyroku sądu z dnia 6 listopada 2012 r. biegł w sposób nieprzerwany od dnia 19 marca 2013 r. do dnia [...] lipca 2013 r. (tj. do dnia wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji merytorycznej) co w konsekwencji doprowadziło do błędnego stanowiska, że w sprawie miała miejsce bezczynność organu skutkiem czego zasadnym było wymierzenie grzywny z tego tytułu podczas gdy na skutek zażalenia Z. L. z dnia 26 kwietnia 2013 r. na bezczynność organu akta sprawy zostały przekazane do organu wyższego stopnia i zostały zwrócone do Wojewody Mazowieckiego w dniu 18 lipca 2013 r.; b) art. 35 § 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że organ pozostawał w bezczynności i nie załatwił sprawy administracyjnej w dwumiesięcznym terminie (jako sprawy szczególnie skomplikowanej) podczas gdy na podstawie akt sprawy wynika, że organ wydał decyzję w ustawowo przewidzianym terminie; c) art. 35 § 3 w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ pozostawał w zwłoce w sytuacji gdy pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wojewoda Mazowiecki zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, podał przyczyny zwłoki i jednocześnie wskazał nowy termin załatwienia sprawy, który następnie został przez niego dochowany; d) art. 35 § 3 w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że do czasu załatwienia sprawy przez organ wlicza się termin gdy w związku z zażaleniem strony akta sprawy zostały przekazane do organu wyższego stopnia i zostały zwrócone do Wojewody Mazowieckiego w dniu 18 lipca 2013 r. (po uprzednim wezwaniu do zwrotu akt z dnia 2 lipca 2013 r.), co oznacza, że termin nieposiadania akt administracyjnych przez organ nie powinien zostać wliczony do dwumiesięcznego terminu załatwienia sprawy gdyż okoliczność ta jest zdarzeniem niezależnym od organu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. L. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu, po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 P.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny jest zatem ustalenie, że do dnia wniesienia skargi w tym przedmiocie organ administracji nie wykonał wyroku sądu. Ponadto art. 286 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Jednocześnie § 2 cytowanego przepisu przewiduje, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Tym samym termin do wykonania wyroku tj. do załatwienia sprawy rozpoczyna swój bieg nie od daty przekazania akt przez organ II instancji organowi właściwemu, lecz od doręczenia przez sąd prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, zgodnie z art. 286 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 1703/13 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 881/13). Powyższe czyni zatem niezasadnym zarzuty naruszenia art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 5 k.p.a. Niekwestionowane bowiem w sprawie jest, że przez ponad cztery miesiące od zwrotu akt organ nie wydał decyzji w sprawie. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy przekazał Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu 27 lutego 2013 r. to od tej daty rozpoczął bieg termin do wykonania przez organy prawomocnego wyroku. Czynność przekazania przez organ II instancji akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem organowi I instancji nie może powodować dla strony skarżącej niekorzystnych skutków procesowych, a takie mogłyby wynikać z opieszałości organu w zakresie przekazania akt. Ponadto w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zalecił przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego, a jedynie zawarł wytyczne dotyczące ponownego rozpatrzenia i oceny zebranego w sprawie materiału. W tej sytuacji na uwzględnienie nie zasługują argumenty skargi kasacyjnej związane z koniecznością uzupełnienia przez organ I instancji materiału dowodowego. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jak wynika z ww. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżony wyrok Sądu I instancji czyni zadość wymogom przewidzianym w powołanym przepisie. Uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej interpretację. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.