I OSK 822/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 224/23 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 3 lutego 2023 r., nr SKO 4103/38/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 224/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji, WSA), na skutek skargi A. H. (dalej: skarżąca), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 3 lutego 2023 r., nr SKO 4103/38/2023, oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: skarżący kasacyjnie) zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. przepisu art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.; dalej udw) poprzez przyjęcie, że nie przebywanie i nie zamieszkiwanie skarżącej w lokalu mieszkalnym, w związku z którym domaga się przyznania dodatku węglowego, nie jest okolicznością, która uniemożliwia przyznanie dodatku węglowego. W skardze tej zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej: ppsa), poprzez nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, jak i procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację, mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku i oddaleniem skargi, ewentualnie za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które okazały się nieskuteczne. Uruchomienie postępowania kasacyjnego nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenia ponownie, jako kolejna instancja, zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, zaskarżonego uprzednio do sądu wojewódzkiego, aktu administracyjnego. Kontrola kasacyjna sprawowana przez sąd II instancji dotyczy zgodności z prawem orzeczenia sądu wojewódzkiego i poza przesłankami nieważności postępowania uwzględnianymi z urzędu, dokonywana jest wyłącznie przez pryzmat i w granicach zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zarzuty te dla swej skuteczności powinny zostać poprawnie skonstruowane, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do konkretyzowania zarzutów kasacyjnych, ich uściślania, korygowania, czy uzupełniania. W tym też celu ustawodawca wprowadził w art. 175 ppsa przymus sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie), który formułując zarzuty kasacyjne powinien powołać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które naruszył Sąd I instancji, a następnie rzetelnie je uzasadnić, w sposób spełniający wymagania określone przepisami ppsa. Zgodnie z art. 174 pkt 1 ppsa, stanowiącym podstawę konstruowania zarzutu naruszenia przez sąd przepisów prawa materialnego, skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Stawiając tego rodzaju zarzut autor skargi kasacyjnej winien określić, jak wskazany przez niego przepis prawa materialnego powinien być prawidłowo rozumiany i na czym polegał błąd sądu przy jego interpretacji albo wyjaśnić, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie danego przepisu przez sąd. Tymczasem w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego "poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. przepisu art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (...) poprzez przyjęcie, że nie przebywanie i nie zamieszkiwanie skarżącej w lokalu mieszkalnym, w związku z którym domaga się przyznania dodatku węglowego, nie jest okolicznością, która uniemożliwia przyznanie dodatku węglowego". Z petitum skargi kasacyjnej, jak również z jej uzasadnienia nie wynika jednak w czym miałaby się przejawiać błędna wykładnia powołanych przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji i jakie brzmienie powinna przybrać ich prawidłowa wykładnia. Nie wykazano również na czym miałoby polegać nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów przez WSA. W ramach tego zarzutu autor skargi kasacyjnej w istocie podważa prawidłowość oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy i materiału dowodowego, która rzekomo miała przejawiać się w uznaniu, że "nie przebywanie i nie zamieszkiwanie skarżącej w lokalu mieszkalnym, w związku z którym domaga się przyznania dodatku węglowego, nie jest okolicznością, która uniemożliwia przyznanie dodatku węglowego". Zarzutowi temu nie dano jednak wyrazu, poprzez sformułowanie go w sposób odpowiadający wymogom przewidzianym w art. 174 ppsa. Niedopuszczalne jest bowiem zwalczanie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie oraz oceny tych ustaleń zarzutem naruszenia prawa materialnego. Sąd I instancji uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy administracji nie dokonały dostatecznych dla sprawy ustaleń stanu faktycznego, w szczególności nie wykazano w sposób wystarczający, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, z którym związany jest wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Zatem WSA wcale nie przyjął, jak to sugeruje skarżący kasacyjnie, że strona nie przebywa i nie zamieszkuje w danym lokalu, skoro w ocenie tego Sądu kwestia ta nie została należycie i jednoznacznie wyjaśniona w sprawie. Wobec powyższego zarzut naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego nie poddaje się kontroli instancyjnej. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa, poprzez nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, chociaż - jak twierdzi skarżący kasacyjnie - brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, jak i procesowego, jest nieskuteczny. Wymieniony przepis określa treść rozstrzygnięcia sądu I instancji, będącą efektem jego ustaleń i ocen dokonanych w toku rozpatrywania sprawy. Przepis ten ma zatem charakter wynikowy, a jego naruszenie jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Autor skargi kasacyjnej chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 ppsa powinien powiązać go z naruszeniem konkretnych przepisów materialnych lub formalnych, którym w jego przekonaniu uchybił sąd wojewódzki. W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został spełniony. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie sformułowania podstaw kasacyjnych czynią skargę kasacyjną nieskuteczną, uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa.