I OSK 785/24

Dnia 16 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D. J. C. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2087/22 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r., nr KOC/5510/Go/21 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: dopuścić D. J. C. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2087/22, oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r., nr KOC/5510/Go/21 w przedmiocie umorzenia postępowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca. W dniu 15 marca 2024 r. D. J. C., reprezentowany przez radcę prawnego – na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a."), wniósł o dopuszczenie go do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 21 lipca 2021 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy uchylił swoją decyzję nr 209/GK/DW/2013 z dnia 27 czerwca 2013 r. w przedmiocie ustanowienia na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] i [...] na rzecz B. M. M. Podano, że B. M. M. zmarł w dniu 10 stycznia 2018 r., a organ dopuścił do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną w dniu 21 lipca 2021r. spadkobierców B. M. M. Wskazano, że jednym z jego spadkobierców jest H. B. C., która na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy – Woli w Warszawie I Wydział Cywilny z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt I Ns 122/18, na podstawie ustawy nabyła spadek w 1/8 części. Podano, że odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od ww. decyzji wniósł jeden ze spadkobierców – M. J. K., zaś pozostali spadkobiercy występowali w sprawie w charakterze uczestników postępowania na prawach strony. Wskazano, że w dniu 21 lipca 2023 r., umową darowizny udziału w spadku sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...], H. B. C. darowała cały nabyty udział w spadku po B. M. M. swojemu synowi D. J. C. Wnioskodawca podkreślił że zgodnie z art. 1053 K. c., nabywca spadku wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy. Podniesiono, że w doktrynie podkreśla się, iż "rezultatem zawarcia umowy zbycia spadku lub udziału spadkowego jest sukcesja uniwersalna, która polega na wstąpieniu nabywcy w całokształt sytuacji prawnej zbywcy jako spadkobiercy. Oznacza to, że od daty zbycia spadku nabywca staje się podmiotem praw i obowiązków spadkowych w zakresie wynikającym z umowy (co do całości spadku albo co do udziału spadkowego)." Wobec tego wskazano, że z chwilą nabycia udziału spadkowego przez D. J. C. wstąpił on w całokształt praw i obowiązków związanych ze spadkiem przysługujących H. B. C. Zatem mając na uwadze, że H. B. C. była uczestnikiem postępowania na prawach strony przed Sądem I instancji, należy – zdaniem wnioskodawcy – przyjąć, iż z chwilą nabycia udziału spadkowego, D. J. C. powinien stać się uczestnikiem postępowania kasacyjnego, by móc podejmować się obrony przysługujących mu praw. Dodatkowo wnioskodawca podkreślił, że gdyby zaskarżona decyzja nie została wydana przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, to w skład spadku po B. M. M. wchodziłoby prawo użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] i [...], a więc na mocy umowy darowizny udziału w spadku, D. J. C. nabyłby prawo użytkowania wieczystego ww. gruntów. W ocenie wnioskodawcy oczywistym zatem jest, że D. J. C. posiada interes prawny w przystąpieniu do postępowania w charakterze uczestnika. Jednocześnie podkreślono, że D. J. C. nie mógł wcześniej przystąpić do postępowania zarówno na etapie przedsądowym, jak i w toku postępowania przed Sądem I instancji, z uwagi na fakt, że udział spadkowy nabył dopiero po wydaniu orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, od którego M. K. wywiodła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Natomiast w myśl art.33§ 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Pojęcie "interesu prawnego" w postępowaniu administracyjnym, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony, nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pod tym pojęciem należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Przyjmuje się, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi wniesionej przez M. K. do WSA w Warszawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r., nr KOC/5510/Go/21, którą to decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 21 lipca 2021 r., nr 175/SD/2021, którą uchylono decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 czerwca 2013 r., nr 209/GK/DW/2013, w przedmiocie ustanowienia na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...] i [...] na rzecz B. M. M. oraz umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] i ul. [...], hip. [...], stanowiącego działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 1239 m2. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, H. B. C., uczestniczka niniejszego postępowania – jako spadkobierca w 1/8 po B. M. M., co do którego wydano decyzje administracyjne w sprawie – darowała cały nabyty udział w spadku swojemu synowi D. J. C. Wobec tego należy przyjąć, że wnioskodawca posiada interes prawny niezbędny w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. do dopuszczenia do występowania w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.