I OSK 770/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariola Kowalska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 838/24 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 5 sierpnia 2022 r., znak SKO.PS/40/350/2024 w przedmiocie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 838/24 oddalił skargę K.K. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z 5 sierpnia 2022 r., znak SKO.PS/40/350/2024 w przedmiocie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając go w całości zarzuciła: Na podstawie art. art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z § 5 pkt 3 i pkt 5 uchwały nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość z 27 listopada 2023 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat oraz trybu ich pobierania oraz szczegółowych warunków przyznawania usług sąsiedzkich, wymiaru, zakresu usług oraz sposobu rozliczania wykonywania usług sąsiedzkich (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2023 r. Nr 7039, dalej: uchwała), poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organy administracyjne działając w ramach uznania administracyjnego i przyznanego im luzu decyzyjnego nie mają obowiązku uzasadnienia wydanej decyzji w sposób, który wyjaśniałby zasadność podjętego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do akceptacji stanowiska organów, że ponoszone przez skarżącą stałe i udokumentowane wydatki niezbędne w procesie jej leczenia i rehabilitacji winny skutkować zwolnieniem z opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne od 1 czerwca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. jedynie w wysokości 45% (odpłatność ustalono na 55% kosztów usługi), podczas gdy wydatki i bardzo poważny stan zdrowia skarżącej wskazywały, że proces jej leczenia i rehabilitacji jest na tyle kosztowny, że ulga w ponoszeniu kosztów tych usług winna być znacznie większa; Na podstawie art. art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy orzekające w sprawie naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 § 1, art. 15 i art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: kpa.), nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego w sprawie oraz wydały rozstrzygnięcie w nieustalonym stanie faktycznym sprawy, podczas gdy decyzja uznaniowa (a taką jest decyzja przyznająca ulgę w odpłatności za usługi opiekuńcze wydawana na podstawie § 5 uchwały) winna wskazywać na konkretne okoliczności i dokumenty, które stały się podstawą dokonanych ustaleń, zaś prawidłowo zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy doprowadziłby w okolicznościach niniejszej sprawy do wniosku, że skarżącej winna zostać przyznana ulga w wyższej niż ustalona wysokości; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 80 k.p.a. nie przeprowadziły wszechstronnej oceny dowodów, o jakiej mowa w tym przepisie; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a w związku z § 5 pkt 3 i pkt 5 uchwały przez oddalenie skargi na skutek uznania, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, wydając decyzję o odpłatności za świadczone usługi pomimo okoliczności świadczących o dowolności decyzji wydanych przez te organy; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji z obrazą art. 7 k.p.a. w zw. z § 5 pkt 3 i pkt 5 uchwały przyznały skarżącej zwolnienie z opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne od 1 czerwca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. jedynie w wysokości 45%, pomimo niewykazania, że na przeszkodzie przyznania skarżącej pomocy w wyższym zakresie stał interes społeczny. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu W Lublinie; 2) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego; 3) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Złożono jednocześnie oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Odpowiedz na skargę kasacyjną nie została złożona. Postanowieniem z 5 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 770/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Postanowieniem z 11 września 2025 r., sygn. akt I OSK 770/25 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie z uwagi na śmierć skarżącej kasacyjnie. Postanowieniem z 28 listopada 2025 r. Sąd ten podjął postępowanie z uwagi na wskazanie jej następców prawnych w osobach – W.K. i M.K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zaś zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Istota sporu sprowadza się natomiast do wykazania, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy zasadnie przyznały skarżącej ulgę w odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze w wysokości 45%, w sytuacji, gdy, zdaniem skarżącej kasacyjnie, ze względu na stan jej zdrowia i ponoszone wydatki, wysokość przyznanej ulgi winna być znacznie wyższa. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna wytyka Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 151 P.p.s.a. w powiązaniu zarówno z przepisami prawa materialnego, tj. § 5 pkt 3 i pkt 5 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość z 27 listopada 2023 r., jak i przepisami proceduralnymi wyszczególnionymi w punktach 2 i 3. Zauważenia wymaga, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 P.p.s.a. są przepisami wynikowymi o sprzecznych konsekwencjach. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi bowiem o uwzględnieniu skargi i uchyleniu decyzji bądź postanowienia, zaś przepis art. 151 P.p.s.a. stanowi o oddaleniu skargi. Powiązanie zatem w petitum skargi kasacyjnej wskazanych zarzutów uznać należy za błędne. Po wtóre przepisy prawa materialnego zostały wskazane zarówno w zarzucie naruszenia art. 174 pkt 1 P.p.s.a. jak i art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (punkty 1, 4 i 5), co również wskazuje na błędną ich konstrukcję. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 P.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 P.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem pełnomocnika zawodowego składającego środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej należało przypomnieć, że Sąd I instancji przyjął za podstawę orzekania stan sprawy, zgodnie z którym decyzją z 5 sierpnia 2024 r., znak SKO.PS/40/350/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zamościa z 26 czerwca 2024 r., nr MC.XII.51210.07426.2.2024, zmieniającą decyzję odpłatności za świadczone usługi, którą to decyzją Prezydent Miasta Zamościa zmienił decyzję z 28 grudnia 2023 r., zmienioną decyzją z 26 marca 2024 r., w pkt 4 i 5 w części dotyczącej odpłatności ponoszonej przez skarżącą za świadczone usługi opiekuńcze w sposób wyszczególniony w zaskarżonej decyzji oraz zwolnił skarżącą częściowo z ponoszenia odpłatności i ustalił odpłatność za jedną godzinę zegarową usługi w sposób wyszczególniony w zaskarżonej decyzji. Organ I instancji wskazał, że w okresie od 5 stycznia 2024 r. do 31 marca 2031 r. stronie zostało przyznane świadczenie wspierające, którego miesięczna wysokość stanowi 220% renty socjalnej. Dochód skarżącej ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej od 1 czerwca 2024 r. wyniósł 6.472,22 zł, co stanowi 834,05% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy i wynoszącego 776,00 zł. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 2, 3 i 4 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość z 27 listopada 2023 r., osiągany przez skarżącą od 1 czerwca 2024 r. dochód kwalifikuje ją do odpłatności w wysokości 100% kosztów usługi. Zwalniając stronę częściowo z odpłatności organ powołał się na § 5 pkt 3 i 5 uchwały. Uwzględniając powyższe, odpłatność za usługi opiekuńcze wyniosła w czerwcu 2024 r. 3.614,40 zł, w lipcu 2024 r. 3.711,78 zł, w sierpniu 2024 r. 3.731,58 zł, we wrześniu 2024 r. 3.604,50 zł, w październiku 2024 r. 3.711,78 zł, w listopadzie 2024 r. 3.624,30 zł i w grudniu 2024 r. 3.741,48 zł. Organ wskazał ponadto, że ustalenia zawarte w wywiadzie środowiskowym, zgromadzone w aktach sprawy dokumenty (imienne faktury za zakupione leki, środki higieniczne, produkty wysokobiałkowe i dietetyczne) wykazały, że wyliczona pełna kwota odpłatności za usługi stanowiłaby nadmierne obciążenie w odniesieniu do dochodu pozostałego w dyspozycji skarżącej, po odjęciu stałych wydatków w tym związanych z leczeniem i zakupem leków. W związku z tym, stronę zwolniono częściowo z ponoszenia odpłatności za usługi ustalając odpłatność za jedną godzinę usługi w wysokości 55% pełnego kosztu jednej godziny usługi. W zaskarżonej decyzji, wydanej na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na mające zastosowanie w sprawie zasady, wynikające z ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901; dalej "u.p.s."), oraz uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość z 27 listopada 2023 r. Organ ustalił m.in., że strona jest wdową, mieszka sama. Wymaga pomocy i opieki ze strony osób drugich. Ma dwóch synów, którzy pomagają "usługowo". Utrzymuje się z emerytury z dodatkiem pielęgnacyjnym i świadczeniem uzupełniającym oraz otrzymała świadczenie wspierające, co łącznie daje kwotę 6.472,22 zł miesięcznie. Stanowi to 834,05% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Stałe miesięczne wydatki skarżącej wynoszą około 1.716,55 zł. Organ wskazał, że uchwała uzależnia odpłatność za usługi od posiadanego dochodu, stanowiąc, że w przypadku dochodu powyżej 450%, wysokość odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze ustalone w % od ceny za 1 godzinę wynosi 100%. Organ podkreślił, że w odniesieniu do obniżenia odpłatności za usługi opiekuńcze działa w ramach uznania administracyjnego, co pozwala mu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe, zatem nawet spełnienie przesłanki zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze nie przesądza o tym, że organ pomocy społecznej ma obowiązek udzielić stronie takiej ulgi. Organ wskazał, że uwzględniając nadmierne obciążenie dla strony z uwagi na odpłatność za usługi opiekuńcze, zwolniono ją częściowo z ponoszenia odpłatności za te usługi, ustalając odpłatność za jedną godzinę usługi w wysokości 55% pełnego kosztu jednej godziny usługi a nie w wysokości 100%. Kolegium nie podzieliło stanowiska strony o tym, że przyznanie stronie zwolnienia w wysokości 45% kosztów usług opiekuńczych niweczy cel przyznania świadczenia wspierającego. Organ odwoławczy uznał, że celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie wraz z rozstrzygnięciem organu I instancji - w części ustalającej odpłatność za jedną godzinę zegarową usługi w wysokości 55% kosztów usługi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd przytaczając treść art. 106 ust. 5, art. 8 ust. 3, ust. 4 i ust. 4a u.p.s. podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że dochód skarżącej, z uwagi na przyznanie jej świadczenia wspierającego w okresie od 5 stycznia 2024 r. do 31 marca 2031 r., w miesiącu czerwcu 2024 r. wyniósł 6472,22 zł, co stanowi 834,05% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, co znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym sprawy. Sąd uznał za bezpodstawny zarzut, że organy naruszyły postanowienia § 5 pkt 3 i 5 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość z 27 listopada 2023 r., poprzez niezasadne uznanie, że skarżąca zasługuje na zwolnienie z odpłatności za usługi jedynie w wysokości 45%. Sąd zaznaczył, że organy orzekające w przedmiocie zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze działają w ramach uznania administracyjnego i z tej racji nie są związane dookreślonymi kryteriami przyznania takiej ulgi. Niewątpliwie rolą organu jest ustalenie przede wszystkim, czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w § 5 pkt 3 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość, a w razie ich spełnienia organ rozstrzyga o ewentualnym zwolnieniu strony z odpłatności - jak i zakresie tego zwolnienia - według własnej oceny, a więc w granicach przyznanego luzu decyzyjnego. W ocenie Sądu I instancji, organy do kwestii tej odniosły się w wydanych decyzjach, uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający częściowe zwolnienie z ponoszenia odpłatności, ze względu na ponoszenie stałych i udokumentowanych wydatków niezbędnych w procesie leczenia lub rehabilitacji oraz, że ustalenie odpłatności za usługi stanowiłoby nadmierne obciążenie i niweczyłoby skutki udzielonej pomocy. Końcowo Sąd zaznaczył, że jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek całkowitego zwolnienia z odpłatności za usługi. Uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 6472,22 zł., co stanowi ponad ośmiokrotność kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. (w stanie faktycznym i prawnym sprawy - 776,00 zł., a od 1 stycznia 2025 r. - 1010 zł). Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 2 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość, już od dochodu przekraczającego 450% kryterium ustawowego zasadą jest pełna odpłatność za usługi. Jakkolwiek strona mieszka sama, jednak ma dwóch synów, na których ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny względem matki, obejmujący zarówno obowiązek osobistej opieki nad niepełnosprawną matką, niezdolną do samodzielnej egzystencji, jak i dostarczanie środków utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację faktyczną i prawną dokonaną przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Zarzuty powołane w skardze kasacyjnej, zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania zmierzają do wykazania, że organy nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji błędnie uznały, że skarżąca jest w stanie ponosić koszty za świadczone usługi za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 grudni 2024 r. w wysokości ustalonej w decyzji organu I instancji i utrzymanej w mocy zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją. Z akt rozpoznawanej sprawy wnika, że w czerwcu 2024 r. na dochód skarżącej składało się – świadczenie wspierające w kwocie 3919 zł, emerytura ZUS, dodatek pielęgnacyjny i świadczenie uzupełniające w łącznej kwocie 2553,22 zł, co wskazuje, że od 1 czerwca 2024 r. dochód skarżącej wyniósł 6472,22 zł, a co stanowiło ponad ośmiokrotność kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Zgodnie z § 3 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość, wskazany dochód kwalifikował skarżącą do pełnej odpłatności za przyznane usługi (tj. 100%). Mając jednakże na uwadze ustalenia zawarte w wywiadach środowiskowych, dokumentach znajdujących się w aktach sprawy wskazujących na ponoszone przez skarżącą wydatki, organ postanowił częściowo zwolnić skarżącą z odpłatności za usługi opiekuńcze wskazując, że pełna kwota odpłatności stanowiłaby nadmierne obciążenie w odniesieniu do dochodu pozostałego do dyspozycji skarżącej po odjęciu stałych wydatków w tym związanych z leczeniem i zakupem leków. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 25 czerwca 2024 r. wynika bowiem, że skarżąca zmaga się z cukrzycą, schorzeniami kręgosłupa, nadciśnieniem tętniczym, problemami z sercem, nietrzymaniem moczu, schorzeniami stawów, problemami z przełykaniem, problemami ze wzrokiem. W maju 2024 r. poniosła koszty związane z odpłatnością za czynsz – 220 zł, prąd – 140 zł, gaz – 65 zł, wynajem łózka – 120 zł, telefon – 50 zł, TV – 94 zł, leki - 427,55 zł, suplementy – 200 zł, produkty wysokobiałkowe i dietetyczne – 300 zł, wizyty lekarskie prywatne – 100 zł, co stanowiło łączną kwotę 1716, 55 zł. W związku z powyższym, mając na względzie postanowienia § 5 pkt 3 i 5 ww. uchwały organ ustalił odpłatność z godzinę usługi w wysokości 55% pełnego jej kosztu. Zatem odpłatność miesięczna za usługi przyznanej skarżącej w czerwcu 2024 r. wyniosła - 3.614,40 zł, w lipcu 2024 r. - 3.711,78 zł, w sierpniu 2024 r. - 3.731,58 zł, we wrześniu 2024 r. - 3.604,50 zł, w październiku 2024 r. - 3.711,78 zł, w listopadzie 2024 r. - 3.624,30 zł i w grudniu 2024 r. - 3.741,48 zł. W tak przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy, nie można zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że wysokość ustalonej wobec skarżącej ulgi w odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze jest zbyt niska. Nie ulega bowiem wątpliwości, że świadczenia przyznawane od Państwa, w tym świadczenia z pomocy społecznej czy świadczenie wspierające, mają na celu pomoc osobie chorej w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji zarówno zdrowotnej jak i materialnej. Usługi opiekuńcze stanowią świadczenia niepieniężne przyznawane w ramach systemu pomocy społecznej. Powodem ich przyznania może być wiek, choroba lub inna przyczyna, ze względu na którą świadczeniobiorca wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiony. Zauważenia w tym miejscu wymaga, że pomoc społeczna, z uwagi na ograniczoną ilość środków, nie ma na celu pokrywania wszelkich wydatków związanych z potrzebami beneficjenta, jej zadaniem jest natomiast wspomożenie osoby w trudnych sytuacjach i racjonalne gospodarowanie środkami pozostającymi w dyspozycji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie kwestionuje złego stanu zdrowia skarżącej, jednakże nie może tracić z pola widzenia całokształtu okoliczności sprawy, z których wynika, że skarżąca z uwagi na przyznane usługi opiekuńcze ma zagwarantowaną zarówno specjalistyczną opiekę przez 6 godzin dziennie zarówno w dni powszednie jak i weekendy i święta, którą ze względu na uzyskiwany dochód (6472,22 zł) jest w stanie pokryć w ustalonej przez organy wysokości, jak też kwestia pozostałych ww. wydatków skarżącej jest pokrywana z pozostającego jej dochodu. Istotnym jest również, że skarżąca posiadała dwóch synów, którzy pomagali jej w miarę własnych możliwości, a na których to osobach, jak trafnie dostrzegł Sąd I instancji, ciążył ustawowy obowiązek alimentacyjny względem matki, obejmujący zarówno obowiązek osobistej opieki jak i dostarczana środków utrzymania. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie właściwie ocenił, że organy administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, czyli w granicach pozwalających dokonać im wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia, wyboru tego nie dokonały w sposób dowolny. Przejawiało się to w zaakceptowanych przez Sąd ustaleniach organów, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w tym przedstawione dokumenty wskazujące na zarówno na ponoszone przez skarżącą wydatki jak i otrzymywany dochód w kontekście ustalonej przez organy odpłatności za świadczone usługi jak i zastosowanie ulgi w wysokości 55% od czerwca 2024 r. i co należy uznać za prawidłowe. Z powyższych względów zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, art. 77 § 1, 80, art. 8 § 1, art. 15 i art. 136 § 1 k.p.a. należało uznać za nietrafne. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z § 5 pkt 3 i pkt 5 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość z 27 listopada 2023 r. poprzez jego błędną wykładnię. Zgodnie z brzmieniem § 5 pkt 3 i pkt 5 uchwały - w szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może być, na jej wniosek lub na wniosek pracownika socjalnego, częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności na czas określony, ze względu na ponoszenie stałych i udokumentowanych wydatków niezbędnych w procesie leczenia lub rehabilitacji własnej lub członka rodziny oraz fakt, iż ustalenie odpłatności za usługi stanowiłoby nadmierne obciążenie i niweczyłoby skutki udzielonej pomocy. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, organy orzekające w przedmiocie zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze działają w ramach uznania administracyjnego i z tej racji nie są związane dookreślonymi kryteriami przyznania takiej ulgi. Niewątpliwie rolą organu było przede wszystkim ustalenie, czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w § 5 pkt 3 i 5 uchwały Nr LXVIII/875/2023 Rady Miasta Zamość, a w razie ich spełnienia rozstrzygnięcie o ewentualnym zwolnieniu strony z odpłatności - jak i zakresie tego zwolnienia - według własnej oceny, a więc w granicach przyznanego luzu decyzyjnego. Cytowany przepis nie nakazuje bowiem obligatoryjnego udzielenia stronie zwolnienia z ponoszenia ww. odpłatności w każdym przypadku zaistnienia wymienionych w ww. przepisie okoliczności, lecz rozstrzygnięcie w tym przedmiocie (pozytywne albo negatywne) pozostawia uznaniu organu administracji. Organy do kwestii tej odniosły się w wydanych decyzjach, uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający częściowe zwolnienie z ponoszenia odpłatności, ze względu na ponoszenie stałych i udokumentowanych wydatków niezbędnych w procesie leczenia oraz, że ustalenie odpłatności za usługi stanowiłoby nadmierne obciążenie i niweczyłoby skutki udzielonej pomocy. Podkreślenia wymaga, że uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Dlatego nawet spełnienie przesłanki zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze nie przesądza o tym, że organ ma obowiązek udzielić stronie takiej ulgi, a tym bardziej, że jest on zobowiązany uczynić to w zakresie, w jakim domaga się tego strona. Co więcej, przepis art. 96 ust. 1 i 2 u.p.s. nakłada na osoby korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej obowiązek ponoszenia odpłatności za świadczenia niepieniężne, w tym za usługi opiekuńcze, natomiast odstępstwo od tej zasady jest wyjątkiem. Przesłanki przyznawanie usług opiekuńczych są bowiem związane ze stanem zdrowia wnioskodawcy, a nie z jego sytuacją finansową, która jedynie wpływa na wysokość tej odpłatności. Wyłącznie wtedy, gdy dochód strony nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania świadczenia z pomocy społecznej, jest ona zwolniona z odpłatności za przyznane świadczenie (art. 96 ust. 2 u.p.s.). W pozostałych zaś przypadkach strona ma obowiązek opłacania przyznanych jej usług opiekuńczych, co jest spójne z obowiązującym modelem pomocy społecznej, w którym ma ona subsydiarny charakter, co wymaga aktywności samego zainteresowanego i jego bliskich w staraniach o zabezpieczenie potrzeb wnioskodawcy (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Sąd I instancji w uzasadnieniu swego wyroku prawidłowo objaśnił specyfikę, w tym zakres swobody, podejmowania przez organy rozstrzygnięć w warunkach uznania administracyjnego, a także związany z tym, istotnie węższy, zakres kontroli sądowej takich rozstrzygnięć. W świetle tych objaśnień, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie doprowadziły do skutecznego podważenia zasadności przekonania Sądu I instancji o prawidłowości przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego w sprawie, to konsekwentnie należało podzielić stanowisko tego Sądu, iż w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy, odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącej o całkowitym zwolnieniu z ponoszenia odpłatności za przyznane usługi, bądź zwolnieniu w większym zakresie niż zostało to uczynione w zaskarżonych decyzjach, organy nie wykroczyły poza granice uznania administracyjnego, gdyż ich rozstrzygnięć nie cechowała niedopuszczalna arbitralność. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.