I OSK 759/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1183/22 w sprawie ze skargi L.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z 19 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca. Zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych w przypadku niezłożenia spisu kosztów. Dodatkowo skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491), dalej: ustawa zmieniająca, w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącej w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, a to na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, która to norma jednakże nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd – zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa – może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne, będące przyczyną zawieszenia, musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. W niniejszej sprawie takim postępowaniem jest toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich postępowanie w sprawie o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Jak wynika ze złożonego do Trybunału Konstytucyjnego wniosku, zastrzeżenia Rzecznika budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie postępowań pozostających w toku. Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że zarzut skargi kasacyjnej koncentruje się wokół zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej do toczącego się postępowania w niniejszej sprawie, przy czym znaczna część argumentacji przytoczonej na poparcie zarzutu skargi kasacyjnej zasadniczo pokrywa się swoim zakresem z wnioskiem Rzecznika. Pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem zachodzi zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego związek, o którym mowa w zacytowanym na wstępie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.