I OSK 756/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 430/16 w sprawie ze skargi A. Z. i M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 13 października 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 430/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. i M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] marca 2016 r. nr [...], którym utrzymane zostało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Postanowieniami tymi odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy G. z 29 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podziału działki [...], stanowiącej własność A. i M. Z., którzy wystąpili z wnioskiem z [...] grudnia 2015 r. o wznowienie postępowania. Odmowa wznowienia została uzasadniona tym, że strony zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w zażaleniu na postanowienie organu I instancji nie wskazali żadnej z przesłanek wznowienia, domagali się jedynie uchylenia decyzji podziałowej z [...] lipca 2013 r., jako niezgodnej z prawem, formułując zarzuty do podziału nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu A. i M. Z. podnieśli zarzuty dot. uzasadnienia decyzji podziałowej, wskazując, że jedna z działek powstałych w wyniku podziału nie ma obecnie dojazdu, a wobec tego będą zmuszeni wykupić grunt zabrany przez Gminę na drogę, wydzieloną w wyniku podziału. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd wyjaśnił, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ obowiązany jest ustalić, na podstawie której z przesłanek wznowienia, wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., wnioskodawcy domagają się wznowienia postępowania oraz czy wniosek został złożony w terminie. Wojewódzki Sąd stwierdził, iż wniosek skarżących nie podawał żadnej z przyczyn wznowienia, zatem zasadnie organy odmówiły wznowienia postępowania, podkreślając, że przedmiotem oceny były tylko postanowienia o odmowie wznowienia, a nie kwestie dotyczące decyzji o podziale nieruchomości. Reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu A. Z., wniosła skargę na wskazany na wstępie wyrok, zarzucając, na podstawie art. 173 § 1 i 2 oraz art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd, iż organ administracyjny wydając zaskarżone postanowienie naruszył: – art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. i art. 145 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie pouczenia skarżącej w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej do uzupełnienia tego wniosku poprzez poinformowanie skarżącej o konieczności wskazania we wniosku o wznowienie postępowania jednej z podstaw prawnych wznowienia postępowania i niedokonanie wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku przez skarżącą o podstawę wznowienia postępowania o jakich mowa w przepisach k.p.a., a w szczególności w art. 145 § 1 k.p.a., które według skarżącej uzasadniają złożenie wniosku o wznowienie postępowania, – art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy Górno z dnia [...] stycznia 2016 r. w mocy, podczas gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów k.p.a., a co za tym idzie winno zostać przez organ odwoławczy uchylone. W związku z tymi zarzutami domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Skarżąca zrzekła się rozprawy. Odpowiadając na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie, nie ustosunkowując się do oświadczenia o zrzeczeniu rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem nie posiadała usprawiedliwionych podstaw. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, iż otrzymując wniosek o wznowienie postępowania organ administracji ma obowiązek zbadania kwestii, które należy określić jako formalne. Należą do nich podstawy wznowienia – art. 145 § 1 k.p.a. i termin do złożenia wniosku o wznowienie – art. 148 k.p.a., przy czym początek biegu terminu jest uzależniony podstawą wznowienia, bowiem zaczyna biec od dowiedzenia się o podstawie wznowienia, lub o decyzji, której wznowienie ma dotyczyć. Spełnienie łączne tych przesłanek – podstawa i zachowanie terminu warunkuje możliwość wznowienia postępowania. W sprawie, jak zarzuciły organy i Wojewódzki Sąd, skarżąca kasacyjnie A. Z. i M. Z., nie wskazali, która z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. miałaby stanowić podstawę wznowienia. Nie uczynili tego ani we wniosku o wznowienie, ani znając powody odmowy wznowienia postępowania, w zażaleniu na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Ich argumentacja w całym postępowaniu administracyjnym dotyczyła nieprawidłowości jakimi, ich zdaniem, jest dotknięta decyzja podziałowa. Zarzuty do tej decyzji zostały również wskazane w skardze do Wojewódzkiego Sądu. Jak podniesiono wyżej, wniosek o wznowienie postępowania wymaga od organu najpierw oceny go od strony formalnej. Niewskazanie którejkolwiek z podstaw wznowienia we wniosku złożonym do organu I instancji ani też już w zażaleniu na postanowienie o odmowie wznowienia niepodanie jakiejkolwiek okoliczności dającej się zakwalifikować jako jednej z przesłanek wznowienia, mimo znajomości przyczyny odmowy nie mogła spowodować uchylenia przez organ II instancji postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Z kolei przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu były postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zaś skarga, tak jak i zażalenie nie podnosiła także jakiejkolwiek argumentacji, która mogłaby wskazywać, iż w postępowaniu podawano podstawę wznowienia, a tylko organy nie zwróciły na to uwagi. Wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, które miałoby prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej, zatem jako wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych muszą być w nim zachowane formy przewidziane przepisami, w tym dotyczące podania o wznowienie postępowania. Musi ono zachowywać wymogi formalne – przede wszystkim wskazywać podstawę wznowienia, a tylko przedstawienie okoliczności, które bez głębszej analizy można by zakwalifikować jako którąkolwiek z podstaw wznowienia mogłoby pozwalać na stwierdzenie, iż ten wymóg został zachowany. W sprawie nie miało to miejsca, bowiem, jak powiedziano wyżej, ani w zażaleniu ani w skardze żadnej argumentacji, która mogłaby wskazywać, iż podano przesłanki wznowienia postępowania nie przedstawiono. W takiej sytuacji nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi błędu w rozstrzygnięciu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718). O wynagrodzeniu adwokata działającego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.