Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 729/24

I OSK 729/24 - Wyrok NSA z 2026-01-20

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
20 stycznia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 560/23 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 stycznia 2023 r., nr DO-IV.7613.25.2021.AD w przedmiocie umorzenia postępowania z mocy prawa oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 560/23 oddalił skargę A.K. (dalej "skarżący") na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 stycznia 2023 r., nr DO-IV.7613.25.2021.AD w przedmiocie umorzenia z mocy prawa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 13 czerwca 1958 r. nr Sa.V-I/21/58 orzekającego o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], gm. kat. [...], ul. [...], ozn. I.kat. [...] o pow. [...] m2, obj. Lwh [...], stanowiącej własność H.K. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "P.p.s.a."), naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 158 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.) poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania pomimo, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył podstaw, aby uznać, że orzeczenie z dnia 13 czerwca 1958 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o wywłaszczeniu nieruchomości należącej do H.K. zostało jej doręczone, a ewentualne obwieszczenie wydanej decyzji nie miało skutków prawnych wobec bezprawności takiego postępowania, stąd brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wydania decyzji umarzającej postępowanie; 2. art. 18 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (t.j. Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31 z późn. zm., dalej: Dekret1949oNiPNN) poprzez uznanie, że jego zastosowanie było prawidłowe a orzeczenie z dnia 13 czerwca 1958 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o wywłaszczeniu nieruchomości mogło zostać obwieszczone, co miało skutkować jego prawomocnością, pomimo uchylenia Dekret1949oNiPNN wobec wejście w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. (Dz. U. Nr 17, poz. 70) (dalej: UoZiTW1958) w dniu 5 kwietnia 1958 r.; 3. art. 53 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 56 UoZiTW1958 poprzez ich niezastosowanie i uznanie za prawidłowe stosowanie przepisów Dekret1949oNiPNN pomimo utraty mocy tychże przepisów wobec wejścia w życie UoZiTW1958; 4. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 UoZiTW1958, poprzez jego niezastosowanie, a uznanie za prawidłowe niedoręczenie orzeczenia o wywłaszczeniu H.K., pomimo że organowi było znane miejsce jej pobytu; 5. art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 2 UoZiTW1958 poprzez podtrzymanie decyzji o umorzeniu postępowania pomimo, że organ był zobowiązany zawrzeć w decyzji o wywłaszczeniu, także orzeczenie o odszkodowaniu lub też odroczyć wydanie takowej decyzji, jednakże na okres nie dłuższy niż trzy miesiące, który to termin został wielokrotnie przekroczony; 6. art. 26 ust. 2 UoZiTW1958 poprzez niezłożenie odszkodowania do depozytu sądowego, wobec stanowiska organu, że wypłata odszkodowania powinna nastąpić; 7. art. 16 ust. 2 UoZiTW1958 poprzez jego zastosowanie pomimo, że miejsce pobytu H.K. było znane organowi, a co najmniej powinno być znane, stąd procedura obwieszczenia wydanej decyzji o wywłaszczeniu była niedopuszczalna; 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, pomimo że nie zebrano wszystkich dowodów i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a także wyprowadzono błędne wnioski z zebranego materiału i poczyniono ustalenia faktyczne niewynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało: – ustaleniem, że orzeczenie z dnia 13 czerwca 1958 r. Prezydium Rady Narodowej w Krakowie o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...], gm. kat. [...] przy ul. [...], ozn. I. kat. [...] po pow. [...] m2 obj. Iwh [...] oraz decyzja z dnia 15 grudnia 1960 r. zostały skutecznie doręczone H.K. lub też opublikowanie tych orzeczeń skutkowało ich uprawomocnieniem, podczas gdy potwierdzeniem rzekomego uprawomocnienia jest wyłącznie pieczęć na nim umieszczona, a opublikowanie orzeczenia nie było prawidłowym działaniem organu, jako że posiadał on dokładną informację o aktualnym adresie zamieszkania H.K. matki i poprzedniczki prawnej skarżącego, – nieprawidłowym przyjęciem, że orzeczenie z dnia 13 czerwca 1958 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie o wywłaszczeniu nieruchomości podlegało w rzeczywistości obwieszczeniu, bez zweryfikowania tej okoliczności w oparciu o materiał dowodowy, – nieuwzględnienie i nieocenienie dowodów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania a dotyczących: sytuacji zdrowotnej skarżącego oraz jego rodziny, sytuacji mieszkaniowej skarżącego oraz jego rodziny (w tym H.K.) wywołanej wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 13 czerwca 1958 r., a także represji prowadzonych przez Polską Rzeczpospolitą Ludową wobec rodziny H.K. oraz jej następcy prawnego - skarżącego, 9. podtrzymanie decyzji organu, skutkującej nierozpoznaniem istoty sprawy, w tym niewydania decyzji o ustaleniu i wypłacie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela I kat. [...] o pow. [...] m2 obj. LWH [...] [...] wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Krakowie z dnia 13 czerwca 1958 r. nr. Sa.V-l/21/58, przy podtrzymaniu nieuwzględnienia hodowlę ogrodniczą; 10. podtrzymanie decyzji organu, w której uznano za prawidłowe dokonanie wywłaszczenia z naruszeniem art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 1, 2, 5 UoZiTW1958 poprzez nieprawidłowe stwierdzenie ostateczności decyzji, pomimo braku w niej konstytutywnych elementów nieruchomości takich jak odszkodowanie za nieruchomość oraz odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach. Ponadto zarzucono orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nieprawidłowe podtrzymanie decyzji organu pomimo wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 158 § 3 k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej: Nowelizacja) oraz art. 2 ust. 2 Nowelizacji, pomimo że w zakresie w jakim przepisy te uniemożliwiają stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa oraz stwierdzenie jej nieważności są niezgodne z: – - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, - art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji, - art. 21 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, - art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji – przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: 1. na podstawie art. 185 P.p.s.a. uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądzenie kosztów postępowania, w według norm przepisanych, 3. rozważenie przez Sąd zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy prowadzonej pod sygn. akt K 2/22 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich nr IV.7004.24.2021.MC, a dotyczącego konstytucyjności kwestionowanej w zarzutach nowelizacji k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 P.p.s.a., nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi są niezasadne. Na wstępie zaznaczenia wymaga, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wyrokiem z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 884/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o niedopuszczalności wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej pismem Ministra z dnia 6 października 2021 r. informującym o umorzeniu z mocy prawa, z dniem 16 września 2021 r. postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 13 czerwca 1958 r. nr Sa.V-I/21/58 orzekającego o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], gm. kat. [...], ul. [...], ozn. I.kat. [...] o pow. [...] m2, obj. Lwh [...], stanowiącej własność H.K. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w Krakowie z dnia 15 grudnia 1960 r. nr Sa V 1/21/58 o przyznaniu H.K. odszkodowania za ww. nieruchomość. W wyroku tym, Sąd przesądził, że zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej może mieć miejsce jedynie w przypadku spełnienia dwóch zasadniczych kwestii – postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji musi zostać zainicjowane po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej ostateczną decyzją lub postanowieniem. W oparciu o powyższe, Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 11 stycznia 2023 r., nr DO-IV.7613.25.2021.AD orzekł o umorzeniu z mocy prawa postępowania z wniosku skarżącego, z dniem 16 września 2021 r. Organ ustalił, że orzeczenie z dnia 13 czerwca 1958 r. było wywieszone na tablicy ogłoszeń od dnia 19 czerwca 1958 r. do dnia 3 lipca 1958 r., zaś w dniu 27 października 1959 r. nadano temu orzeczeniu klauzulę prawomocności. Kolejne dwa egzemplarze tego orzeczenia zostały zaopatrzone w klauzulę ostateczności ("prawomocności"). Kopia jednego z egzemplarzy opatrzonych klauzulą prawomocności została poświadczona notarialnie i nadesłana przy piśmie skarżącego z dnia 31 sierpnia 2021 r. Klauzula dotyczy całości orzeczenia i została nadana w dniu 27 października 1959 r. Organ wskazał także na będącą w jego posiadaniu nadesłaną przez sąd wieczystoksięgowy kopię ww. orzeczenia, zawierającego klauzulę prawomocności nadaną w dniu 23 października 1959 r. w zakresie pkt 1-5 i 17, które stanowi podstawę wpisu Skarbu Państwa w księdze wieczystej nr [...]. Organ, a za nim Sąd I instancji, wywiodły trafną ocenę, że orzeczenie z dnia 13 czerwca 1958 r. w zakresie dotyczącym H.K. stało się ostateczne najpóźniej w dniu 23 października 1959 r. Natomiast trzydziestoletni termin wskazany w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej upłynął najpóźniej z dniem 19 czerwca 1988 r., gdyż orzeczenie zostało doręczone H.K. w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu o przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zw. z art. 20 ust. 3 dekretu, tj. poprzez dokonanie publicznego obwieszczenia. Natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia został złożony w dniu 21 września 2020 r., a więc ponad 62 latach od dnia doręczenia orzeczenia z dnia 13 czerwca 1958 r. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Oznacza to, że wobec upływu trzydziestu lat od doręczenia kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, do dnia wszczęcia tego postępowania, zaistniała podstawa do jego obligatoryjnego umorzenia. Z chwilą wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli 16 września 2021 r., organy administracji utraciły możliwość merytorycznej oceny takiej decyzji, a prowadzone w tym przedmiocie postępowania podlegały umorzeniu z mocy ustawy. Konieczność zmiany art. 156 § 2 k.p.a. w jego poprzednim brzmieniu, wynikała z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. (sygn. akt P 46/13), w którym Trybunał przyjął, że art. 156 § 2 k.p.a. - w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego. W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano przy tym, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji. Zatem sama potrzeba wprowadzenia terminu przedawnienia stwierdzenia nieważności decyzji, od których wydania upłynęło kilkadziesiąt lat, nie powinna budzić wątpliwości z punktu widzenia zasad konstytucyjnych. Wprowadzenie tych zmian było też wynikiem orzecznictwa, w którym wskazywano na potrzebę wprowadzenia cezury czasowej (por. przykładowo: wyroki NSA z dnia: 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1822/18, Lex nr 2608345, 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2024/19, Lex nr 3045626, 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15, Lex nr 2315653; 15 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2825/19, Lex Nr 3049848). Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już wielokrotnie na temat problematyki związanej ze zgodnością z Konstytucją RP zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który wszedł w życie 16 września 2021 r. Są to przykładowe wyroki z: 4 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1827/22, 2 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2052/22, 21 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2074/22, 5 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2214/22, 12 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2499/20, 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2282/22, 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2298/22, 3 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 2215/22, 7 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 2475/22 i 16 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 57/23). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażone tam stanowisko i uznając je za własne, przyjmuje za podstawę rozważań w sprawie. W uchwale z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I OPS 3/22, (publ. ONSAiWSA 2024/2/15) Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł ponadto, że z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż jednostka musi w każdym czasie liczyć się ze zmianą regulacji prawnych i uwzględniać podczas planowania przyszłych działań ryzyko zmian prawodawczych, uzasadnionych zmianą warunków społecznych. Na gruncie obowiązującej Konstytucji nie można całkowicie wykluczyć stanowienia regulacji prawnych o charakterze retroaktywnym. Ustawodawca musi jednak wyważyć uzasadniony interes jednostki i interes publiczny, stanowiąc nowe regulacje (wyrok TK z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt P 44/10, OTK ZU nr 4/A/2013, poz. 39). W świetle dotychczasowego i utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (zob. np. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt P 66/07, OTK-A 2009/5/65, i z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt K 4/19, OTK-A 2020/33) przepisy działające wstecz można wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Cel ustanowienia określonej regulacji może uzasadniać jej zastosowanie z mocą wsteczną. Pod pojęciem "celu ustawy" należy rozumieć przede wszystkim przyczynę jej uchwalenia (zob. uchwała SN z dnia 27 kwietnia 1971 r., sygn. akt III CZP 8/71). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, co wynika z wcześniej poczynionych wywodów, że wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z przywoływanego na wstępie wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 46/13. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków, tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło (por. uchwała SN z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt III CZP 30/07, OSNC 2008/5 poz. 43) i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten czas, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Skoro w takim długim czasie jednostka nie korzystała z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa. Trafnie również Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 158 § 3 k.p.a., który to przepis odnosi się do postępowań jeszcze nie wszczętych w dacie 15 września 2021 r. i nakazuje odmówić wszczęcia postępowania w przypadku spełnienia przesłanki upływu 30 lat od daty doręczenia lub ogłoszenia zakwestionowanej decyzji. W niniejszej sprawie zostały bowiem spełnione przesłanki określone w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, uzasadniające umorzenie postępowania. Wobec powyższego Sąd I instancji trafnie zaaprobował stanowisko organu o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 13 czerwca 1958 r. W konsekwencji powyższego, wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, należało uznać za pozbawione zasadności. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy prowadzonej pod sygn. akt K 2/22 Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w przypadku stwierdzenia przez Trybunał niekonstytucyjności art. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. w zakresie w jakim uniemożliwia wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji R.P. (dt. przyjętego rozwiązania intertemporalnego), strona będzie uprawniona do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – art. 145a k.p.a. Aktualnie, zgodnie z zasadą domniemania konstytucyjności aktu normatywnego, brak jest podstaw do podzielenia przez Sąd naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 kwietnia 2024
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska Mariola Kowalska /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny