Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 71/23

Wyrok NSA z 31 stycznia 2024 r., I OSK 71/23

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
31 stycznia 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 31 stycznia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 402/22 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 8 września 2022 r., II SA/Ol 402/22 oddalił skargę K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prezydent E. odmówił przyznania K.J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawną matką gdyż stwierdził, że wnioskodawczyni co prawda sprawuje całodobową opiekę nad matką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale przeszkodą do przyznania wnioskowanego świadczenia jest to, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury. Ponadto organ wskazał, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w terminach określonych w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2020.111 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.", co również uniemożliwia przyznanie przedmiotowego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania K. J. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podtrzymał ocenę organu I instancji tyczącą wyłącznie tego, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury, co na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie pozwala przyznać świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez K. J. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E., wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r., II SA/Ol 833/20 uchylił zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E., wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r., I OSK 773/21, oddalił powyższą skargę kasacyjną, przyznając rację stanowisku Sądu I instancji, że brak jest przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w zaskarżonym wyroku trafnie wskazano, że wykładnia literalna powoduje dyskryminację osób, które zrezygnowały z pracy zawodowej w celu podjęcia opieki i z tego tytułu mają ustalone prawo do emerytury w stosunku do osób, które nigdy pracy zawodowej nie podjęły i nie nabyły prawa do emerytury. Trafnie okazało się także stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku wskazujące, iż należy umożliwić osobie uprawnionej dokonanie wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2022 r., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że stosując się do wytycznych sądów rozstrzygających już niniejszą sprawę, postanowieniem z dnia 14 lutego 2022 r. zobowiązało skarżącą do udzielenia informacji, czy nadal opiekuje się matką i poinformowało o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła akt zgonu matki, która zmarła 7 lipca 2021 r. Skarżąca nie złożyła wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. W skardze złożonej na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. skarżąca zarzuciła, że z uwagi na zaniechania organów została pozbawiona możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie uzyskała stosownych pouczeń. Nie miała wiedzy, że w dacie składania wniosku spoczywał na niej obowiązek zawieszenia emerytury, natomiast nie ma możliwości złożenia wniosku wstecz, przez co poniosła szkodę. Wskazała, że Kolegium dopiero w lutym 2022 r. odniosło się do kwestii zawieszenia emerytury, co jednak w tej dacie było już niemożliwe. Dodatkowo skazała, że od 9 stycznia 2020 r. osoba mająca ustalone prawo do emerytury lub renty winna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu podtrzymał skargę i uzupełnił argumentację zawartą w skardze. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 września 2022 r. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Kolegium odmówiło przyznania wnioskowanego świadczenie pielęgnacyjnego, gdyż skarżąca nie zawiesiła posiadanego prawa do emerytury. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Sąd I instancji wskazał, że stanowisko Kolegium jest zgodne z poglądem wyrażonym przez sądy administracyjne orzekające już w niniejszej sprawie. Dostrzegając potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej normy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej, Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 18 listopada 2021 r. opowiedział się za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Ustawodawca wprowadził w art. 27 ust. 5 u.ś.r. zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy, jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zatem osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 34 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym prawo to ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, a zatem w art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2020.53 ze zm.), dalej jako "u.e.r.f.u.s.". Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. W niniejszej sprawie jest natomiast bezsporne, że skarżąca nie złożyła wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Tym samym, w dacie orzekania przez organ odwoławczy nadal istniała opisana wyżej negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niemożliwe było zatem przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku do dnia śmierci jej matki, ponieważ wyłącznie zawieszenie prawa do emerytury w tym okresie wyeliminowałoby negatywną przesłankę wskazaną w z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła K. J., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżącej w realiach niniejszej sprawy nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, pomimo tego, że przepis ten częściowo został uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 (Dz.U.2019.1257) z dniem 9 stycznia 2020 r., co powoduje utratę moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji gdy winien dokonać ustaleń, że zaskarżona decyzja organu była wadliwa i winna zostać uchylona, co nie nastąpiło, a tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu I instancji było stwierdzenie naruszenia przepisów prawa, które powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie uchylenie wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, a także przyznanie pełnomocnikowi skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej wniosła o nie obciążanie kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego organu administracji, z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną. Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Ocenę zarzutów kasacyjnych należy rozpocząć od wskazania, iż wyrażone w toku dotychczasowego postępowania uwagi na temat uprawnienia opiekuna osoby niepełnosprawnej do wyboru świadczenia pielęgnacyjnego, jako świadczenia korzystniejszego, niezależnie od tego, iż zostały wyrażone w toku niniejszej sprawy w prawomocnych wyrokach sądów, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 stycznia 2021 r., II SA/Ol 833/20 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2021 r., I OSK 773/21, a więc pozostają wiążące dla organów i sądów na warunkach art. 153 p.p.s.a., to dodatkowo pozostają one aktualne w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, może dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Swój wybór może zrealizować przez złożenie organowi rentowemu wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Jakkolwiek świadczenie emerytalne jest prawem niezbywalnym, to jednak uznając prawnie dopuszczalną możliwość jej zawieszenia, zlikwidowana zostaje negatywna przesłanka prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Przyjmuje się bowiem, że istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta lub rencisty wynikająca z powyższego przepisu winna być rozumiana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczeń emerytalno-rentowych lecz z ich realizacją w postaci wypłaty świadczenia (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r., I OSK 2918/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższe uwagi wyraźnie wskazują, iż Sąd I instancji opowiadając się za prawem strony do wyboru jednego ze zbiegających się świadczeń i wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną, należycie uwzględnił ocenę prawną wynikającą z prawomocnych wyroków sądów administracyjnych wydanych w toku niniejszego postępowania, a także uszanował aktualne na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. orzecznictwo sądów administracyjnych. Istota kontrowersji powstałej w niniejszej sprawie wynika z tego, iż skarżąca w toku dotychczasowego postępowania nie zrezygnowała z pobierania emerytury, mimo wyraźnego pouczenia organu odwoławczego w tym zakresie. Jest przy tym oczywiste, iż matka skarżącej, nad którą roztaczała opiekę zmarła w dniu 7 lipca 2021 r., a zatem przed dokonanym przez organ odwoławczy pouczeniem skarżącej o możliwości wyboru świadczenia korzystniejszego. Tym samym opieka skarżącej nad niepełnosprawną matką ustała przed tą datą. W takiej sytuacji kluczowa pozostaje kwestia możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku o przyznanie tegoż świadczenia do dnia śmierci niepełnosprawnej matki, za który to okres skarżącej zostało wypłacone już świadczenie emerytalne, a tym samym w tym okresie nie istniała już możliwość zawieszenia wypłaty emerytury. Konstatując tak zarysowaną kontrowersję w niniejszej sprawie, za oderwany od realiów tej sprawy uznać należy zarzut kasacyjny naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu częściowej niezgodności tegoż przepisu z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co stwierdził Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17. Odnosząc się do tegoż zarzutu kasacyjnego należy zauważyć, iż wyrokiem Trybunału z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 rzeczywiście stwierdzono, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał wskazał, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w ww. zakresie, tj. w zakresie w jakim ustalenie na rzecz osoby sprawującej opiekę prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, traci moc obowiązującą po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w dniu 9 stycznia 2020 r. Powyższe oznacza zakresową derogację powyższego przepisu, co w procesie jego stosowania prowadzi do konieczności uwzględnienia jego treści nadanej ww. wyrokiem Trybunału. Wpływ tegoż wyroku na sytuację prawną skarżącej nie został wyjaśniony w motywach skargi kasacyjnej, a zarzut kasacyjny podniesiony w tym zakresie w ogóle nie doczekał się uzasadnienia. Tymczasem należy zauważyć, iż skarżąca pobiera świadczenie emerytalne, zaś powyższy zakresowy wyrok Trybunału tyczy renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a zatem innego niż emerytura prawa wskazanego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Oceniając tak sformułowany zarzut kasacyjny należy przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy nie tylko podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji ale i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a w odniesieniu do prawa procesowego także wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno natomiast przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. (vide: wyrok NSA z dnia 2 września 2016 r., I OSK 735/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższy zarzut, pomimo iż został sformułowany przez profesjonalnego prawnika nie czyni zadość powyższym wymaganiom, tak w zakresie zrekonstruowania normy prawnej będącej następstwem powyższego wyroku Trybunału, jak i możliwości jej zastosowania w specyficznych okolicznościach badanej sprawy, w szczególności w sytuacji pobrania już świadczenia emerytalnego. W tej sytuacji za nietrafny należy uznać zarzut kasacyjny naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Natomiast wadliwe konstrukcyjnie są zarzuty kasacyjne podniesione w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, iż przepisy art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) i b) oraz art. 151 p.p.s.a. mają charakter wynikowy, bowiem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego reglamentują możliwe sposoby wyrokowania sądu I instancji. Zastosowanie przepisu art. 151 p.p.s.a. jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Z kolei zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a. oznacza, że kontrolowany akt narusza prawo materialne, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaś art. 145 § 1 pkt. 1 lit b) p.p.s.a. jest wynikiem uznania, że kontrolowany akt narusza przepisy postępowania stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji zarzut naruszenia powyższych przepisów nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej, chcąc powołać się na zarzut naruszenia powyższych przepisów, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym, w jego ocenie, uchybił sąd I instancji (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., II OSK 2077/10; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., I OSK 87/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. powiązał wyłącznie z innym przepisem wynikowym, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a. Uniemożliwia to kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku na podstawie tak skonstruowanego wzorca kontroli. To samo dotyczy zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie. Ten ostatni przepis jest przepisem wynikowym na gruncie postępowania odwoławczego. Wadliwość jego zastosowania generalnie pozostaje następstwem naruszenia prawa w toku postępowania administracyjnego. Powyższy zarzut nie wskazuje jednak na naruszenie jakichkolwiek przepisów powodujących niewłaściwe zastosowanie przez organ odwoławczy procesowej podstawy podjętego rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie przyjmuje się, iż powyższa regulacja nie ma charakteru procesowego ale ustrojowy, określa bowiem podstawową kompetencję sądu administracyjnego. Sąd może w związku z tym naruszyć powołany przepis ustrojowy wyłącznie wówczas, gdy oceni działalność podmiotów innych niż organy administracji publicznej. W skardze kasacyjnej brak jest natomiast tego rodzaju zarzutu. Ponadto uznaje się, że kwestia tego, czy dokonana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez organ administracji publicznej była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiana z naruszeniem powyższego przepisu (vide: R.Hauser, A.Kabat, Właściwość sądów administracyjnych, RPEiS 2004/2/25; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., I OSK 345/2010; wyrok NSA z dnia 8 października 2015 r., II GSK 2991/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (art. 258 – 261 p.p.s.a.). Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 stycznia 2023
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Piotr Niczyporuk /przewodniczący/ Zygmunt Zgierski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny