I OSK 669/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Polskiego Towarzystwa [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 563/16 ze skargi J. P. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za uwierzytelnienie dokumentów geodezyjnych postanawia: dopuścić Polskie Towarzystwo [...] do udziału w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 563/16 oddalił skargę J. P. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty za uwierzytelnienie dokumentów geodezyjnych. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł J. P. reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżając wyrok w całości. W dniu 27 marca 2017 r. do biura podawczego Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo Polskiego Towarzystwa [...], w którym wniosło o dopuszczenie go do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wniosku o dopuszczenie wskazano, że Polskie Towarzystwo [...] jest stowarzyszeniem utworzonym w 2009 r., działającym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 210). Podano, że zgodnie z § 6 pkt 5 statutu Stowarzyszenia, celem jego działania jest m. in. pomoc członkom Stowarzyszenia będącym w potrzebie w rozwiązywaniu problemów zawodowych, socjalnych i materialnych. Natomiast w myśl § 7 pkt 3, 7 i 13 lit. a) w/w zadanie Stowarzyszenie realizuje poprzez promowanie członków Stowarzyszenia i wspieranie ich w działalności zawodowej, społecznej i gospodarczej; wspieranie niezależności geodetów w całym procesie projektowania i realizacji inwestycji i występowanie w ich imieniu w obronie ich prac pomiarowo – obliczeniowych oraz kartograficznych; a także poprzez występowanie w postępowaniach dotyczących interesu publicznego, jakim jest jakość pomiarów i opracowań geodezyjno – kartograficznych, w tym w szczególności inicjowanie i udział w postępowaniach administracyjnych związanych z celami Stowarzyszenia. Wskazano, że skarżący kasacyjnie jest członkiem Polskiego Towarzystwa [...] i na jego prośbę Stowarzyszenie składa niniejszy wniosek. W ocenie Stowarzyszenia przedmiot niniejszej sprawy dotyczy zakresu jego działalności statutowej, a udział Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu uzasadniony jest koniecznością wsparcia członka w prowadzonej przez niego działalności zawodowej i gospodarczej. Dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu uzasadnione jest także – zdaniem Stowarzyszenia – ważnym interesem jego pozostałych członków, gdyż toczące się postępowanie dotyczy zagadnienia pobierania opłat za uwierzytelnianie dokumentów geodezyjnych. Toczące się postępowanie dotyczy zatem zagadnienia stosowania prawa w dziedzinie geodezji i kartografii, a przez to bezpośrednio rzutujących na prowadzenie działalności gospodarczej i zawodowej w dziedzinie usług geodezyjnych i kartograficznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2016 r., poz.718 – dalej "p.p.s.a."), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie (regulaminie) organizacji, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, a może też nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu społecznego. Wobec powyższego w pierwszej kolejności, Sąd rozpoznając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zbadać, czy sprawa, do której zgłosiła udział organizacja społeczna, dotyczy zakresu jego statutowej działalności oraz czy realizuje w ten sposób interes społeczny. Te przesłanki winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie. Podkreślić również należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09). Decydujące dla oceny wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej jest bowiem zarówno wykazanie, że sprawa dotyczy statutowej działalności, jak również to, że za udziałem tym przemawia interes społeczny. Zwrócić także należy uwagę na uchwałę NSA z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt: II OPS 4/05, w której stwierdzono, że "udział organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych i sądowych ma na celu umożliwianie tym organizacjom prezentowanie własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. W samym założeniu więc celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony, której interesu prawnego sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska odnośnie rozpoznawanej sprawy, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie. Taki też jest cel udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na podstawie art. 25 § 4 i art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za udziałem Polskiego Towarzystwa [...] w przedmiotowym postępowaniu przemawia zarówno interes społeczny, jak i fakt, że przedmiot niniejszego postępowania dotyczy jego statutowej działalności. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. .