I OSK 661/25

Dnia 14 kwietnia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 817/24 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2024 r. nr SW/1011649378 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko [...] I. oddala skargę kasacyjną, II. odstępuje od zasądzenia od [...] na rzecz Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 817/24 oddalił skargę [...] na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2024 r. nr SW/1011649378 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko [...]. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie przez [...] terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 lutego 2023 r. stwierdzającej, że wypłacone [...] świadczenie wychowawcze na dziecko [...] za okres od 1 września 2022 r. do 31 stycznia 2023 r. w łącznej wysokości 2 500 zł stanowi nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 421 ze zm., dalej: u.p.p.w.dz.). Zobowiązano skarżącego do zwrotu kwoty łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty, która za okres od 1 października 2022 r. do 28 lutego 2023 r., wynosiła 75,18 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w pouczeniu do decyzji z dnia 28 lutego 2023 r. skarżący został poinformowany o prawie i trybie wniesienia odwołania do Prezesa ZUS. W sytuacji nieskorzystania z tego prawa, decyzja staje się ostateczna i nie ma możliwości złożenia od niej odwołania. Powyższa decyzja została zobowiązanemu doręczona 15 marca 2023 r. w formie elektronicznej na jego profil na platformie PUE ZUS. Termin do wniesienia odwołania upłynął 29 marca 2023 r., tj. po upływie 14 dni od dnia następującego po doręczeniu decyzji. Zobowiązany odwołanie od w/w decyzji wniósł 7 sierpnia 2023 r. Organ wskazał, że argument dotyczący konieczności aktywowania PUE ZUS bezpośrednio w placówce ZUS jest bezzasadny, ponieważ ZUS umożliwia złożenie wniosku o świadczenie oraz sprawdzenie korespondencji okołownioskowej przy użyciu systemów teleinformatycznych, bez konieczności bezpośredniej wizyty w placówce oraz umożliwia aktywację profilu PUE ZUS m.in. przy użyciu bankowości elektronicznej, z której korzystał odwołujący przy składaniu wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie wniósł [...]. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzsadniona. W ocenie Sądu, z akt sprawy bezspornie wynika, że decyzja ZUS z dnia 28 lutego 2023 r. została uznana za doręczoną skarżącemu w dniu 15 marca 2023 r., natomiast odwołanie od niej zostało złożone dopiero 7 sierpnia 2023 r., a więc nie został zachowany przez skarżącego ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, wobec czego zasadnie Prezes ZUS stwierdził zaskarżonym postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy więc od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika dla niego wprost z ustawy (k.p.a.). Złożenie jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania będzie załatwione innym rozstrzygnięciem, aktualnie zaś rozpoznawanym przez Sąd rozstrzygnięciem stwierdzono jedynie uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a złożenie wniosku o przywrócenie terminu pozostawało bez wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rażącego naruszenia przez Organ I i II Instancji przepisów art. 7, 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: KPA) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności: - zaniechanie wyjaśnienia czy Skarżący miał faktyczną i realną możliwość odebrania decyzji ZUS z dnia 28 lutego 2023 r. biorąc pod uwagę fakt, iż profil na portalu informacyjnym został założony automatycznie przez ZUS w momencie złożenia przez Skarżącego wniosku za pośrednictwem bankowości elektronicznej, tym samym czy pomiędzy uchybieniem terminu do złożenia odwołania, a brakiem danych do logowania na portalu informacyjnym PUE ZUS zachodzi związek przyczynowo - skutkowy; - zaniechanie wyjaśnienia czy pomiędzy brakiem wiedzy prawniczej oraz informatycznej po stronie Skarżącego należy traktować jako zawinione działanie, które spowodowało uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji ZUS z dnia 28 lutego 2023 r.; - zaniechanie wyjaśnienia czy Skarżący miał faktyczną i realną możliwość odebrania decyzji ZUS z dnia 28 lutego 2023 r. biorąc pod uwagę problemy rodzinne Skarżącego w tym postawę jego żony w ówczesnym czasie, tym samym zaniechanie ustalenia czy pomiędzy problemami rodzinnymi, a uchybieniem terminu do złożenia odwołania zachodzi związek przyczynowo – skutkowy, b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkujące przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a więc nie dokonaniem przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej kontroli decyzji organu administracyjnego, a przez to zaakceptowaniem naruszenia przez ten organ przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 58 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, co zaś prowadziło do oddalenia skargi, pomimo iż podlegała uwzględnieniu tj.: - przyjęciem przez Sąd, iż organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS z dnia 28 lutego 2023 r. wobec stwierdzenia organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi; - zaaprobowaniem przez Sąd naruszenia przepisów proceduralnych polegających na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie wyjaśnienie przyczyny uniemożliwiającej złożenie przez skarżącego odwołania w terminie, a także zaniechanie wyjaśnienia czy Skarżący miał możliwość dostępu do profilu na portalu informacyjnym PUE ZUS po automatycznym jego utworzeniu przez ZUS w momencie złożenia przez Skarżącego wniosku o świadczenie wychowawcze za pośrednictwem bankowości elektronicznej. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Odpowiedź na skargę wniósł Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dochodząc jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Analizując zarzuty kasacyjne w powyżej określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny bada naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest rolą sądu wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. W zarzucie a) autor skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie m.in. art. 77 kpa, który zawiera po cztery paragrafy (§), jednak autor skargi kasacyjnej nie wskazuje precyzyjnie, którego paragrafu naruszenia upatruje w zaskarżonym wyroku WSA. Podobnie w zarzucie b) autor skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie m.in. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zarówno art. 8, jak i art. 78 zawierają paragrafy (§), lecz również w tym przypadku autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia precyzyjnie, które paragrafy według niego naruszono w zaskarżonym wyroku WSA. Tymczasem właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia po pierwsze wynika z nie bez przyczyny ustanowionego przymusu adwokackiego (art. 175 § 1 p.p.s.a.), po drugie jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669). Zważywszy jednak, że wskazane uchybienia nie uniemożliwiają ustalenia granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne warunki, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądowego. Na podstawie tego przepisu można zatem kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. WSA w Rzeszowie wskazał w motywach orzeczenia, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia. Sąd za podstawę ustaleń i kontroli legalności skarżonego rozstrzygnięcia przyjął stan faktyczny ustalony przez organy, który znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Okoliczność, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z wyrażoną przez WSA oceną, nie mogła być skuteczną podstawą do uznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku oddalającego skargę zostało sporządzone w sposób, który ujawnia, dlaczego Sąd I instancji uznał kontrolowane postanowienie za zgodne z prawem, wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a. powodów podzielenia stanowiska zajętego przez organy. Jakkolwiek skarżący kasacyjnie uznaje, że Sąd miał nie poddać gruntownej analizie wszystkich aspektów sprawy, w których, jego zdaniem, występują wątpliwości, tym niemniej to twierdzenie skarżącego kasacyjnie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie oddaje rzeczywistego stanu rzeczy, motywy zaskarżonego wyroku odnoszą się bowiem do kluczowych kwestii prawnych rzutujących na kierunek rozstrzygnięcia. Powołany natomiast w zarzucie skargi kasacyjnej przepis art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższa regulacja prawna nie mogła zostać naruszona przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz ewentualnie poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd pierwszej instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast to, czy dokonana przez WSA ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem dyspozycji art. 3 § 1 p.p.s.a. Nadto, paragraf 2 art. 1 p.p.s.a. wskazuje jakie akty i czynności Sąd może poddać kontroli. Niezrozumiałym jest zatem zarzut jego naruszenia bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie (postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu) poddaje się kontroli ściśle jako akt wymieniony w § 2 art. 3 ppsa. Na wstępie zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie analizie poddano jedynie prawidłowość oceny przez Sąd I instancji, a wcześniej organ odwoławczy - przesłanki uchybienia terminu bowiem do tego odnosi się postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie kontrolowano przesłanek przywrócenia terminu bo w tym konkretnym postępowaniu do Sądu zaskarżono postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu. Wskazać trzeba na słuszne stanowisko Sądu I instancji, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin na wniesienie odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 1-2 k.p.a.). Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W świetle powołanych przepisów organ ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wstępnego, w wyniku którego ustala czy odwołanie złożono w terminie 14 dniowym od dnia doręczenia decyzji, a w związku z tym również czy stronie prawidłowo doręczono decyzję I instancji. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, policzalną i w razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, od sytuacji rodzinnej strony skarżącej, ani od przesłanek warunkujących ewentualne przywrócenie terminu, gdyż obowiązek stwierdzenia, że odwołanie wpłynęło z uchybieniem terminu wynika wprost z ustawy (k.p.a.). Z akt rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że wniosek o wydanie decyzji skarżący złożył za pośrednictwem bankowości elektronicznej, decyzja ZUS z dnia 28 lutego 2023 r. została uznana za doręczoną skarżącemu w dniu 15 marca 2023 r. również w formie elektronicznej. W pouczeniu do decyzji z dnia 28 lutego 2023 r. skarżący został poinformowany o prawie i trybie wniesienia odwołania do Prezesa ZUS, oraz że w sytuacji nieskorzystania z tego prawa, decyzja staje się ostateczna i nie ma możliwości złożenia od niej odwołania. Powyższa decyzja została zobowiązanemu doręczona 15 marca 2023 r. w formie elektronicznej na jego profil na platformie PUE ZUS. Termin do wniesienia odwołania upłynął 29 marca 2023 r., tj. po upływie 14 dni od dnia następującego po doręczeniu decyzji, natomiast odwołanie od niej zostało złożone dopiero 7 sierpnia 2023 r., a więc nie został zachowany przez skarżącego ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Wspomnieć należy, że bankowość elektroniczna podczas składania wniosku wymusza wskazanie adresu email bądź numeru telefonu powiązanego z bankowym kontem elektronicznym, na który wysyłane są powiadomienia o wydaniu decyzji ZUS. Otrzymanie takiego powiadomienia winno skłonić skarżącego do zainteresowania się czy i jaką decyzję otrzymał. Tym bardziej, że składając wniosek skarżący musiał zaakceptować pouczenie, w którym zawarto wspomniane informacje. Nawet jeśli jak twierdzi nie ma dostępu do platformy PUE ZUS, należało zainteresować się własną sprawą w najbliższej siedzibie lub oddziale ZUS, w którym udzielono by skarżącemu informacji jak otrzymać dostęp do platformy, a w konsekwencji decyzji. Nie jest do tego wymagana wiedza prawnicza, ani informatyczna, a jedynie dbałość o własne sprawy. Wobec zaistniałej sytuacji zasadnie Prezes ZUS stwierdził zaskarżonym postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę wobec obiektywnych przesłanek stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji przeprowadzonej analizy za niesłuszne i całkowicie niezrozumiałe należy uznać zarzuty naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Po pierwsze Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bowiem go nie stosował. Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. i to ten przepis winien stanowić trzon zarzutów kasacyjnych. Po drugie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczą wznowienia postępownia administracyjnego. Ani organy ani tym bardziej Sąd nie stosował przepisów dotyczących wznowienia postępowania. Kontrolowane w niniejszym postępowaniu postanowienie dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zostało wydane w trybie zwykłym, a nie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania. Autor skargi kasacyjnej zdaje się mylić procedury postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Na marginesie jedynie wspomnieć należy, że złożenie jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania będzie załatwione innym postanowieniem, aktualnie zaś rozpoznawanym przez Sąd rozstrzygnięciem stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a złożenie wniosku o przywrócenie terminu pozostawało bez wpływu na prawidłowość wydanego postanowienia bowiem przesłanki przywrócenia terminu nie były analizowane w tym postępowaniu, w którym stwierdzono jedynie obiektywnie stan uchybienia terminu. Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi także do wniosku, że ustalenia organu w zakresie doręczenia skarżącemu kasacyjnie decyzji organu I instancji są prawidłowe i należy podzielić stanowisko organu co do rozpoczęcia i zakończenia biegu terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji, prawidłowa jest konkluzja, iż odwołanie zostało złożone przez skarżącego kasacyjnie z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. W związku z tym za trafne uznać należy stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku. Jednocześnie wypada uznać, iż oddalając skargę Sąd ten dysponował prawidłowo i dokładnie zebranym materiałem dowodowym, który przez organ odwoławczy został także należycie oceniony. Tym samym zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia, podobnie jak zarzut naruszenia Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 58 § 1 k.p.a. Trudno się bowiem zgodzić z argumentacją skargi kasacyjnej odnoszącą się do zaniechania wyjaśnienia czy Skarżący miał faktyczną i realną możliwość odebrania decyzji ZUS z dnia 28 lutego 2023 r. w kontekście przywoływanych w zarzutach kasacyjnych problemów rodzinnych Skarżącego, w tym postawę jego żony w ówczesnym czasie, tym samym zaniechanie ustalenia czy pomiędzy problemami rodzinnymi, a uchybieniem terminu do złożenia odwołania zachodzi związek przyczynowo – skutkowy. Ani organy ani tym bardziej Sądy nie maja obowiązku ustalania sytuacji i problemów rodzinnych stron skarżących, czy wyjaśniania postaw współmałżonka w tym zakresie. Organy i Sądy orzekają w granicach prawa wyznaczonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a żadna z tych ustaw nie nakłada na organy i Sądy obowiązku ustalania sytuacji rodzinnej strony skarżącej czy uczestnika postępowania, w kontekście trybu i terminu odebrania decyzji oraz wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. za uzasadnione uznał odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.