I OSK 653/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych powiatu o. i gminy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2356/20 w sprawie ze skargi E. D.L., T. D-L., E.W., F.W, M.G., X.G., P.G., E.L., N.L., P-X.L.,P.L., S.L., F.L. i J.L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 sierpnia 2020 r. nr GZ.rn.625.355.2017 w przedmiocie reformy rolnej postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wyrokiem z 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2356/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. D.L., T. D-L., E.W., F.W, M.G., X.G., P.G., E.L., N.L., P-X.L.,P.L., S.L., F.L. i J.L. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 sierpnia 2020 r. nr GZ.rn.625.355.2017, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 6 listopada 2017 r. nr SPN.IV.7515.11.2016 i zasądził na rzecz skarżących koszty sądowe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła gmina B. oraz powiat o. Zarządzeniem z 4 czerwca 2025 r. wyznaczono termin rozprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na 12 listopada 2025 r. Przy piśmie z 16 października 2025 r. pełnomocnik skarżących poinformowała o śmierci skarżącego E.L. zamieszkałego w B., wskazując jednocześnie, że informację powyższą powzięła od rodziny wymienionego, nie posiada przy tym wiedzy o dokumentach potwierdzających następstwo prawne. Zarządzeniem z 20 października 2025 r. wezwano skarżącą do nadesłania odpisu aktu zgonu wymienionego, w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania – na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Postanowieniem z 12 listopada 2025 r. odroczono rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego zgon skarżącego E.L. Tego samego dnia wpłynęło do sądu kolejne pismo pełnomocnika wraz z dokumentami mającymi potwierdzać następstwo prawne po wymienionym. Wskazane dokumenty zostały przez sąd uznane za niewystarczające, albowiem w istocie nie stanowią one dokumentów urzędowych wytworzonych przez państwo obce ale jedynie tłumaczenie wydruku strony internetowej. Wobec powyższego zarządzeniem z 13 listopada 2025 r. ponownie wezwano pełnomocnika do nadesłania aktu poświadczenia dziedziczenia po wymienionym wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, sporządzonego w formie właściwej dla prawa spadkowego w B. – w terminie 14 dni pod rygorem zawieszenia postępowania. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2025 r. zawieszono postępowanie w oparciu o art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na niewykonanie przez pełnomocnika skarżących zarządzenia z 13 listopada 2025 r. Zarządzeniem w tym samym dniu zwrócono się do Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w B. – na adres Ambasady Rzeczypospolitej w B. – o uzyskanie od organu państwa przyjmującego dokument urzędowy potwierdzający zgon E.L. – zamieszkałego w B., pod adresem: [...] E., O. R. [...] oraz o nadesłanie wskazanego dokumentu do Naczelnego Sądu Administracyjnego – w terminie 30 dni. Pismem z 6 lutego 2026 r. Wydział Konsularny Ambasady RP w B. przesłał do tutejszego Sądu odpis aktu zgonu sporządzony na nazwisko E.L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd zawiesza postępowanie z urzędu m.in. w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wobec treści wskazanego przepisu zawieszenie postępowania z urzędu w razie zaistnienia okoliczności opisanych w art. 124 p.p.s.a. ma charakter obligatoryjny, sąd nie ma zatem możliwości podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia, bowiem z mocy prawa zobowiązany jest do zawieszenia postępowania. Śmierć strony postępowania jest przesłanką obligatoryjną zawieszenia postępowania do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. W przepisie tym ustawodawca wyszczególnił sytuacje, których wystąpienie spowoduje podjęcie z urzędu zawieszonego postępowania. Z nadesłanego aktu zgonu wynika, że skarżący E.L. zmarł [...] lipca 2023 r., a zatem na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Stosownie do art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., informacja ta obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do zawieszenia postępowania kasacyjnego, do momentu ustalenia następców prawnych zmarłego. Postanowieniem z 19 grudnia 2025 r., na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 in fine p.p.s.a., zawieszono postępowanie z uwagi na niewykonanie przez pełnomocnika skarżących zarządzenia. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono równocześnie że z uwagi na brak w aktach aktu zgonu E.L. postępowanie nie może być zawieszone z uwagi na jego śmierć. Obecnie, Naczelny Sąd Administracyjny dysponuje aktem zgonu wymienionego, co umożliwia równocześnie podjęcie zawieszonego ww. orzeczeniem postępowania i zawieszenie postępowania z uwagi na przyczynę określoną w art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 i art. 128 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.