I OSK 648/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.A., B.B., C.C., D.D., E.E. i F.F. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej A.A., B.B., C.C., D.D., E.E. i F.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 814/25 w sprawie ze skarg A.A., B.B., C.C., D.D., E.E. i F.F. oraz G.G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 lutego 2025 r. nr DO3.7611.6.2021.EK w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 814/25 oddalił skargi A.A., B.B., C.C., D.D., E.E. i F.F. oraz G.G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 lutego 2025 r. nr DO3.7611.6.2021.EK w przedmiocie umorzenia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A.A., B.B., C.C., D.D., E.E. i F.F. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt K 2/22. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zawieszenie postępowania jest uzasadnione, ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na naruszeniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491; dalej: "ustawa nowelizująca") i niezgodności przyjętej przez Sąd I instancji interpretacji tego przepisu z Konstytucją RP. Zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, nie jest też uprawniony pogląd Sądu I instancji, że strony nic nie tracą na kontynuowaniu postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ w przyszłości będą mogły złożyć wniosek w trybie art. 145a k.p.a. o wznowienie postępowania. Sąd I instancji nie wziął bowiem pod uwagę, że bardzo krótki, bo zaledwie miesięczny termin na złożenie takiego wniosku w (cyt.) "wielu losowych przypadkach może nie zostać dotrzymany". Przykładowo (cyt.) "śmierć strony, niewyjaśniony status spadkobierców, ciężka choroba połączona z hospitalizacją, wyjazd zagraniczny czy nawet tymczasowe aresztowanie (...) mogą uniemożliwić złożenie takiego wniosku", co może skutkować utratą prawa własności lub prawa do odszkodowania za szkody spowodowane bezprawnym działaniem organów Państwa. Wnoszący skargę kasacyjną zwrócili też uwagę na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których zawieszono postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - powinien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest również rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania, sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym wskazać należy, że z udostępnionych przez Trybunał Konstytucyjny informacji o sprawach (https://trybunal.gov.pl) wynika, iż wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa - z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP zarejestrowano pod sygn. akt K 2/22 i sprawa oczekuje na rozpoznanie. Termin jej rozpoznania nie został jednak jeszcze wyznaczony. Kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie skład orzekający pragnie dodać, że w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to skarżący – na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. – będą uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Nie zostaną zatem pozbawieni obrony swoich praw. Zgodnie z art. 272 § 2 p.p.s.a., w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany w tym przepisie termin jest wystarczający na podjęcie działań przez strony zgodnie z własnym interesem, zwłaszcza takie, które są reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tym samym stanowiska prezentowanego w orzeczeniach przywołanych w skardze kasacyjnej a przychyla się do poglądu wskazywanego aktualnie, przykładowo w postanowieniach tego Sądu z: 11 maja 2026 r. I OSK 524/26, 21 stycznia 2026 r. I OSK 1989/25, 12 grudnia 2025 r. I OSK 1873/25, 5 listopada 2025 r. I OSK 1613/25, z 24 października 2025 r. I OSK 1553/25, 10 października 2025 r. I OSK 1464/25, z 7 października 2025 r. I OSK 1311/25, 26 września 2025 r. I OSK 1287/25, czy z 18 września 2025 r. I OSK 1270/25. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.