I OSK 645/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] w K. o zawieszenie postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej C.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 471/23 w sprawie ze skargi C.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2023 r. nr SKO 4220.2.2023 w przedmiocie odebrania zwierząt postanawia: odmówić zawieszenia postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 14 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 471/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę C.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z [...] czerwca 2023 r. nr SKO 4220.2.2023 w przedmiocie odebrania zwierząt. Skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Stowarzyszenie [...] w K. wniosło o zawieszenie postępowania kasacyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko C.Z., oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 35 ust. 1a w zw. z art. 6 ust. 1a i 2 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt, przed Sądem Rejonowym w O. II Wydziałem Karnym, sygn. akt II K [...]/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z treści powołanego przepisu wynika, że zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, który powinien rozważyć, czy celowe jest wstrzymywanie biegu sprawy. Celowość zawieszenia postępowania powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi zatem być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 14 grudnia 2023 r., II GSK 271/23; z 15 maja 2023 r., II FSK 1210/20; uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08). Sąd powinien ocenić także wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie sprawy karnej o sygn. akt II K [...]/23 toczącej się z oskarżenia publicznego przed Sądem Rejonowym w O. II Wydział Karny przeciwko skarżącej, oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 35 ust. 1a w zw. z art. 6 ust. 1a i 2 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, nie jest istotne z punktu widzenia realizacji niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego i nie ma bezpośredniego wpływu na wynik tego postępowania. Nawet bowiem zaistnienie merytorycznego powiązania sprawy sądowoadministracyjnej i sprawy karnej nie oznacza automatycznie zasadności wniosku o zawieszenie postępowania sądowego. Wyjaśnić należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ww. ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2022 r. poz. 572; dalej: "ustawa"). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu, schronisku dla zwierząt, azylowi dla zwierząt lub Centralnemu Azylowi dla Zwierząt, o którym mowa w ustawie z 4 listopada 2022 r. o Centralnym Azylu dla Zwierząt (Dz.U. poz. 2375), jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Przepis art. 6 ust. 2 ustawy zawiera natomiast otwarty katalog zachowań, które należy kwalifikować jako znęcanie się nad zwierzętami. Jak natomiast stanowi art. 35 ust. 1 ustawy, kto zabija, uśmierca zwierzę albo dokonuje uboju zwierzęcia z naruszeniem przepisów art. 6 ust. 1, art. 33 lub art. 34 ust. 1-4 podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Po myśli ust. 1a tej samej karze podlega ten, kto znęca się nad zwierzęciem. Ustawa o ochronie zwierząt przewiduje zatem różne rodzaje indywidualnych sankcji prawnych stosowanych względem podmiotów, które dopuszczają się znęcania nad zwierzętami. Wydanie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, nie zostało przez ustawodawcę skorelowane ze stwierdzeniem odpowiedzialności karnej z art. 35 ustawy. Organy administracji publicznej mają pełną możliwość przeprowadzenia dowodów zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i samodzielnego ustalenia stanu faktycznego w celu podjęcia środków prawnych polegających na orzeczeniu o odebraniu zwierząt. Zakończenie postępowania w sprawie karnej nie jest zatem niezbędne dla oceny legalności decyzji w sprawie dotyczącej odebrania zwierząt czy oceny prawidłowości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taką legalność badającego. Postępowanie administracyjne i postępowanie karne to dwa różne rodzaje postępowań, z których każde realizuje swoje własne cele. Istotnie, w pewnych sytuacjach mogą zachodzić określone związki między tymi postępowaniami (np. możliwość wykorzystania dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym w procedurze administracyjnej), niemniej procedura administracyjna zawiera wystarczające uregulowania i instrumenty prawne umożliwiające organom dokonanie wszelkich niezbędnych ustaleń faktycznych pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest dokonanie oceny działań organów administracyjnych pod kątem zgodności z procedurą administracyjną i przepisami materialnymi prawa administracyjnego, natomiast zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zbadanie w granicach skargi kasacyjnej prawidłowości tej oceny. Skoro nie ma zależności o charakterze prejudycjalnym między postępowaniem administracyjnym i karnym, tym bardziej takiej zależności brak między tymże postępowaniem karnym a postępowaniem sądowoadministracyjnym. Analiza zgodności z prawem działań organów administracji publicznej w zakresie gromadzenia i oceny dowodów oraz dokonanych na tej podstawie ustaleń w zakresie warunków przebywania zwierząt, a zwłaszcza kontrola kasacyjna stanowiska zajętego w tym zakresie przez Sąd I instancji, nie wymaga więc oczekiwania na ustalenia postępowania karnego w sprawie o sygn. akt II K [...]/23. Warto też zauważyć, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany jedynie ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Wydanie prawomocnego wyroku skazującego w tej sprawie to nie tylko zdarzenie niepewne, ale i najprawdopodobniej odległe czasowo. Do momentu uprawomocnienia się natomiast takiego wyroku to w gestii sądu administracyjnego pozostaje ocena ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 192 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odmówił zawieszenia postępowania kasacyjnego.