I OSK 623/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 916/23 w sprawie ze skargi B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 916/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2, w części dotyczącej początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; II. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej B.D. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z 19 kwietnia 2022 r. B.D. (dalej: "Wnioskodawczyni"/"Skarżąca") reprezentowana przez radę prawnego zwróciła się do Burmistrza B. (dalej: "Burmistrz"/"organ I instancji") o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. Burmistrz odmówił przyznania dochodzonego świadczenia, ze wskazaniem na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej: "u.ś.r."). Na skutek odwołania, Kolegium decyzją z 14 lipca 2022 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i dokonało wykładni prawa materialnego, na podstawie którego organ I instancji odmówił wnioskowi. Rozpoznając ponownie wniosek Burmistrz, decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...], ponownie odmówił przyznania Skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu ponownie podał, że zachodzi negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r. W odwołaniu Skarżąca podniosła, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. K 38/13 przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na datę powstania niepełnosprawności. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium") z [...] lutego 2023 r. nr [...] uchylono decyzję Burmistrza w całości i jednocześnie przyznało Skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką od 1 listopada 2022 r. Kolegium po raz wtóry wskazało, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi bezpośredni skutek, to zmodyfikowany przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w dopełnieniu art. 17 ust. 1 tej ustawy może być stosowany. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przesłanką negatywną do przyznania świadczenia jest data powstania niepełnosprawności u matki Skarżącej. Natomiast przeszkodę do przyznania wnioskowanego świadczenia stanowiło pobieranie przez Wnioskodawczynię specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, pomimo wniosku strony, nie została przez Burmistrza uchylona. Niemniej jednak, w dniu rozstrzygania sprawy przez Kolegium upłynął okres, na który Skarżącej przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy. Ustalono ponadto, że Skarżąca nie ponowiła wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego, a zatem od 1 listopada 2022 r. spełnia przesłanki o przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. We wspominanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2, w części dotyczącej początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd I instancji zauważył, że wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką, Wnioskodawczyni wystąpiła z żądaniem uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, na podstawie art. 155 K.p.a. Wobec tego, jeszcze przed pierwszą decyzją odmowną (z dnia [...] maja 2022 r.) stanowisko Wnioskodawczyni było jednoznaczne i sprowadzało się do złożenia nie tylko wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale także wniosku o uchylenie prawa do zasiłku dla opiekuna z dniem 31 marca 2022r., na podstawie art. 155 K.p.a. Na tę okoliczność uwagę zwróciło Kolegium przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2022 r. Uchylając decyzję Kolegium naprowadziło, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zawarte zostało także żądanie uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Niezależnie od tego, przed wydaniem powtórnej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Burmistrz zignorował strony z 14 października 2022 r., w którym pełnomocnik Skarżącej ponowił oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dotyczące uchylenia, na podstawie art. 155 K.p.a., decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zatem w sytuacji, gdy o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna rozstrzygał ten sam organ, obowiązkiem Burmistrza było równoległe procedowanie w przedmiocie obu zgłoszonych żądań (o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz u uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna). Tymczasem organ I instancji wniosku o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna w ogóle nie rozpoznał, natomiast Kolegium orzekając reformatoryjnie przyznało świadczenie pielęgnacyjne dopiero po ustaniu okresu, na który przyznany był specjalny zasiłek opiekuńczy, tj. od 1 listopada 2022 r. Konkluzja jest więc taka, że na skutek wadliwego procedowania doszło do naruszenia przepisów postępowania i w konsekwencji prawa materialnego (art. 27 ust. 5 u.ś.r.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. - poprzez uwzględnienie przez Sąd skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w części pomimo braku wskazania jakichkolwiek przepisów postępowania, których naruszenia przy wydaniu decyzji dopuściło się Kolegium, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. - poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, skoro: - postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Burmistrza B. z dnia [...].11.2021r., znak [...] przyznającej skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy zostało przez Burmistrza B. umorzone jako bezprzedmiotowe zainicjowane wnioskiem skarżącej postępowanie o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy stanowiło odrębne postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym (art. 155 k.p.a.), na bieg którego organ odwoławczy nie miał żadnego wpływu (a konieczność rozpatrzenia wniosku skarżącej organ odwoławczy wskazywał Burmistrzowi w toku rozpatrzenia sprawy - bezskutecznie}, a strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie skorzystała z żadnych przysługujących jej prawnych środków zwalczania bezczynności Burmistrza B. w tym zakresie; 3) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - poprzez wadliwe uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. jedynie w zakresie początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co skutkuje: - pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji odwoławczej (ostatecznej) nie posiadającej samodzielnego bytu prawnego, bo orzekającej o przyznaniu B.D. świadczenia pielęgnacyjnego bez określenia czasokresu jego pobierania, - brakiem możliwości wydania przez organ odwoławczy, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzji respektującej normę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., która dla wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy wymaga każdorazowo także rozstrzygnięcia o bycie prawnym decyzji pierwszoinstancyjnej, - koniecznością rozstrzygnięcia jednej sprawy administracyjnej dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dwoma decyzjami "cząstkowymi" organu odwoławczego, wydanymi w różnych, odległych od siebie datach. II. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj.: art. 17 ust 5 pkt 1 lit b) w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - poprzez wadliwą wykładnię skutkującą błędnym przyjęciem, iż świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać za okres, w którym strona - pomimo złożonego wniosku o uchylenie decyzji - pobrała specjalny zasiłek opiekuńczy wypłacony na jej podstawie. Podnosząc powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie oddalenie skargi a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wniesiono również o rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. ; dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które NSA rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach złożonej skargi kasacyjnej. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z uwagi na to, że w realiach rozpatrywanej sprawy zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią w istocie konsekwencję naruszenia przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty kasacyjne mogą być rozpoznane łącznie i we wzajemnym powiazaniu. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyznaczonych wyżej granicach kontrola prawidłowości zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki warunkujące do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką legitymującą się orzeczeniem o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do tego, czy w okresie od 1 kwietnia 2022 r. (a więc od miesiąca, w którym wpłynął do organu wniosek skarżącej z 13 kwietnia 2022 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego) do 31 października 2022 r. skarżącej przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, w sytuacji gdy skarżąca miała przyznany, wcześniejszą decyzją Burmistrza z [...] listopada 2021 r. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem opieki nad matką, przez co zachodził w tym okresie zbieg obu świadczeń, jako przyznanych z tego samego tytułu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Kolegium stanowiły, aktualne na dzień jej wydania, przepisy u.ś.r., regulujące zasady przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W myśl z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zatem z przepisów tych jasno wynika, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie jedno z tych świadczeń. Wyklucza to możliwość jednoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. W tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych strona może bowiem otrzymać wyłącznie jedno ze świadczeń. Przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. W sytuacji bowiem, gdy strona ma przyznane decyzją administracyjną prawo do określonego świadczenia, brak jest podstaw prawnych, aby zakazać stronie prawa do jego pobrania. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. specjalny zasiłek opiekuńczy, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest bowiem możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie. Dalej należy wskazać, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można jednak traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane). W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Oczywistym jest bowiem, iż określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro zaś - jak wyżej wskazano - nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest jednoznaczna rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia (por. wyrok NSA z 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1380/23; wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 1433/23 publik. CBOSA) Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Burmistrz B. decyzją z [...] listopada 2021 r., przyznał skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r. Następnie wnioskiem z 13 kwietnia 2022 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zaznaczyć w tym miejscu również należy, że skarżąca od początku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. W ocenie NSA - mając na względzie ust. 2 art. 24 u.ś.r., jak i okoliczność, że decyzja o przyznaniu zasiłku opiekuńczego została wydana za zgodą strony i nie była kwestionowana oraz pozostała w obrocie prawnym od 1 listopada 2021 r. do dnia 31 października 2022 r., należało uznać, że brak było prawnej możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, tj. od 1 kwietnia 2022 r. (zgodnie z jej żądaniem). Skoro zaś – jak wyżej wskazano – nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest brak uprawnień do uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że wraz ze złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła także wniosek o uchylenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Burmistrz B. nie rozpoznał tego wniosku, a skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień w zakresie zwalczania bezczynności organu. Doprowadziło to do sytuacji, że w trakcie procedowania wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego upłynął termin, na który został przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy. Godzi się w związku z tym zaznaczyć, że skład orzekający akceptuje wykładnię i praktykę stosowania przepisów przewidujących możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych, zgodnie z którą dokonuje się tego ze skutkiem "na przyszłość" (ex nunc) czyli do takich decyzji, które nie zostały jeszcze "skonsumowane", a zatem takich, których cel nie został jeszcze zrealizowany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2012 r., I GSK 1429/11 oraz z dnia 14 czerwca 2016 r. II OSK 2468/14 publik. CBOSA). Niezasadne jest zatem stanowisko Sądu I instancji, które sprowadza się do możliwości uchylenia prawa skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego, mimo że prawo to zostało już skonsumowane. Tym samym za słuszne należy uznać stanowisko Kolegium, iż świadczenie pielęgnacyjne można było przyznać z uwzględnieniem daty, do której zostało przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, który wypłacany był do końca listopada 2022 r. Z tą datą ostatecznie przestała istnieć przesłanka negatywna do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o które wnioskowała skarżąca. Oznacza to, że SKO dokonało prawidłowej wykładni zarówno przepisu art. 27 ust. 5 pkt 5, jak i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.ś.r. a w konsekwencji brak było podsatw do zastosowania przez Sąd Wojewódzki art. 145 §1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Uznając zatem zasadność zarzutów skargi kasacyjnej i stwierdzając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz w oparciu o art. 151 tej ustawy skargę B.D. oddalił. Jednocześnie uwzględniając okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zażądała jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.