I OSK 6/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1948/22 w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 13 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz E.L. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 5 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1948/22), oddalił skargę E.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 13 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W motywach w/w wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że Wójt Gminy [...], decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr [...], odmówił E. L. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że co prawda matka skarżącej nie jest osobą samodzielną bo jest osobą leżącą i bezwzględnie wymaga pomocy osób drugich, zaś skarżąca opiekując się matką wykonuje wszelkie niezbędne czynności życia codziennego, takie jak: wykonywanie ćwiczeń gimnastycznych, przygotowywanie posiłków, dbanie o higienę intymną, pranie ubrań i pościeli, kąpiel i wszelkie czynności higieniczne, jednakże na podstawie zgromadzonej dokumentacji nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność matki skarżącej. Natomiast z informacji uzyskanych od strony wynika, że na pewno niepełnosprawność matki nie powstała przed jej 25. rokiem życia w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Tym samym organ uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej: "u.ś.r."), co skutkowało odmową przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, po rozpoznaniu odwołania E. L., decyzją z dnia 13 października 2022 r. nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, mimo dokonania przez ten organ wadliwej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przy rozważaniu kwestii prawa do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne było bowiem wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). Tym niemniej, zdaniem Kolegium, w badanej sprawie nie zachodził jednak związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sparowania przez nią opieki nad matką. Niepełnosprawność (niezdolność do samodzielnej egzystencji ) matki skarżącej powstała w dniu 6 listopada 2019 r., jednak skarżąca nie podjęła się wówczas opieki nad chorą matką, lecz nadal prowadziła działalność gospodarczą w Anglii, a po powrocie do kraju do dnia 1 kwietnia prowadziła gospodarstwo rolne. Rezygnacja z samozatrudnienia, a następnie z pracy w gospodarstwie rolnym nie miała zatem związku z koniecznością opieki nad matką. Ostatecznie Kolegium stwierdziło, że nie kwestionuje złego stanu zdrowia matki skarżącej, jednak uznało, iż nie sposób było przyjąć, że skarżąca nie mogła pogodzić sprawowania opieki z pracą w gospodarstwie rolnym, i z tego powodu musiała aż zrezygnować z prowadzenia gospodarstwa. W szczególności bowiem niepełnosprawna matka miała - poza skarżącą - jeszcze dwoje innych dzieci mieszkających w pobliżu, a które również były zobowiązane względem niej do alimentacji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wniosła o uchylenie w/w decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust 1 u.ś.r. przez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymagał przez nią rezygnacji z zatrudnienia. Oddalając skargę, Sąd Wojewódzki stwierdził, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła, aby w jej sytuacji rodzinnej, konieczna była rezygnacja przez nią z dotychczasowego zatrudnienia lub niepodejmowanie pracy zawodowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że strona nie spełniła przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki. Z materiału dowodowego sprawy w żaden sposób nie wynikało bowiem, aby opieka nad niepełnosprawną matką, sprawowana przez skarżącą, wykluczała podjęcie przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia. Przede wszystkim Sąd Wojewódzki podzielił pogląd Kolegium, że w niniejszej sprawie nie można było przyjąć, iż opieki nad niepełnosprawną matką nie można było zorganizować czy też zabezpieczyć przy współudziale pozostałych osób zobowiązanych do alimentacji oraz przy uzyskaniu pomocy w opiece przez usługi opiekuńcze realizowane w ramach polityki społecznej prowadzonej przez państwo w taki sposób, aby skarżąca nie musiała rezygnować z podejmowania zatrudnienia lub podejmowania pracy choćby w ograniczonym zakresie czasowym. Należało bowiem, w ocenie Sądu, mieć na uwadze na potencjalną pomoc rodzeństwa skarżącej, które również było zobowiązane względem matki do jej alimentacji. Jak wskazywał bowiem Sąd, ocena związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem nie może się ograniczać do badania wyłącznie dwóch elementów stanu faktycznego: sprawowania opieki i faktu posiadania wymaganego przepisami orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Niezależnie przy tym od potencjalnej możliwości skorzystania przez skarżącą z pomocy rodzeństwa (do czego skarżąca w ogóle się nie odniosła) zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie był także – w ocenie Sądu Wojewódzkiego - tego rodzaju, ażeby zmuszał stronę do definitywnej rezygnacji z aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z tej przyczyny Sąd Wojewódzki – w ślad za organem odwoławczym – stwierdził, że nie kwestionuje złego stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności udzielania jej pomocy przez córkę (do czego zresztą była zobowiązana zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), jednak sama konieczność sprawowania opieki nie stanowiła - w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. - samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Biorąc zaś pod uwagę możliwość skorzystania przez skarżącą z pomocy rodzeństwa w sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną matką – zdaniem Sądu - organy w sposób prawidłowy dokonały wykładni przepisów u.ś.r. i odmówiły skarżącej wnioskowanego świadczenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. L.. Zaskarżając wyrok Sądu Wojewódzkiego w całości, skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.: 1. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615) - poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą oraz w sprawie nie występuje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną podczas gdy taki związek niewątpliwie istnieje,. 2. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615) - poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że żyją jeszcze inne osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny w stopniu pierwszym, które jednak są osobami nie dającymi rękojmi sprawowania należytej opieki nad osobą niepełnosprawną z uwagi na własny stan zdrowia i inne obowiązki oraz żaden przepis prawa nie przewiduje kryteriów wyboru opiekuna z grupy osób na których ciąży obowiązek alimentacyjny w tym samym stopniu. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie, ponieważ żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczała się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt p.p.s.a.: tj. na obrazie prawa materialnego i w zakresie zarzutu błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 615) okazała się uzasadniona. Nie jest bowiem prawidłowe stanowisko Sądu I instancji (a wcześniej organu), że w niniejszej sprawie decydujące znaczenie dla odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką miała okoliczności, iż skarżąca posiadała rodzeństwo, które - jako zobowiązane w równym stopniu do alimentacji względem matki – mogło pomóc skarżącej w sprawowaniu opieki nad matką. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z treścią art. art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powołany przepis u.ś.r. określa przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, których spełnienie jest konieczne, by danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Norma ta formułuje warunek rezygnacji (zaprzestania) lub niepodejmowania zatrudnienia (bądź innej pracy zarobkowej), który należy brać pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanek koniecznych do ustalenia prawa do ww. świadczenia. W jej świetle przyjąć należy, że strona ubiegająca się o ustalenie tego prawa powinna sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który obiektywnie zmusza ją do rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia, bądź wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej). Istotną jest tu także ocena, czy zakres sprawowanej opieki wypełnia ustawowe przesłanki, warunkujące ustalenie tego prawa i stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową. Z przepisu tego nie wynika natomiast, aby przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność istnienia, oprócz wnioskodawcy, jego rodzeństwa należącego do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i uprawnionych do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Powołany przepis wśród wyraźnie określonych negatywnych i pozytywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie przewiduje takiej negatywnej przesłanki. Podkreślenia w tym miejscu też wymaga, iż powyższa kwestia była wielokrotnie omawiana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ukształtowane orzecznictwo stanęło na stanowisku – za którym opowiada się również skład orzekający w niniejszej sprawie - że w takiej sytuacji nie powinno być podważane, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem, gdy jeden z uprawnionych w pierwszej kolejności członków rodziny zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego tylko powodu, że żyją inni członkowie rodziny w takim samym stopniu zobowiązani do alimentacji. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą więc zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji, gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inni członkowie rodziny, którzy również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (zob. np. wyroki NSA z: 9 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1397/23, 9 maja 2024 r., sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 925/21). Stwierdzić zatem trzeba, że z treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie wynika, aby przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność istnienia, oprócz skarżącej, rodzeństwa uprawnionego do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ma bowiem niejako zastępować otrzymywanie przez opiekuna wynagrodzenia za pracę, które otrzymywałby, gdyby pracował. Podejmując decyzję o rezygnacji z zatrudnienia lub o jego niepodejmowaniu opiekun podejmuje zatem w tym zakresie decyzję indywidualnie. Nie musi jej uzgadniać z innymi członkami rodziny i uzależniać od otrzymywania od nich jakiegokolwiek wsparcia. Rezygnacja z formy aktywności, jaką jest wykonywanie określonego zawodu i możliwość w związku z tym wystąpienia o przyznanie świadczenia opiekuńczego nie jest więc – w tym sensie – uwarunkowana strukturą czy liczebnością danej rodziny. W związku z tym odmowa przyznania świadczenia opiekuńczego nie może być uzasadniania faktem, że w danym przypadku istniały jeszcze inne osoby, które mogłyby zaangażować się w pomoc w opiekę nad osobą niepełnosprawną. Czym innym bowiem jest obowiązek alimentacyjny, uregulowany w art. 135 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego a czym innym - prawo do otrzymywania świadczenia opiekuńczego. W rezultacie, w sytuacji w której jeden z członków rodziny podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną i z tego powodu występuje o przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, brak jest podstaw do odmowy tego świadczenia tylko z tego powodu, że w danej rodzinie istnieją jeszcze inne osoby, które taką opiekę mogły sprawować albo partycypować w kosztach wynagrodzenia dla opiekuna. W konsekwencji, choć w danym przypadku obowiązek alimentacyjny może obciążać kilka osób jednocześnie (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), to ponieważ brak jest regulacji prawnej, która przewidywałaby, że w takiej sytuacji wyłączone byłoby prawo do ubiegania się przez osobę sprawującą opiekę o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, argumentacja oparta na istnieniu obowiązku alimentacyjnego pozostałej dwójki rodzeństwa skarżącej wobec matki nie miała żadnego znaczenia. Rację ma zatem autor skargi kasacyjnej, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do badania alternatywnych sposobów zapewnienia matce skarżącej niezbędnej opieki przez pozostałe osoby zobowiązane względem niej do alimentacji, w sytuacji gdy to skarżąca pozostaje w pełnej dyspozycji niepełnosprawnej matki, udzielając jej wszechstronnej pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia. Wielość osób, które potencjalnie mogłyby sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną nie daje podstawy do podważania faktu sprawowania opieki przez osobę, która w sposób niejako zinstytucjonalizowany się jej podjęła, rezygnując bądź nie podejmując z tego powodu aktywności zawodowej i ubiegając się o świadczenie z tego tytułu. Nie były również uzasadnione twierdzenie Sądu, że skarżąca, sprawując opiekę nad matką, mogła być w obowiązkach opiekuńczych wspomagana przez pomoc publiczną. Skoro bowiem istnieje podstawa prawna by osoba bliska mogła w związku ze sprawowaną osobiście opieką nad chorym członkiem rodziny ubiegać się o przyznanie świadczenia opiekuńczego, to uzasadnianie odmowy przyznania tego rodzaju świadczenia faktem, że skoro w opiece nad niepełnosprawnym opiekun mógłby uzyskać wsparcie ze strony pomocy państwowej i w związku z tym nie był zmuszony rezygnować w całości z zatrudnienia, nie miało podstaw prawnych. Żaden przepis nie wprowadza bowiem takiej zależności. Z uwagi zatem na powyższe, konieczne stało się w tej sytuacji uchylenie zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Odmowa przyznania świadczenia z analizowanych wyżej przyczyn spowodowała, że de facto ani Sąd I instancji, ani organy nie rozważały czy w ustalonym stanie faktycznym istnieje bezpośredni i ścisły związek między niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaną przez nią opieką nad matką – w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z tej też przyczyny, na obecnym etapie postępowania, ocena przez Sąd Kasacyjny zarzutu naruszenia 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą oraz że w sprawie nie występuje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną podczas gdy taki związek niewątpliwie istnieje, jest przedwczesna. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy, organ I instancji - uwzględniając wskazaną powyżej wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. – oceni, czy ustalony stan faktyczny pozwala na przyjęcie, czy też nie, że stan zdrowia matki skarżącej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki wymaga rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy zawodowej przez skarżącą oraz czy występuje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem zatrudnienia) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną i – z mocy art. 188 w zw. z art. 193 i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za obie instancje oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.