Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 586/21

I OSK 586/21 - Wyrok NSA z 2024-05-09

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
9 maja 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej w Lublinie skargi kasacyjnej K.K. i J.K., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 685/19, w sprawie ze skargi K.K. i J.K., na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego, i Kartograficznego w Lublinie, z dnia [...] października 2019 r. nr IGK-II.7221.1.91.2018.EP, w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, , oddala skargę kasacyjną.,

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 20 października 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 685/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.K. i J.K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z [...] października 2019 r. nr IGK-II.7221.1.91.2018.EP w przedmiocie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddalił skargę. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyli K.K. i J.K., zastępowani przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji: I. naruszenie przepisów postępowania, gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7, art. 7a § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako k.p.a.) poprzez brak zebrania oraz wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych w sprawie dowodów oraz rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych oraz wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na niekorzyść strony postępowania, a także naruszenia zasady przekonywania; 2) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania i uzasadnienia podstawy prawnej decyzji, gdy naruszenie ww. przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3) art. 153 i art. 170 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu, kiedy należało skargę uwzględnić wobec związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 657/18; 4) art. 151 p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu w sprawie i oddaleniu skargi, gdy skargę należało uwzględnić; II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2022 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przez organ administracji, gdy brak było podstaw do zmian ewidencji gruntów i budynków w zakresie przedmiotowym określonym decyzją Starosty Powiatowego w B. z [...] września 2018 r. nr GK.6620.7.5.2016.JM utrzymanej w mocy decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie z [...] października 2019 r. nr IGK-II.7221.1.91.2018.EP. Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie. Organ i uczestnicy postępowania nie złożyli odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego została oddalona. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 200 4r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Skarga kasacyjna powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Naruszenie prawa może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie. Ponadto dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Należy podkreślić, że trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). W świetle art. 174 p.p.s.a. wskazanie szeregu przepisów prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdego z nich, jest nieprawidłowe. Pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo). Należy w tym miejscu podkreślić, że skoro sąd pierwszej instancji miałby dopuścić się naruszenia normy prawnej wynikającej z kilku przywołanych przepisów prawa, to ze skargi kasacyjnej powinna wynikać treść tej zrekonstruowanej normy prawa. Nie jest zatem wystarczające zarzucenie naruszenia kilku przepisów prawa pozostających w ocenie kasatora w związku ze sobą - bez wykazania, że wynika z nich norma prawa, która miałaby zostać naruszona przez sąd pierwszej instancji. Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego". Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Przedstawienie powyższych uwag na temat wymogów dotyczących konstrukcji skargi kasacyjnej było konieczne ze względu na to, że oceniana skarga kasacyjna w znacznej mierze ich nie spełnia. W petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie szeregu przepisów prawa, jednakże w uzasadnieniu nie zrekonstruowano norm prawa wynikających ze zbitek przepisów, nie przedstawiono wyczerpującej argumentacji wyjaśniającej zarówno istotę naruszeń prawa, których dopuścił się Sąd I instancji, jak i określającej prawidłowy sposób wykładni i zastosowania naruszonych przepisów. Uchybienia te osłabiają skuteczność skargi kasacyjnej, ponieważ ograniczają możność przeprowadzenia kontroli zaskarżonego wyroku poprzez pryzmat zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Tym niemniej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zwolniony z obowiązku rozpoznania skargi kasacyjnej. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 153 i art. 170 p.p.s.a., polegającego na jego niezastosowaniu. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie należało skargę uwzględnić wobec związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 657/18. Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 657/18, uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] listopada 2018 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] z [...] września 2018 r. o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], w stosunku do działek o numerach [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano na braki w zakresie rzeczywistego odniesienia się przez organ drugiej instancji do zarzutów i argumentów powoływanych przez skarżących w toku postępowania odwoławczego i stwierdzono, że uchybienia w tym zakresie pozostają w sprzeczności z treścią art. 107 § 3 k.p.a., ale przede wszystkim nie pozwalają na przyjęcie, iż organ odwoławczy zrealizował wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, to jest że na skutek wniesionego odwołania ponownie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie, z jednoczesnym rozważeniem zarzutów podniesionych w odwołaniu, do których organ odwoławczy winien odnieść się w sposób szczegółowy. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W wytycznych do dalszego postępowania wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy będzie kierował się przedstawionymi wyżej wskazaniami, rozważy zarzuty i wnioski skarżących i w wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., w sposób szczegółowy przedstawi ustalenia faktyczne i ocenę prawną, z jednoczesnym odniesieniem się do zarzutów formułowanych przez skarżących w toku postępowania. Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy zrealizował wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 657/18. Zaskarżona decyzja, tak jak oczekiwał tego sąd pierwotnie orzekając w sprawie, zdaniem Sądu I instancji zawiera obszerną i szczegółową analizę stanowiska skarżących, co wynika wprost z jej uzasadnienia. Organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się do wskazywanych przez skarżących dokumentów, dokonał ich analizy, każdego dowodu z osobna i we wzajemnej ze sobą łączności oraz ocenił ich wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w ww. wyroku organ odwoławczy przeanalizował wnioski dowodowe składane przez skarżących i włączył do akt postępowania określone dokumenty. Organ szczegółowo wskazał, czego każdy z tych dokumentów dotyczy i krok po kroku wyjaśnił zakres postępowań toczących się przed organami (Głównym Geodetą Kraju i Lubelskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) zainicjowanych przez skarżących i ich wpływu na wynik sprawy niniejszej (str. 11-14 zaskarżonej decyzji). Organ przeanalizował również i dokonał oceny sporządzonego na potrzeby niniejszego postępowania operatu nr P.0602.2017.2262. Kasator uzasadniając zarzut naruszenia art. 153 i art. 170 p.p.s.a. ograniczył się natomiast do zacytowania fragmentu uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z 23 kwietnia 2019 r. opisującego uchybienia, których dopuścił się organ odwoławczy wydając decyzję z [...] listopada 2018 r. oraz ogólnikowej konstatacji: "Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że ocena WSA wyrażona w cytowanym wyroku pozostaje nadal aktualna w części dotyczącej braku odniesienia przez organ odwoławczy do ww. szczegółowych zarzutów skarżących. Dlatego zaskarżony wyrok narusza także art. 153 i art. 170 ustawy o p.p.s.a wobec związania WSA wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnymi w Lublinie z dnia 23 kwietnia d2019 r. sygn. akt III SA/Lu 657/18." Skoro kasator nie odnosi się do dokonanej przez Sąd I instancji oceny sposobu wykonania przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w wyroku WSA w Lublinie z 23 kwietnia 2019 r. oraz respektowania ocen zawartych w ww. wyroku, to zarzut naruszenia art. 153 i art. 170 p.p.s.a. nie mógł odnieść pożądanego skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sformułowanego w punktach I.1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. m.in. wyroki NSA: z 13 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 2349/17, z 23 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1695/17). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m.in. wyrok NSA z 6 grudnia 2023 r., II OSK 728/21). Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym, to jest określa sposób postępowania sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia innego naruszenia przez organ przepisów postępowania [naruszenia prawa niedającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – przyp. Sądu], jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy w tym miejscu wskazać, że jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi - sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Jednak nie oznacza to, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie - co należy podkreślić - w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które zostanie uwzględnione przez Sąd kasacyjny w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10, z 28 lipca 2015 r. w sprawie II OSK 851/15, z 21 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 1084/13, z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Z powyższego wynika, że jakkolwiek brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby inaczej orzec w sprawie, stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego I instancji. Należy przywołać stwierdzenie Sądu I instancji, że przebieg postępowania utrwalony w aktach wskazuje już od samego początku (pismo z 25 czerwca 2014 r. – k. 1 akt adm. tom I), że zastrzeżenia skarżących sięgają w istocie ustalenia granic nieruchomości powstałych w wyniku podziału nieruchomości obejmujących działki [...] i [...] położonych we wsi H. Wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący żądają w postępowaniu aktualizacyjnym jak to nazwali "dookreślenia prawa własności", co nie może mieć miejsca w postępowaniu ewidencyjnym, rejestracyjnym, które nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie ustala tych praw. Opracowany w 1995 r. projekt podziału przedmiotowych działek został zatwierdzony ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 1995 r. (decyzja tom I akt adm.), a zatem mamy do czynienia z granicą prawnie ustaloną. Organy nie twierdziły, że jest to działanie poprawne, niemniej jednak nie można pomijać, że nastąpiło określanie granicy według stanu prawnego, a zmiana bądź korekta zaistniałego stanu prawnego może być dokonana wyłącznie w stosownym postępowaniu administracyjnych lub sądowym, nie w postępowaniu dotyczącym aktualizacji danych ewidencjach. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że prawo własności, m. in. działki [...] zostało przeniesione na rzecz J. i jego żony K.K., na mocy umowy spisanej aktem notarialnym Rep. [...] Nr [...] z [...] marca 1996 r., co oznacza, iż stosownie do ustaleń tego aktu notarialnego skarżący stali się właścicielami gruntu w granicach określonych przez podział nieruchomości, ujawnionej w Księdze Wieczystej Kw. Nr [...] na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w B. i znali granice zakupionych działek. Dokumentacja geodezyjna z 2017 r. została sporządzona właśnie w celu potwierdzenia lub odrzucenia zarzutów przypisywanych archiwalnym dokumentom. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie podważyli oceny organu odwoławczego, że ww. dokumentacja została sporządzona w sposób prawidłowy, z zachowaniem standardów technicznych. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest jednak to, że z opinii technicznej geodety uprawnionego J.P. jasno wynika, że dane dotyczące punktów granicznych przedmiotowych działek wykazane w operacie ewidencyjnym, operacie z podziału działek 78 i 81 oraz późniejszych opracowaniach geodezyjnych są tożsame. Jak się okazało, błędy poprzednich dokumentacji nie skutkowały błędami w określeniu położenia punktów granicznych wyznających granice działek ukształtowane prawem własności. Sąd I instancji zwrócił również uwagę na to, że organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów. Obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o którym mowa w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, nie może być więc rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego. Podsumowując, w ocenie Sądu I instancji organy rozważyły wszystkie istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego mogła w niniejszej sprawie stanowić podstawę orzeczenia o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika, że wprawdzie Sąd I instancji nie odniósł się do znacznej części zarzutów sformułowanych w skardze, jednakże z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że zastrzeżenia skarżących wykraczają w istocie rzeczy poza przedmiot niniejszej sprawy. Kasator nie wykazał natomiast, że zastrzeżenia, do których nie odniósł się Sąd I instancji, mieszczą się w granicach rozpoznawanej sprawy, a w konsekwencji że zastrzeżenia dotyczą okoliczności istotnych dla sprawy, przez co nieodniesienie się do tych zastrzeżeń mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zastrzeżeń strony skarżącej nie może być kwalifikowany jako naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2022 ze zm.) został oparty na tezie, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania określonych w skardze kasacyjnej, to organ nie wydałby wadliwej decyzji w oparciu o art. 24 ust. 2b pkt 2) Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zarzut ten nie może być zatem uznany za zasadny w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania określonych w skardze kasacyjnej. Skoro nie było podstaw do uwzględnienia skargi, to w takiej sytuacji nie można było uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 marca 2021
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Sędziowie
Joanna Skiba Monika Nowicka /przewodniczący/ Piotr Przybysz /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny