I OSK 551/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt III SAB/Gd 48/16 w sprawie ze skargi [...] na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 listopada 2016r. sygn.akt III SAB/Gd 48/16 w sprawie ze skargi "P." Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością , na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, oddalił skargę. Wydanie wyroku poprzedzone zostało następującymi ustaleniami i faktycznymi i prawnymi. W dniu 16 kwietnia 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sopotu z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydanej w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego. Po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, Spółka w dniu 14 grudnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wniosek został już rozpoznany, ponieważ decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sopotu z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydanej w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego. Wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt III SAB/Gd 10/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę Spółki z dnia 14 grudnia 2015r. i orzekł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz na podstawie art. art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Następnie Spółka zakwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 20 stycznia 2016r. Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. skierowanym do Kolegium Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i wydanie decyzji w związku ze złożonym w dniu 20 stycznia 2016 r. wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując na treść art.35§ 3 k.p.a. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 6 maja 2016 r. poinformowało Spółkę, że całość akt administracyjnych znajduje się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym Gdańsku w związku z wcześniejszą skargą Spółki tj skargą z dnia 14 grudnia 2015r., zarejestrowaną pod sygn. akt III SAB/Gd 10/16. W dniu 20 maja 2016 r. Spółka, za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 20 stycznia 2016 o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r..Spółka wystąpiła do Sądu o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania oraz o przyznanie od organu na rzecz Spółki sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Spółka wskazała, że w odniesieniu do złożonego przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jedyną czynnością podjętą przez organ było poinformowanie strony o tym, że nie dysponuje aktami sprawy. Okoliczność przekazania akt do sądu nie może być jednak traktowana jako usprawiedliwiona przyczyna opóźnienia organu w rozpoznaniu wniosku. W ocenie Spółki rzeczą organu jest tak zorganizować swoją pracę, aby być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich kopii - w razie zaistnienia konieczności przekazania akt innemu organowi. W skardze wskazano ponadto, że ustanie bezczynności organu, tj. rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadmisnitracyjnego, wszczętego w związku ze skargą na przewlekłość postępowania. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania, wskazując, że sprawa z wniosku Spółki została już rozpoznana, w związku z wydaną przez organ decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., sygn. akt [...]. Organ przyznał, że wniosek nie został rozpoznany w ustawowym terminie, jednak z przyczyn niezależnych od Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarżąca wniosła skargę po spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 52 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, Sąd wskazuje, że w dacie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (20.01.2016r.) organ nie dysponował aktami administracyjnymi sprawy, które zostały skierowane do WSA w Gdańsku wraz ze skargą w sprawie o sygn. akt III SAB/Gd 10/16 złożoną w dniu 14 grudnia 2015 roku. O powyższej okoliczności organ poinformował skarżącą. Zważywszy na treść art. 286 § 1 p.p.s.a. profesjonalny pełnomocnik miał świadomość, że złożony wniosek zostanie rozpoznany po zwrocie całości akt administracyjnych. Zwrot do SKO akt administracyjnych z odpisem orzeczenia wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, nastąpił na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2016 roku – data wpływu do organu 19 maja 2016 roku, zaś w dniu [...] czerwca 2016 roku Kolegium wydało decyzję rozstrzygając w przedmiocie złożonego wniosku. Na marginesie jedynie wskazać należy, że 19 czerwca 2016 roku była niedziela. Sąd wskazał, że z punktu widzenia natężenia czynności podejmowanych przez organ administracyjny przewlekłe prowadzenie postępowania może przejawiać się w trzech formach: statycznej (pasywnej), dynamicznej (aktywnej) albo mieszanej. Przewlekłość statyczna wyraża się w tym, że po wszczęciu postępowania organ nie podejmuje żadnych czynności. W tym przypadku przewlekłość postępowania jest następstwem bezczynności organu. Przewlekłość dynamiczna wyraża się w nadczynności organu administracyjnego, który w toku postępowania podejmuje czynności procesowe zbędne, które nie skutkują przybliżeniem do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji w sprawie. Trzecia forma przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje dwie poprzednie, występujące w danym postępowaniu z różnym natężeniem. W konkluzji, odnosząc się do realiów niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że organ wydał decyzję niezwłocznie po zwrocie akt administracyjnych, które były niezbędne do rozstrzygnięcia spraw wcześniej wszczętych a mających bezpośredni związek z niniejszym postępowaniem. Nie sposób mu zarzucić, w okolicznościach sprawy, powstrzymywania się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie decyzji w terminie przewidzianym w ustawie. Skarga kasacyjna wniesiona przez "P." sp. z o.o. oparta została na podstawie wskazanej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. , a konkretnie zarzucono naruszenie; 1) art.3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 134§ 1 p.p.s.a oraz art.1§ 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych , poprzez uchylenie się przez Sąd od obowiązku wykonania kontroli , o której mowa w tym przepisie, poprzez stwierdzenie, że wniesienie skargi na przewlekłość po wydaniu decyzji przez organ powoduje jej oddalenie, 2) art.141§4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w wyniku przyjęcia bezprzedmiotowości skargi na przewlekłość postępowania po wydaniu przez organ aktu administracyjnego, 3) art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 35 §1 i 2 k.p.a , poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie zachodziła potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego , a tylko weryfikacja własnego stanowiska na podstawie akt uprzednio zakończonego postępowania administracyjnego, a także na bezpodstawnym przyjęciu, że przekazanie akt administracyjnych sprawy do WSA w sprawie III SAB/Gd 10/16 stało na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy przez organ, 4) Art.151 p.p.s.a. w z. z art. 12§ 1 i 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji przewlekłego prowadzenia postępowania i braku skuteczności uprzednio złożonej skargi na przewlekłość. Na podstawie art.176 w zw. z art.185 §1 p.p.s.a wniesiono o : uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,, w obu przypadkach zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowadministarcyjnego za obie instancje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., nie zachodzą. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej sformułowanego w pkt 1, należy przede wszystkim zauważyć, że powołany przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut dotyczący naruszenia powyższych przepisów jest niezasadny. Ponadto w zarzucie tym, skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji stwierdzenie, że wniesienie skargi na przewlekłość po wydaniu decyzji przez organ powoduje jej oddalenie. Takie stanowisko nie tylko nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu wyroku, ale ponadto w okolicznościach tej sprawy nie miała miejsca taka sytuacja. Jak bezspornie wynika z akt skarga na przewlekłość postępowania w rozpoznaniu wniosku z dnia 20 stycznia 2016r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, została złożona w dniu 20 maja 2016r., zaś decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2016r., tym samym nie zachodziła taka sytuacja jaką podaje skarżący, że wniesienie skargi na przewlekłość po wydaniu decyzji powoduje jej oddalenie. Natomiast skarga została oddalona, albowiem Sąd I instancji nie stwierdził przewlekłości przyjmując, że skoro akta wróciły z WSA do Kolegium w dniu 19 maja 2016r., a decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2016r. to nie można mówić o przewlekłości. W konsekwencji niezasadny jest zarzut z pkt 2 dotyczący naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a., który został oparty o to samo błędne założenie jak w pkt 1 tzn., że wniesienie skargi na przewlekłość po wydaniu decyzji przez organ powoduje jej oddalenie. Z kolei odnosząc się do zarzutu z pkt 3 tj naruszenia art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 35 §1 i 2 k.p.a , poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie zachodziła potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a tylko weryfikacja własnego stanowiska na podstawie akt uprzednio zakończonego postępowania administracyjnego, to przede wszystkim należy zauważyć, że uzasadnienie tego zarzutu nie koresponduje z wskazanymi przepisami, które zostały naruszone. Artykuł 35 k.p.a. określa terminy w jakich sprawa powinna być załatwiona, natomiast przepis ten nie dotyczy postępowania wyjaśniającego, czy dowodowego. W kontekście tego zarzutu należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 127§ 3 k.p.a. do postępowań w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, a w tym zasada zgodnie z którą sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie merytorycznie rozpoznana. Ta zasada może pozostawać w pewnej opozycji do zasady wynikającej z art.12 k.p.a zasady szybkości i prostoty postępowania, na którą wskazano w pkt 4 skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie każde przekroczenie przez organ wskazach terminów w art.35 k.p.a w załatwianiu sprawy oznacza, że organ pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, którymi w mniejszej sprawie był zwrot akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 19 maja 2016r., a decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2016r. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.