I OSK 549/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. M. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1066/19 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr GZ.rn.625.329.2012 w przedmiocie reformy rolnej postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 listopada 2019 r., IV SA/Wa 1066/19, oddalił skargę K. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 4 kwietnia 2019 r. nr GZ.rn.625.329.2012 utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z 16 sierpnia 2012 r. znak: GN.III.7511.37.2011.KŁ, którą stwierdzono, że działki nr [...] i [...] wchodzące w skład majątku "B." położone w gminie S. podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.; dalej: dekret PKWN z 6 września 1944 r.). Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną. Pismem z 13 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie dotychczas toczącego się postępowania w związku ze złożoną skargą kasacyjną sygn. akt I OSK 549/20 do czasu zakończenia postępowania administracyjnego toczącego się przed Wojewodą Lubelskim w sprawie oznaczonej znakiem GN-Ch.7511.1.10.2019.EG, ponieważ rozstrzygnięcie tego organu dotyczy przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, w oparciu o dekret PKWN z 6 września 1944 r., co wyłącza na dalszym etapie możliwość komunalizacji przedmiotowych nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w wystąpieniu Wojewody Lubelskiego z 13 lutego 2023 r. organ ten potwierdza, że aktualnie na wniosek innego pełnomocnika toczy się postępowanie o wydanie decyzji stwierdzającej, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...] wchodzące w skład majątku "W." nie podlegały przejęciu przez Skarb Państwa na mocy decyzji Prezydium WRN w Lublinie z 18 lipca 1950 r. (zn. UR/P.11.9.1810/50) na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10 poz. 51 ze zm.), ponieważ nie stanowiły nieruchomości ziemskiej, nie były funkcjonalnie związane z nieruchomością ziemską i zostały przejęte przez Skarb Państwa bez podstawy prawnej to jest z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że autor przedmiotowego wniosku nie wskazał konkretnego przepisu, który uzasadniałby zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Niemniej jednak z uwagi na treść wniosku przyjąć należało, że pełnomocnik skarżącej w istocie domaga się zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powyższego przepisu wskazuje na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. Ponadto, stwierdzić trzeba, że posłużenie się w ww. przepisie sformułowaniem "sąd może" świadczy o tym, że decyzja w tym przedmiocie została pozostawiona uznaniu sądu. Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w niniejszym przepisie oraz czy wstrzymanie biegu sprawy z uwagi na te okoliczności jest celowe. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). W warunkach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotowy wniosek nie dopatrzył się pomiędzy niniejszą sprawą a wskazywanym we wniosku postępowaniem administracyjnym toczącym się przed Wojewodą Lubelskim związku o jakim mowa powyżej, tj. takiego związku, który uzasadniałby konieczność zawieszenia niniejszego postępowania kasacyjnego. Argumentacja zawarta we wniosku okazała się bowiem niewystarczająca. Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w spawie I OSK 549/20 dotyczy decyzji, którą stwierdzono, że działki nr [...] i [...] wchodzące w skład majątku "B." położone w gminie S. podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. Natomiast przywołane we wniosku postępowanie administracyjne przez Wojewodą Lubelskim, które w ocenie pełnomocnika skarżącej miałoby przemawiać za zawieszeniem postępowania sądowego w niniejszej sprawie, dotyczy postępowania o wydanie decyzji stwierdzającej, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], położone w obrębie S.1, miasto S.1, powiat ł., woj. lubelskie, wchodzące w skład dawnego majątku ziemskiego "W." nie podlegały przejęciu przez Skarb Państwa (na mocy decyzji Prezydium WRN w Lublinie z 18 lipca 1950 r.) na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. Należy w tym miejscu wskazać również, że z akt niniejszej sprawy wynika, że przedmiotowe postępowanie dotyczy wyłącznie kwestii podpadania pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, a nie możliwości komunalizacji przedmiotowych nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 i w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.