Sygnatura
I OSK 548/25
I OSK 548/25 - Wyrok NSA z 2026-04-22
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 22 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Jolanta Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/24 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 115/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.K., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] września 2023 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] sierpnia 2023 r., odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Kolegium uznało, że data powstania niepełnosprawności matki skarżącego nie mogła stanowić przeszkody do uzyskania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże, mąż matki skarżącego został zaliczony na podstawie orzeczenia z dnia 13 grudnia 2022 r. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ta zaś okoliczność stanowiła przeszkodę w nabyciu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez skarżącego. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390), innej niż współmałżonek, jest bowiem legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych). W konsekwencji, ze względu na powyższą negatywną przesłankę oraz niepozostawanie skarżącego w ciągłej gotowości do niesienia pomocy matce, z uwagi na niezamieszkiwanie i nieprowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, zdaniem Kolegium, nie można było przyznać świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1a pkt 2 i ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący wskazał przy tym, że jest do dyspozycji rodziców o każdej porze dnia i nocy a przepisy ustawy nie wymagają wspólnego zamieszkiwania ani też prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z osobą niepełnosprawną. Nadto, organy pominęły stan zdrowia ojca a także fakt, że 31 lipca 2023 r. został złożony ponowny wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Z kolei, przy piśmie z dnia 9 lutego 2024 r. skarżący przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 23 stycznia 2024 r., zaliczające ojca skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia 31 lipca 2023 r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wskazując, że skarżący dopiero w dniu 23 stycznia 2024 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji, wykazał znaczny stopień niepełnosprawności ojca z datą wsteczną od 31 lipca 2023 r. Ponadto, z materiału dowodowego sprawy nie wynika bezspornie, aby skarżący sprawował opiekę nad matką. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę. Sąd wskazał, że stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący złożył do akt administracyjnych sprawy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2022 r., zaliczające ojca wnioskodawcy M.K. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe od 11 października 2022 r. W pisemnym oświadczeniu z dnia 27 czerwca 2023 r., złożonym w trybie art. 75 § 2 k.p.a., skarżący jedynie poinformował organ I instancji, że przygotowuje dokumenty do ponownego złożenia wniosku o zmianę stopnia niepełnosprawności taty z umiarkowanego stopnia na znaczny stopień niepełnosprawności. Zdaniem Sadu I instancji, odmiennie natomiast przedstawiała się sytuacja przed organem odwoławczym, gdyż skarżący w odwołaniu poinformował Kolegium, że 31 lipca 2023 r. został złożony kolejny wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Do odwołania skarżący dołączył kopię wniosku z 31 lipca 2023 r. Organ odwoławczy całkowicie pominął tę okoliczność i nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując jedynie, że ojciec skarżącego dysponuje orzeczeniem PZON z 13 grudnia 2022 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do praktyki zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, określony stopień niepełnosprawności przyznawany jest generalnie od dnia złożenia wniosku do PZON (wstecznie), co miało miejsce również w sprawie ojca skarżącego. W tych okolicznościach, organ odwoławczy – zdaniem Sądu I instancji - winien wstrzymać się z rozpoznaniem odwołania do czasu wydania ojcu skarżącego orzeczenia na podstawie wniosku z dnia 31 lipca 2023 r. Sąd I instancji uznał, że Kolegium tym samym naruszyło przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., i decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawę do wznowienia postępowania stanowił zaś art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nadto, Sąd wskazał, że wymogu zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego nie zawiera art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych a przy tym skarżący zamieszkuje niedaleko matki i w razie potrzeby nocuje w mieszkaniu rodziców. Sąd uznał jednocześnie, że okoliczności świadczące o pewnym stopniu samodzielności matki skarżącego winny zostać zweryfikowane przez rodzaj schorzeń powodujących jej niepełnosprawność i właściwe dla niej czynności opiekuńcze, które winien wykonywać skarżący. W konsekwencji, Sąd I instancji wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni rodzaj schorzeń matki skarżącego dla oceny przesłanki konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy sprawowanej przez skarżącego, mając na uwadze charakter opieki, jaką sprawuje skarżący na co dzień w procesie leczenia i rehabilitacji matki. Skargę kasacyjną wniosło Kolegium, zaskarżając wyrok WSA we Wrocławiu w całości, zarzucając naruszenie: - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - zwanej dalej k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji Kolegium z dnia [...] września 2023 r. ([...]) z uwagi na stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium ([...]) nie wystąpiła przesłanka określona w tym przepisie. W takich kategoriach nie można by ani zakwalifikować okoliczności złożenia w dniu 31 lipca 2023 r. kolejnego wniosku w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża B.K. w związku ze zmianą stanu zdrowia, ani też okoliczności wydania nowego orzeczenia w dniu 23 stycznia 2024 r., zaliczającego męża B.K. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W pierwszym z wyróżnionych przypadków dana okoliczność istniała wprawdzie w dniu wydania decyzji Kolegium, niemniej jednak była znana organowi odwoławczemu. W drugim zaś przypadku, dana okoliczność wprawdzie nie była znana organowi odwoławczemu, niemniej jednocześnie nie istniała w dniu wydania decyzji Kolegium; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 23b pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323) polegające na uznaniu, że organ odwoławczy wydał decyzję, uchybiając obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz obowiązkowi podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, podczas gdy organ odwoławczy prawidłowo i wyczerpująco ustalił oraz wszechstronnie zbadał stan faktyczny sprawy, podejmując wszelkie czynności niezbędne do jego dokładnego wyjaśnienia. Organ ten w szczególności, stosownie do art. 23b pkt 5 ustawy, ustalił że na dzień rozpatrywania odwołania mąż B.K. legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; Takie wyjaśnienie okoliczności istotnej z punktu widzenia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r. było wystarczające do wydania decyzji przez Kolegium, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez stwierdzenie, że z uwagi na fakt, iż na etapie postępowania odwoławczego podniesiono okoliczność złożenia w dniu 31 lipca 2023 r. kolejnego wniosku w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża B.K. w związku ze zmianą stanu zdrowia, "organ odwoławczy powinien wstrzymać się z rozpoznaniem odwołania do czasu wydania ojcu skarżącego orzeczenia przez PZON w wniosku z dnia 31 lipca 2023 r.", podczas gdy ewentualne "wstrzymanie się z rozpoznaniem odwołania" musiałoby przybrać formę określonego prawnie rozstrzygnięcia, by uniknąć ewentualnego zarzutu bezczynności, tj. np. zawieszenia postępowania uregulowanego w art. 97 § 1 k.p.a. Jednakże, fakt złożenia kolejnego wniosku w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w związku ze zmianą stanu zdrowia, zwłaszcza w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym ostatecznego orzeczenia w tej kwestii, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; 4) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 97 k.p.a., gdyż skarga J.K. - jako nieuzasadniona - powinna być oddalona, z uwagi na to, że decyzja Kolegium z dnia [...] września 2023 r. ([...]) nie narusza prawa procesowego, a w efekcie nie ziściła się podstawa do wydania wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a.; 5) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r. przez przyjęcie, że Kolegium uznało, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez J.K. a koniecznością zapewnienia B.K. opieki, podczas gdy Kolegium nie kwestionowało wystąpienia tego warunku w uzasadnieniu swojej decyzji; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r. oraz art. 24 ust. 2a ustawy przez stwierdzenie, że z uwagi na fakt, iż na etapie postępowania odwoławczego podniesiono okoliczność złożenia w dniu 31 lipca 2023 r. kolejnego wniosku w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża B.K. w związku ze zmianą stanu zdrowia, "organ odwoławczy powinien wstrzymać się z rozpoznaniem odwołania do czasu wydania ojcu skarżącego orzeczenia przez PZON w wniosku z dnia 31 lipca 2023 r." z tego względu, że "stosownie do praktyki zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, określony stopień niepełnosprawności przyznawany jest generalnie od dnia złożenia wniosku do PZON (wstecznie)", podczas gdy po wydaniu decyzji Kolegium, a następnie uzyskaniu nowego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności męża B.K., J.K. mógł złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z możliwością uzyskania prawa do tego świadczenia - stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy - od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie u męża B.K. znacznego stopnia niepełnosprawności. Zarzucając powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Zgodnie zaś z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna okazała się zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołany przepis określa przesłankę negatywną po stronie osoby wymagającej opieki, której zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z literalnego brzmienia przywołanego wyżej unormowania wynika, że jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Wskazać przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Należy w tym miejscu wyjaśnić, że ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego należy stwierdzić, że podjęcie uchwały abstrakcyjnej ma ten skutek, że wiąże ona sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Pogląd ten podziela w całości Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że legitymowanie się przez małżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, umożliwia - co do zasady - krewnym zobowiązanym do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co nie było w sprawie kwestionowane. W niniejszej sprawie bezsporne było także, że ojciec skarżącego nie legitymował się takim orzeczeniem w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jako że w tamtym czasie był zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, na podstawie orzeczenia z dnia 13 grudnia 2022 r. Z tego też względu odmówiono przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, wykonywania której to opieki Kolegium ostatecznie nie kwestowało w skardze kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że aby uchylić decyzję objętą wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o omawiany przepis, muszą łącznie wystąpić trzy elementy. Po pierwsze, muszą się pojawić (wyjść na jaw) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały już w chwili wydania decyzji. Po drugie, powinny być one istotne dla sprawy. Po trzecie, nie mogły być one znane organowi, który wydał decyzję. Nowy dowód w sprawie ma tylko o tyle znaczenie dla wznowienia postępowania, o ile za jego pośrednictwem można wykazać istotne dla sprawy okoliczności. Warunkiem koniecznym zastosowania analizowanej podstawy wznowienia jest, aby owe fakty lub dowody realnie istniały już w czasie wydawania decyzji ostatecznej. Dopiero bowiem w takim przypadku będzie można przyjąć wadliwość postępowania poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej. Ujawnienie nowych okoliczności lub nowych dowodów powinno uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej, niż to przyjęto ostatecznie w toku dotychczasowego postępowania. Istotne dla sprawy są bowiem tylko te okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, tj. w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1915/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl; W. Chróścielewski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex). Nowy dowód zaś to taki, za pośrednictwem, którego można wykazać istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Ten nowy dowód może prowadzić zarówno do ustalenia nowych okoliczności faktycznych, jak i zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Nie będą stanowiły podstawy wznowienia okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2246/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a więc gdy wydano by w sprawie decyzję odmienną od dotychczasowej. Przyczyną wznowienia postępowania mogą być tylko okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi, który wydał decyzję. Wbrew stwierdzeniu Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania przewidziana w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej. Wskazany przez Sąd I instancji wniosek o ustalenie niepełnosprawności ojca skarżącego nie mógł być bowiem uznany za nową okoliczność, jako że była ona znana organowi odwoławczemu. Skarżący w odwołaniu poinformował Kolegium, że 31 lipca 2023 r. został złożony kolejny wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w związku ze zmianą stanu zdrowia ojca, dołączając do odwołania kopię tego wniosku. Sąd I instancji nie wskazał przy tym podstawy prawnej umożliwiającej wstrzymanie się z rozpoznaniem wniesionego przez skarżącego odwołania do czasu wydania ojcu skarżącego orzeczenia z wniosku z dnia 31 lipca 2023 r. Należy mieć, jednakże na uwadze, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wstrzymania się z rozpoznaniem odwołania a jednocześnie nie zachodziły przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jak słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej. Za nową okoliczność, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie można było również uznać orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 23 stycznia 2024 r., zaliczającego ojca skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności od 31 lipca 2023 r. Orzeczenie to nie mogło być uwzględnione, skoro nie istniało w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić przy tym należy, że nie chodzi w takim przypadku o datę powstania niepełnosprawności, lecz o datę uzyskania orzeczenia, skoro przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi o legitymowaniu się orzeczeniem o niepełnosprawności. Z tych też względów nie ma zastosowania do tego przypadku przepis art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który dotyczy wstecznego przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w odniesieniu do orzeczenia o niepełnosprawności dotyczącego wyłącznie osoby wymagającej opieki. W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 11 września 2023 r. jest zgodna z prawem. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy a sprawę dostatecznie wyjaśnioną i na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ organ zrzekł się rozprawy, a skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 kwietnia 2025
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jolanta Górska /sprawozdawca/ Krzysztof Sobieralski /przewodniczący/ Piotr Przybysz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
art. 17 ust. 1 pkt 4 · Dz.U. 2023 poz. 390
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny