I OSK 50/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 września 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 391/25 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 25 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 18 września 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 391/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 25 marca 2025 r. w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Koszalin z dnia 24 października 2024 r. o ustaleniu odpłatności za pobyt J. D. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w K.: a) od 13 do 30 listopada 2023 r. w wysokości 728,72 zł; 2) od grudnia 2023 r. do stycznia 2024 r. w wysokości 1.278,24 zł miesięcznie; 3) od lutego 2024 r. w wysokości 600 zł miesięcznie, po uwzględnieniu częściowego zwolnienia z odpłatności. W ocenie wnioskodawczyni długotrwała kontrola instancyjna wymaga wydania środka zabezpieczającego na podstawie uprawdopodobnionych okoliczności, co pozwoli na merytoryczną ocenę całości zarzutów skargi kasacyjnej. Brak takiego wstrzymania powodować będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej. Podkreślono, że kwota do zapłaty za pobyt dziadka skarżącej w domu pomocy społecznej jest na tyle duża, że w przypadku zweryfikowania i uchylenia decyzji istnieje duże niebezpieczeństwo co do braku możliwości jej odzyskania, co mogłoby wyrządzić nieodwracalne szkody po stronie skarżącej i całej jej rodzinie. Zdaniem strony, ustalona decyzją kwota opłaty, i to opłaty wstecznej, jest wysoka (zawyżona) i stanowi nadmierne obciążenie, godząc w możliwości codziennego funkcjonowania skarżącej, powodując uszczerbek w możliwościach zaspokajania potrzeb jej rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powołanych przepisów wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli stwierdzi zajście chociaż jednej z dwóch przesłanek: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie należy podkreślić, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami. W tym celu wnioskodawca winien tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Oznacza to bezsprzecznie występującą po stronie wnioskodawcy konieczność przedstawienia we wniosku okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. i poparcia ich wszelkimi możliwymi dowodami na uprawdopodobnienie istnienia realnego oraz bezpośredniego zagrożenia wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 3060/23). Mając na uwadze powyższe rozważania zauważyć trzeba, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawiera jedynie ogólnikowe twierdzenia, które nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania kwestionowanego aktu. Skarżąca nie wykazała bowiem w sposób dostateczny, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. Nie zostały bowiem poparte konkretnymi okolicznościami twierdzenia, że brak wstrzymania wykonania decyzji, z uwagi na wysokość ustalonej opłaty za pobyt J. D. w domu pomocy społecznej, narazi stronę na znaczną szkodę i stanowić będzie nadmierne obciążenie, godząc w możliwości codziennego funkcjonowania skarżącej. Na tę okoliczność nie przedstawiono dodatkowych informacji ani nie złożono dokumentów pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne, w tym dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej K. S. W sytuacji gdy skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku może dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie decyzji, to dla oceny, czy rzeczywiście w okolicznościach niniejszej sprawy było to prawdopodobne, konieczne stało się odniesienie kwoty objętej zaskarżoną decyzją do obecnego stanu majątkowego strony, popartego konkretnymi danymi, tj. między innymi informacjami o dochodach, oszczędnościach, wydatkach, możliwościach zarobkowych, posiadanym majątku, i uprawdopodobnienie tego stanu dokumentami źródłowymi. Brak tego rodzaju argumentacji - w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonego aktu oznacza, że skarżąca kasacyjnie nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponadto, w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej przez wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, sąd nie ocenia prawidłowości wydania decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania byłaby zatem niedopuszczalna. Tym samym argumentacja strony zmierzająca do wykazania, że to A. W. (jako córka obciążona służebnością osobistą względem J. D.) będzie miała wyprzedzający obowiązek ponoszenia opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej przed skarżącą, nie mogła być brana pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.