I OSK 5/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Pomorskiego o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt I OSK 5/18 uwzględniającego skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 405/17 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Hel na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę postanawia: 1) odmówić uzupełnienia wyroku; 2) sprostować wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt I OSK 5/18 w ten sposób, że w pkt 2 sentencji wyroku wyrażenie "5.260 (pięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt) złotych" zastąpić wyrażeniem "10.660 (dziesięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt) złotych".

Wyrokiem z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt I OSK 5/18 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody Pomorskiego, w pkt 1 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 405/17 i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz w pkt 2 zasądził od Gminy Miasta Hel na rzecz Wojewody Pomorskiego kwotę 5.260 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 29 listopada 2019 r. Wojewoda Pomorski wniósł o uzupełnienie wyroku z dnia 2 października 2019 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego przez zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego dla radcy prawnego według norm przepisanych. Wnioskodawca wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku nie orzekł o całości żądania, tj. o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego dla radcy prawnego w sytuacji gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący kasacyjnie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 157 § 1 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie, jak w niniejszej sprawie, dotyczy wyłącznie kosztów (art. 157 § 3 P.p.s.a.). Orzeczenie uzupełniające wyrok co do zwrotu kosztów może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 157 § 2 P.p.s.a.). Na mocy art. 193 P.p.s.a. unormowania te mają zastosowanie również w postępowaniu kasacyjnym. W rozpoznawanej sprawie zwrócić należy uwagę, że orzeczenie zapadłe w dniu 2 października 2019 r., poza uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, obejmuje także postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Nie można zatem uznać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu, co uzasadniałoby uzupełnienie wyroku na zasadzie wynikającej z art. 157 § 1 P.p.s.a. Uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów następuje w tych wypadkach, w których sąd nie orzekł w ogóle o kosztach, mimo że strona zażądała we właściwym czasie ich przyznania. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r., s. 365). Jeżeli zatem sąd orzekł o kosztach w jakimś zakresie, np. zasądził koszty postępowania, lecz w mniejszym rozmiarze niż żądała tego strona, to brak jest podstaw do uzupełnienia wyroku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1334/04 oraz z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt I FSK 700/15; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie kwestionuje w istocie nie tyle brak zwrotu kosztów postępowania (dodatkowego orzeczenia w tym przedmiocie), co samą wysokość zasądzonej kwoty. Wniosek ten zatem, zgodnie z przytoczonym poglądem, nie zasługuje na uwzględnienie. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w wyroku z dnia 2 października 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawarł wymagane przepisami ustawy dodatkowe rozstrzygnięcie dotyczące zasądzenia na rzecz organu od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Okoliczność, że Wojewoda Pomorski nie zgadza się z przyznaną kwotą zwrotu nie daje podstaw do rektyfikacji zawartego w wyroku postanowienia w trybie art. 157 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł o odmowie uzupełnienia wyroku. Należy mieć jednak na uwadze, że w przypadku gdy Sąd I instancji zasądził koszty postępowania w mniejszym wymiarze niż żądanie skargi, stronie przysługuje zażalenie na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a., natomiast orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania są prawomocne bowiem nie przysługuje od nich środek odwoławczy (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli natomiast w sprawie zachodzą przesłanki Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 156 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt II FSK 403/09, z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 797/13, z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I GSK 1850/15 oraz z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1509/17). W myśl art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego (a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie) zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Na niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez Wojewodę Pomorskiego składały się w niniejszej sprawie zatem: wpis od skargi kasacyjnej (5.260 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Stosownie do powołanego przepisu stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 2. Z kolei § 2 pkt 7 stanowi, że stawki minimalne przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.000 zł do 2.000.000 zł wynoszą 10.800 zł. Stawka minimalna opłat za czynności radcy prawnego w rozpoznawanej sprawie wynosiła w związku z powyższym 5.400 zł - co odpowiadało treści § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt 7 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Suma kosztów postępowania kasacyjnego powinna zostać zatem ustalona na kwotę 10.660 zł, a nie jak błędnie obliczono 5.260 zł. W punkcie drugim wyroku z dnia 2 października 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny omyłkowo wziął bowiem pod uwagę jedynie kwotę uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, pomijając koszty ustanowionego w sprawie pełnomocnika, które powinny zostać obliczone na podstawie powołanego § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wskazana w powołanym orzeczeniu wysokość zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego jako kwoty 5.260 zł, zamiast 10.660 zł stanowi błąd rachunkowy, który Naczelny Sąd Administracyjny sprostował na podstawie art. 156 § 1 i 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a.