I OSK 486/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 174/19 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 174/19 oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez adwokata wniosła skargę kasacyjną. W piśmie z dnia 2 lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku podało, że powzięło informację, iż skarżąca kasacyjnie – J. G. – zmarła w dniu 1 stycznia 2021 r. Pismo informujące o śmierci w/w nadesłał też Gminny Ośrodek Pomocy społecznej w F. – pismo z dnia 26 stycznia 2021 r., do którego załączono kopię odpisu skróconego aktu zgonu. Wynika z niego, że J. G.– córka M. i F. – zmarła w dniu 1 stycznia 2021 r. we Włocławku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a"), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że w sprawie zgłasza się osoba, którego interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku oddalającego skargę na decyzję wydaną w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2020 r., poz. 808), nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 w/w ustawy, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Stosownie do powołanych przepisów, sporne świadczenie jest ściśle związane z osobą skarżącej. Do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego obowiązana jest bowiem jedynie osoba, która pobrała je nienależnie. Tym samym obowiązek zwrotu świadczenia nie podlega dziedziczeniu i nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Wobec śmierci J. G. nie było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż przeszkoda do prowadzenia postępowania nie ma charakteru przejściowego. Jak stanowi art. 124 § 3 p.p.s.a, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tej sytuacji należało zatem umorzyć postępowanie sądowe wywołane skargą kasacyjną. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a., na podstawie odrębnego wniosku. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), pełnomocnik winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.