I OSK 425/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Edyta Cichecka po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. N. i P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 413/20 w sprawie ze skargi W. N. i P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2020 r. nr SKO.4160.65-68.2020 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej opłatę adiacencką oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 lipca 2020 r. II SA/Łd 413/20, oddalił skargę W. N. i P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 28 kwietnia 2020 r. nr SKO.4160.65-68.2020 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej opłatę adiacencką. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli W. N. i P. N. Zaskarżając wyrok w całości zarzucili mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 79a k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nadto brak wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkującego błędnym przyjęciem, że został przekroczony przez stronę w osobie W. N. termin określony w art. 148 k.p.a. do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej opłatę adiacencką; 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku pełnego przedstawienia stanu sprawy oraz stanowisk stron, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, co nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się sąd wydając zaskarżone orzeczenie; 3. art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., poprzez wydanie orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w składzie którego brała udział sędzia WSA w Łodzi Jolanta Sekunda-Lenczewska, wyłączona od orzekania z mocy ustawy, co skutkuje nieważnością postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; 4. art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zawiadomienia stron o zamierzenie skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Zaczynając od ostatniego zarzutu stwierdzić należy, że art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w ogóle nie był i nie musiał być (zarzut niezastosowania) w tej sprawie stosowany. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (zob. zarządzenie z 6 lipca 2020 r., k. 27). Tryb ten nie wymagał stosowania art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., bo była zupełnie inna podstawa prawna do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zarzut jest więc bezpodstawny. Jeśli zaś chodzi o zarzut nieważności postępowania zauważyć należy, że zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W orzecznictwie podnosi się, że "Gdyby ustawodawcy w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. chodziło o wyłączenie sędziego w sprawach skarg na wszelkie decyzje lub postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym (w tym prowadzonym w wyniku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji), to zbędne byłoby określenie "rozstrzygające sprawę co do istoty". (...) Biorąc pod rozwagę zasadę racjonalnego ustawodawcy, który w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. wyraźnie zawęził zakres spraw, w których następuje wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, ograniczając je tylko do takich, które dotyczą kontroli decyzji lub postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, należy dojść do wniosku, że wyłączenie to nie obejmuje rozpoznawania skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 i 2 k.p.a." (zob. wyrok NSA z 9.12.2020 r. I GSK 1000/20, LEX nr 3122093). W niniejszej sprawie kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., nie było orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty (takim byłaby decyzja wydana w trybie art. 151 k.p.a.). Fakt, że w wyroku wydanym na skutek skargi na decyzję ustalającą opłatę adiacencką (rozstrzygającą sprawę co do istoty) brała udział sędzia Joanna Sekunda-Lenczewska, nie wyłączało jej z mocy samej ustawy w sprawie ze skargi na postanowienie, które mimo że wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, nie rozstrzygało sprawy co do istoty. Zarzut nieważności postępowania, oparty na art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest zatem bezpodstawny. Pierwsze dwa zarzuty skargi kasacyjnej są zaś na tyle nieprecyzyjne, że nie można na ich podstawie ustalić, jakich okoliczności faktycznych organy nie wyjaśniły, a do jakich zarzutów nie odniósł się Sąd I instancji (zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.), a zatem również nie można ustalić, jaki ewentualne uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Faktem jest, że Sąd I instancji błędnie przyjął (co podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), że skarżący zapoznali się z operatem szacunkowym 17 maja 2013 r., ponieważ ten operat nie był ostatecznie podstawą rozstrzygnięcia sprawy w decyzji z 16 lipca 2015 r. Po uchyleniu poprzednich decyzji z 2013 r. (wyrokiem WSA w Łodzi z 25 marca 2014 r. II SA/Łd 1086/13) został sporządzony nowy operat szacunkowy, jednakże z tym nowym operatem strony również zostały zapoznane w dniach 6 i 17 marca 2015 r. (k. 283 i 285 akt adm.). Te ostatnie daty również wykluczały złożenie wniosków o wznowienie postępowania z 2019 i 2020 r. w terminie, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie powołuje żadnych innych konkretnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na ocenę zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Na rozprawie też nie stawił się nikt, kto mógłby ewentualne wątpliwości w tej kwestii uściślić lub doprecyzować. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.