I OSK 405/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant: Starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 660/19 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. C. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 26 września 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 660/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] orzekającej o: cofnięciu R. C. uprawnienia kategorii [...], dokument nr: [...] druk nr: [...], wydanego przez Prezydenta [...] dnia 14 września 2009 r. i nadaniu przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, R. C. wskazał, że opiera w/w skargę na następujących podstawach, to jest (cyt.): "1 naruszeniu §§ 2, 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i załącznika nr 1 - wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom (Dz.U. z 2012 r., poz. 488), wynikającym z ich błędnej wykładni, co implikowało wyprowadzenie niepoprawnego wniosku prawnego, jakoby art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. umożliwiał rozpoznanie sprawy przez sąd co do zasadności przypisania punktów-i ich ilości; 2 naruszeniu ustawy - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wraz z załącznikiem nr 1 - wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom (Dz.U. z 2012 r., poz. 488) oraz art. 2 i art. 14 ust. 1, 5 i 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r., ratyfikowanego i ogłoszonego, wynikającym z ich błędnej wykładni, co implikowało wyprowadzenie niepoprawnego wniosku prawnego, iż nie zachodzi przesłanka określona w art. 91 ust. 2 Konstytucji RP dotycząca niemożności pogodzenia ustawy z umową międzynarodową; 3 naruszeniu art. 91 ust. 2 w związku z art. 241 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 i art. 14 ust. 1, zdanie drugie, i ust. 5 i 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, wynikającym z niezastosowania wskazanych norm tego Paktu bezpośrednio i z pierwszeństwem przed ustawami zwykłymi". Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia 26 listopada 2013 r. ([...]). Ponadto wnosił również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w w/w skardze, a które w części okazały się całkowicie nieusprawiedliwione a w części - nie zostały w pełni prawidłowo sformułowane. Wyjaśnić zatem w pierwszej kolejności należy, iż skargę kasacyjną cechuje wysoki stopień sformalizowania i z tego powodu, jej sporządzenie, jest objęte przymusem adwokacko-radcowskim. Tego rodzaju środek odwoławczy winien bowiem spełniać formalną poprawność konstrukcji przewidzianej dla tego rodzaju pisma ( art. 175 § 1 p.p.s.a.). Zarzucając więc Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie przepisów prawa, autor skargi kasacyjnej winien wskazać konkretne przepisy, których naruszenia – jego zdaniem - dopuścił się Sąd I instancji, a przez co należy rozumieć określenie przepisów zgodnie z ich systematyzacją przyjętą w aktach prawa. W związku z tym w skardze kasacyjnej należy wskazać konkretny artykuł, paragraf, ustęp (etc.), znajdujący się w danym akcie prawnym, podając przy tym nazwę tego aktu, jego datę i miejsce publikacji. Sąd Kasacyjny nie może bowiem orzekać na zasadzie domyślania się intencji skarżącego ani też sam poprawiać skargi kasacyjnej. Powyższych wymagań nie spełniało zatem wskazanie w pkt 2 przedmiotowej skargi kasacyjnej na naruszenie jedynie (cyt.): "ustawy - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wraz z załącznikiem nr 1 - wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom (Dz.U. z 2012 r., poz. 488)". Ponadto skarga kasacyjna musi zawierać także precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało – w ocenie jej autora - w danym przypadku uchybienie przez zaskarżony wyrok konkretnemu przepisowi prawa a więc konieczne jest, aby skarga kasacyjna zawierała przedstawienie stosownej argumentacji, popierającej przyjęcie przez skarżącego odmiennej wykładni przepisu lub inne jego zastosowanie aniżeli uczynił to w zaskarżonym orzeczeniu sąd wojewódzki a w przypadku zarzutu dotyczącego uchybień procesowych – wskazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (vide: (vide: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011 r. str. 600). Tych wymogów również nie spełnia przedmiotowa skarga, gdyż opierając się na zarzutach obrazy prawa materialnego, ogranicza się ona jedynie do krytycznej oceny wykładni prawa materialnego, dokonanej przez Sąd I instancji. Zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie prawa materialnego, autor skargi kasacyjnej twierdził bowiem tylko, że naruszenie to polegało na błędnej wykładni (cyt.) "§§ 2, 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i załącznika nr 1 - wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom (Dz.U. z 2012 r., poz. 488)" oraz "ustawy - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wraz z załącznikiem nr 1 - wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom (Dz.U. z 2012 r., poz. 488) oraz art. 2 i art. 14 ust. 1, 5 i 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r." Jednocześnie trudno również odnaleźć w uzasadnieniu przedmiotowej skargi kasacyjnej powody, dla których stanowisko Sądu Wojewódzkiego, wyrażone w zaskarżonym wyroku, istotnie uzasadniały by ową krytykę. Uzasadnienie skargi kasacyjnej obejmuje bowiem w zasadzie jedynie swoistą, analizę regulacji, szeroko związanych z tematyką odnoszącą się do naliczania punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zawartych w takich ustawach, jak: Prawo o ruchu drogowym, ustawa o kierujących pojazdami, Kodeks wykroczeń, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, odnosząc ją w niektórych tylko momentach do kilku postanowień, zawartych w Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych. Autor skargi kasacyjnej skupia się przy tym na roztrząsaniu zagadnień językowych (w tym głównie związanych z tłumaczeniem) jakie występują w wersjach angielskiej i rosyjskiej w/w Paktu. W takiej sytuacji skład orzekający pragnie wyjaśnić, że przedmiotowa sprawa dotyczyła wniosku R.C. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] orzekającej o: cofnięciu R.C. uprawnienia kategorii [...], dokument nr: [...] druk nr: [...], wydanego przez Prezydenta [...] dnia 14 września 2009 r. i nadaniu przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż – zdaniem wnioskodawcy (jak podał we wniosku) - decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kontrolowana w trybie nieważnościowym decyzja została przy tym wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) oraz przepisu przechodniego, jakim był art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151). Zgodnie zaś z tym pierwszym przepisem, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Ten ostatni zaś przepis dotyczy decyzji, wydawanej w stosunku do osoby, która posiadając uprawnienie do kierowania pojazdem, została skierowana inną decyzją starosty, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie stwierdzenia uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji lub na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Jak z powyższych unormowań zatem wynika, decyzja objęta w niniejszym postępowaniu wnioskiem nieważnościowym, w ogóle nie była oparta na regulacjach prawnych, zawartych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego a jedynie tematycznie wiązała się z faktem, że skarżącemu organy policyjne naliczyły ponad 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ta ostatnia kwestia mogłaby być zatem jedynie istotna, ale w przypadku decyzji wydawanej na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W niniejszej sprawie decyzją taką była zaś wcześniejsza decyzja Prezydenta [...], to jest decyzja z dnia 14 sierpnia 2013 r. o skierowaniu R. C. na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii [...] z uwagi na uzyskanie przez kierującego 25 punktów karnych w okresie od 14 grudnia 2011 r. do 11 listopada 2012 r. W związku z tym, dla oceny zasadności przedmiotowego wniosku nieważnościowego, który – jak wspomniano - nie obejmował decyzji Prezydenta [...] z dnia 14 sierpnia 2013 r., nie były istotne jakiekolwiek poglądy i analizy, dotyczące zgodności z przepisami konstytucyjnymi i umowami międzynarodowymi regulacji prawnych odnoszących się do sposobu i samego faktu naliczania wspomnianych wyżej punktów karnych. Oceniając w trybie nadzorczym decyzję Prezydenta [...] z dnia 26 listopada 2013 r., organ brał bowiem pod uwagę jedynie jej zgodność z przepisami prawa, na podstawie których ta decyzja została wydana. W rezultacie, skoro w skardze kasacyjnej brak było zarzutu opartego na art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), który byłby powiązany z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. czyli przepisem regulującym podstawę prawną decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, (brak było zresztą w ogóle powołania się w całej skardze kasacyjnej na w/w przepis), to powyższy fakt czynił przedmiotową skargę kasacyjną całkowicie nieskuteczną. Z tej przyczyny skład orzekający pragnie zatem wyjaśnić, że wprawdzie w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki dość szeroko i dokładnie omówił zasady naliczania w polskim ustawodawstwie punktów karnych za naruszenie przez kierujących pojazdem przepisów drogowych a co – mając na uwadze to, co wyżej zostało powiedziane – było praktycznie w tym przypadku zbędne bo nie wpływało na treść rozstrzygnięcia w tej sprawie – tym niemniej należało uznać, że zaskarżony wyrok odpowiadał prawu. Na marginesie więc jedynie skład orzekający pragnie zauważyć, że nie miał racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, że Sąd Wojewódzki naruszył §§ 2, 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i załącznika nr 1 - wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom poprzez ich błędną wykładnię, a co implikowało wyprowadzenie niepoprawnego wniosku prawnego, jakoby art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. umożliwiał rozpoznanie sprawy przez sąd co do zasadności przypisania punktów karnych i ich ilości. Tego typu sprawy – jak trafnie zauważył Sąd Wojewódzki - są bowiem rozpoznawane przez sądy administracyjne i nikt nie kwestionuje uprawnienia kierowcy do wystąpienia ze skargą na czynność nieprawidłowego naliczenia mu punktów karnych (vide: np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 15.03.2012 r. sygn. akt I OSK 413/11, 13.10.2011r. akt I OSK 1721/10, sygn.30.08.2011 I OSK 1413/11, 31.03.2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10, 15.09.2010 r. sygn. akt I OSK 1456/09 i 13.07.2006 r. sygn. akt I OSK 1087/05). Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie była usprawiedliwiona i – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.